II DO 39/21
Izba Dyscyplinarna2021-09-22
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Jarosław Duś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego, które mogłoby narazić na szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o przedłużeniu zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych. Instytucja zawieszenia w czynnościach stanowi tymczasowy środek reagowania wobec prokuratora, stosowany w przypadku, gdy ze względu na charakter zarzucanego przewinienia niezbędne jest natychmiastowe odsunięcie go od obowiązków służbowych. Przesłanka uzasadnionego przypadku, wskazująca na niezbędność przedłużenia zawieszenia, występuje w każdej sytuacji, w której prokurator jest podejrzany o popełnienie przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego, którego dokonanie poważnie naraziłoby na szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego.Stan faktyczny
Prokurator J. B. została zawieszona w czynnościach służbowych w związku z podejrzeniem popełnienia deliktów dyscyplinarnych wypełniających jednocześnie znamiona przestępstw. Kolejne postanowienia przedłużały okres zawieszenia. Prokurator wniosła odwołanie od ostatniego postanowienia o przedłużeniu zawieszenia, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i rażącą niewspółmierność orzeczonego środka. Sąd Najwyższy rozpoznał odwołanie, analizując zasadność przedłużenia zawieszenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o przedłużeniu zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II DO 39/21 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jarosław Duś Ławnik SN Aleksander Stefan Popończyk Protokolant Karolina Majewska w sprawie J. B. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. o przedłużenie na dalszy niezbędny okres zawieszenia w czynnościach służbowych, po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 22 września 2021 r. odwołania, wniesionego przez J. B. od postanowienia z dnia 27 maja 2021 r., sygn. PK I SD 42.2021, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w związku z art. 150 § 5 i art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku – Prawo o prokuraturze postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE W dniu 20 grudnia 2019 r. zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego wobec prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. J. B.. Decyzją Prokuratora Okręgowego w P. z dnia 20 grudnia 2019 r. PO V WO (…) J. B. została zawieszona w czynnościach na 6 miesięcy to jest do dnia 20 czerwca 2020 r. Postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 14 maja 2020 r. wydanym na skutek odwołania prokuratora J. B. zaskarżoną decyzje utrzymano w mocy.
2 W dniu 12 maja 2020 roku, wydane zostało postanowienie o przedstawieniu zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorowi J. B. Prokurator została obwiniona o to, że: 1. w dniu 12 grudnia 2019 r. w P., będąc prokuratorem Prokuratury Okręgowej w P., uchybiła godności urzędu poprzez usunięcie z miejsca przeznaczonego dla korespondencji i akt należących do referatu prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. M. K. w sekretariacie Wydziału I Prokuratury Okręgowej w P. mieszczącym się w pokoju numer (…) dokumentów stanowiących cześć akt sprawy o sygn. PO I Ds. (…) Prokuratury Okręgowej w P. należących do referatu prokurator M. K. opisanych jako teczka osobowa P. U., a następnie ich ukryciu, którymi prokurator J. B. nie miała prawa rozporządzać, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze. 2. w dniu 17 grudnia 2019 r. w P., będąc prokuratorem Prokuratury Okręgowej w P., uchybiła godności urzędu poprzez usunięcie z miejsca przeznaczonego dla korespondencji i akt należących do referatu prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. M. K. w sekretariacie Wydziału I Prokuratury Okręgowej w P. mieszczącym się w pokoju numer (…) dokumentu w postaci nieprzeznaczonego dla prokurator J. B. pisma procesowego P. K. złożonego w toku postępowania o sygn. PO I Ds. (…) Prokuratury Okręgowej w P. należącego do referatu prokurator M. K., a następnie ukryciu tego dokumentu, którym prokurator J. B. nie miała prawa rozporządzać, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo prokuraturze, 3. w dniu 20 grudnia 2019 r. w P., będąc prokuratorem Prokuratury Okręgowej w P., uchybiła godności urzędu poprzez usunięcie z miejsca przeznaczonego dla korespondencji i akt należących do referatu prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. M. K. w sekretariacie Wydziału I Prokuratury Okręgowej w P. mieszczącym się w pokoju numer (…) dokumentów stanowiących część akt sprawy o sygn. PO I Ds. (…)
3 Prokuratury Okręgowej w P. należących do referatu prokurator M. K. opisanych jako teczka osobowa K. F., a następnie ich ukryciu, którymi prokurator J. B. nie miała prawa rozporządzać, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze. Następnie, postanowieniem z dnia 17 czerwca 2020 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt PK I SD (…) Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym uwzględnił wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego i przedłużył zawieszenie w czynnościach prokuratora J. B. do dnia 20 grudnia 2020 r. Pismem z dnia 26 czerwca 2020 roku, obwiniona prokurator J. B. wniosła odwołanie od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 17 czerwca 2020 roku, wnosząc również o wstrzymanie jego wykonalności. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy, w sprawie o sygn, akt II DO 86/20 utrzymał w mocy wskazane postanowienie i odmówił wstrzymania jego wykonalności. Z kolei postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r., sygn. PK I SD 94.2020 Sąd Dyscyplinarny dla prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym przedłużył zawieszenie w czynnościach prokuratora do dnia 20 czerwca 2021 r. Obwiniona zaskarżyła ww. postanowienie, które Sąd Najwyższy - Izba Dyscyplinarna utrzymał w mocy postanowienie z dnia 12 lutego 2021 r. w sprawie II DO 3/21. Postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. PK SD I (…) Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym przedłużył zawieszenie do dnia 20 grudnia 2021 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. zaskarżyła postanowienie z dnia 27 maja 2021 r., zarzucając mu: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na niezasadnym przyjęciu przez sąd I instancji, iż materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym o sygnaturze RP IV RD (…) oraz w postępowaniu przygotowawczym Prokuratury Okręgowej w S. o sygnaturze PO I 1 Ds. (…) wskazuje, iż zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie, że swoim zachowaniem mogłam wyczerpać zarówno znamiona czynu zabronionego
4 kwalifikowanego z art. 276 k.k. i art. 231§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. jak i przewinienia dyscyplinarnego w postaci naruszenia godności prokuratora, pomimo tego, że uzyskane dotychczas dowody nie pozwalają na przyjęcie, że takowe podejrzenie zostało dostatecznie uzasadnione oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na niezasadnym przyjęciu, iż postępowanie dyscyplinarne nie jest prowadzone nadmiernie opieszale, pomimo tego, iż sprawa dyscyplinarna prowadzona jest bardzo długotrwale, z uchybieniem zasadom ekonomiki procesowej oraz koncentracji materiału dowodowego, gdyż wskazane błędy miały wpływ na treść wydanego orzeczenia; - rażącą niewspółmierność orzeczonego środka w postaci przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych na okres dalszych 6 miesięcy, w wyniku czego przez łączny okres 2 łat obwiniona będzie pozostawać bez zatrudnienia, co pozbawia obwinioną możliwości rozwoju zawodowego i negatywnie wpływa na jej stan zdrowia. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nieuwzględnienie wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla (…) okręgu regionalnego o sygnaturze RP IV RD (…) z dnia 17 maja 2021 roku i nieprzedłużenie na dalszy okres 6 miesięcy zawieszenia mnie w czynnościach służbowych prokuratora do dnia 20 grudnia 2021 roku. Sad Najwyższy zważył co następuje. Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z przytoczonych powyżej okoliczności, prokurator J. B. została zawieszona w czynnościach służbowych postanowieniem Prokuratora Okręgowego w P. z 20 grudnia 2019 r., w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełniania deliktów dyscyplinarnych wypełniających jednocześnie znamiona przestępstw z art. 231 § k.k. i art. 276 k.k. Po tej dacie, Sąd Dyscyplinarny dla prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym systematycznie przedłużał stosowanie ww. środka postanowieniami odpowiednio z 17 czerwca 2020 r., 7 grudnia 2020 oraz zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. Należy mieć na uwadze, że instytucja zawieszenia w czynnościach stanowi tymczasowy środek reagowania wobec prokuratora, stosowany w przypadku, gdy ze względu na charakter zarzucanego przewinienia niezbędne jest natychmiastowe odsunięcie go od obowiązków służbowych. Z kolei ustawowa przesłanka
5 uzasadnionego przypadku, opisana w art. 150 § 3 ustawy z 2016 r. Prawo o prokuraturze, wskazująca na niezbędność przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, występuje w każdej sytuacji, w której prokurator jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, a przynajmniej takiego przewinienia dyscyplinarnego, którego dokonanie poważnie naraziłoby na szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2020 r., II DO 97/20). Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych wskazać należy, że twierdzenia obwinionej stanowią w tym zakresie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Sąd jednakże zaznacza, że nie powinna mieć miejsce sytuacja, w której treść uzasadnienia Sądu, w znacznej części odpowiada treści wniosku rzecznika dyscyplinarnego, jednakże powyższe pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Zebrany dotychczas materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia zaistnienia podejrzenia popełniania przestępstwa czyli stwierdzenia w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że wersja zdarzeń przedstawiona przez oskarżyciela jest dostatecznie uzasadniona. Powyższe wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zeznań świadków czy dowodów z dokumentów. Oszczędne czy niepełne odniesienie się przez Sąd I instancji do zebranych w toku postępowania dowodów, nie oznacza, że są one niewystarczające. W tym miejscu wskazać należy, że prowadzone pod sygn. akt PO I Ds. (...) śledztwo zostało zakończone skierowaniem w dniu 6 sierpnia 2021 r. do Sądu Najwyższego-Izby Dyscyplinarnej wniosku o uchylenie immunitetu prokurator J. B.. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom obwinionej, Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym zasadnie przyjął, że wobec prokurator J. B. zachodzi przypadek uzasadniający przedłużenie zawieszenia jej w czynnościach, na dalszy, niezbędny okres. Nie rozstrzygając zasadności przesądzających o winie obwinionej wskazać należy, że mając na uwadze charakter stawianych zarzutów, ocenianych przez pryzmat zebranego materiału dowodowego, zajmowanie przez J. B. urzędu prokuratorskiego w czasie trwania postępowania dyscyplinarnego mogłoby narazić na szwank dobre imię prokuratury. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podejrzenie
6 popełniania przestępstwa polegającego na usuwaniu z miejsca przeznaczonego dla korespondencji i akt dokumentów należących do referatu innego prokuratora osłabiania zaufanie do sprawowanego urzędu i bezstronności prokuratora, któremu zarzuca się takie zachowanie, i to już w czasie kiedy jest ono przedmiotem toczących się postępowań karnych i dyscyplinarnych. W tym też kontekście nie sposób również zgodzić się z twierdzeniami obwinionej w zakresie w jaki wskazuje ona na rażącą niewspółmierność zastosowanego środka. Należy mieć na uwadze, że celem jego stosowania jest de facto ochrona autorytetu prokuratury jako instytucji nie zaś wyrządzenie osobistej dolegliwości obwinionemu. W ocenie Sądu, okoliczności skorzystania przez Sąd I instancji z instytucji zawieszenia postępowania jawią się jako adekwatne i zasadne. Konkludując, w ocenie Sądu Najwyższego nie ustały przyczyny uzasadniające konieczność dalszego stosowania zawieszenia w czynnościach. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz wagę zarzucanych obwinianej przewinień dyscyplinarnych, zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.
Powiązane orzeczenia
- II ZO 96/24 2025-02-19Czy zasadne jest przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, jeśli postępowanie dyscyplinarne i śledztwo w jego sprawie nie zostały jeszcze zakończone, a materiał dowodowy uprawdopodabnia popełnienie…
- II DO 12/21 2021-06-08Czy zasadne jest przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, pomimo usprawiedliwionej nieobecności na posiedzeniu sądu dyscyplinarnego, a także czy ograniczenie przez Sąd Najwyższy zakresu odpowiedzia…
- II DO 19/21 2021-04-28Czy w przypadku, gdy prokurator jest podejrzany o popełnienie przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego, które poważnie naraziłoby na szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego, zachodzi uzasadniony przypadek uzasadnia…
- II DO 3/21 2021-02-12Czy przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych jest uzasadnione, gdy postępowanie dyscyplinarne i karne nie zostało jeszcze zakończone, a zarzucane czyny noszą znamiona przestępstwa i przewinienia dys…
- II DO 97/20 2020-10-27Czy przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych jest uzasadnione w sytuacji, gdy nie przedstawiono mu jeszcze zarzutów dyscyplinarnych, a postępowanie karne jest w toku?
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 150 § 5art. 171 pkt 1art. 137 § 1art. 276 KKart. 231§ 1 KKart. 11 § 2 KKart. 231art. 150 § 3§ 1§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy