I DO 18/19
Izba Dyscyplinarna2019-03-07
Skład orzekający: Jacek Wygoda, Piotr Sławomir
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, czy też właściwy jest Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy, uznając, że zgodnie z art. 135 § 1 pkt 1 Prawa o prokuraturze, właściwym do rozstrzygania wniosków o pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej jest Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym jako sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy jest natomiast sądem odwoławczym od uchwał tego sądu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o prokuraturze. Niewłaściwe jest stosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o prokuraturze, który dotyczy spraw rozpoznawanych przez Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego w pierwszej instancji, gdyż sprawy o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej nie są sprawami dyscyplinarnymi w rozumieniu art. 148 tej ustawy.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy złożył wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora w stanie spoczynku. Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o prokuraturze. Sąd Najwyższy z urzędu rozpoznał kwestię swojej właściwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy i przekazał ją do rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Prokuratorze Generalnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I DO 18/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Wygoda (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Sławomir Niedzielak Ławnik Hanna Wiśniarska w sprawie z wniosku Prokuratora Okręgowego w S., o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej S. Z. – prokuratora w stanie spoczynku Prokuratury Rejonowej w P., sygn. akt PK I (…), w przedmiocie właściwości sądu, po rozpoznaniu z urzędu, działając na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U.2017.1767 t.j. ze zm.) postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość do rozpoznania sprawy i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Prokuratorze Generalnym. UZASADNIENIE Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym postanowieniem wydanym w dniu 26 listopada 2018 r., na posiedzeniu w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej S. Z. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w stanie spoczynku, sygn. akt PK I (…), orzekł o przekazaniu przedmiotowej sprawy Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej, uznając, że jest on właściwy do jej rozpoznania. Sąd Dyscyplinarny analizując treść wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej S. Z. stwierdził, iż wniosek dotyczy przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, a zatem z uwagi na brzmienie art.
2 135 § 14 ustawy – Prawo o prokuraturze, zastosowanie powinien mieć przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. B tej ustawy, który określa, że sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sądu Najwyższy – Izba Dyscyplinarna. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej nie jest prawidłowe, z uwagi na wadliwe rozumienie przez Sąd Dyscyplinarny treści art. 135 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U.2017.1767 t.j. ze zm.). Zgodnie z art. 135 § 1 pkt 1 Prawa o prokuraturze, w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej rozstrzyga Sąd Dyscyplinarny. Pojęcie Sąd Dyscyplinarny użyte w w/w przepisie zostało zdekodowane w art. 45 pkt 3, art. 145 § 1 pkt 1 i § 2-5 oraz art. 147 ustawy przywołanej ustawy i oznacza wyłącznie Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, wyłoniony przez samorząd prokuratorów w oparciu o jej przepisy i składający się wyłącznie z „sędziów”- prokuratorów. Takie uregulowanie nakazuje przyjąć, że w każdym wypadku, sądem właściwym (sądem dyscyplinarnym) do rozstrzygania wniosku w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora, jako sąd pierwszej instancji, właściwym będzie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o prokuraturze, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w składzie 3 sędziów-prokuratorów, zaś Sąd Najwyższy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o prokuraturze będzie sądem odwoławczym od uchwały Sądu Dyscyplinarnego rozstrzygającego w przedmiocie wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Wynika to z językowych dyrektyw interpretacyjnych: zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którym różnym zwrotom użytym w danym akcie prawnym (w realiach niniejszej sprawy pojęciom Sąd Najwyższy i Sąd Dyscyplinarny) nie należy nadawać tego samego znaczenia, oraz dopełniającego go zakazu wykładni homonimicznej, czyli nadawania tym samym zwrotom różnych znaczeń (vide L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2014, s. 117-121 i cyt. tam orzecznictwo).
3 Gdyby zamiarem ustawodawcy było, aby zakresem terminu „Sąd Dyscyplinarny” objąć również Sąd Najwyższy, wówczas umieściłby w ustawie Prawo o prokuraturze stosowne przepisy, podobnie jak zrobił to w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5; vide art. 73 § 1). Trzeba też podkreślić, że nie powinno budzić żadnych wątpliwości, iż sprawa w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, o której mowa w art. 135 ustawy – Prawo o prokuraturze, nie jest sprawą dyscyplinarną w rozumieniu art. 148 powołanej ustawy. Czyli nie jest również sprawą przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego lub umyślnego przestępstwa skarbowego lub w sprawą, w której wniosek złożył Sąd Najwyższy, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o prokuraturze, które to sprawy w pierwszej instancji rozpoznaje w trybie art. 155 i kolejnych przepisów przywołanej wyżej ustawy Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej. Mając powyższe na względzie należało orzec jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I DO 7/18 2018-12-13Czy Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym był właściwy do rozpoznania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, czy też sprawa ta powinna być rozpatrywana przez Sąd Najwyższy…
- I DSK 14/21 2022-01-27Czy Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej jest właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej prokuratora, czy też właściwy jest Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym?
- I ZSK 7/23 2024-12-10Czy Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej prokuratora, jeśli postępowanie karne dotyczące zarzucanych mu czynów zostało prawomocnie umorzone lub zak…
- I DO 40/19 2019-11-26Czy uchwała sądu dyscyplinarnego odmawiająca zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, która nie została doręczona prokuratorowi, jest prawomocna i czy Sąd Najwyższy może umorzyć postępowanie w prz…
- I DO 14/19 2019-03-27Czy uchwała Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, która nie rozstrzyga o wszystkich czynach wskazanych we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, jest wadliwa i podlega…
Powołane przepisy
art. 35 § 1 KPKart. 171 pkt 1art.
2art. 145 § 1 pkt 1art. 135 § 1art. 135 § 1 pkt 1art. 45 pkt 3art. 147art. 145 § 1 pkt 2art. 73 § 1art. 135art. 148
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy