II DO 19/21

Sygn. akt II DO 19/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Zubert (przewodniczący) SSN Konrad Wytrykowski (sprawozdawca) Ławnik SN Elżbieta Mazur- Orlik Protokolant Ewa Śliwa w sprawie G. F. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. – po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia 2021 r. odwołania obwinionego od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt PK I SD (…), na podstawie art. 150 § 5 w zw. z art. 171 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku – Prawo o prokuraturze w zw. z art. 437 § 1 i 2 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zarządzeniem Prokuratora Okręgowego w O. z dnia 10 października 2019 r., sygn. PO V WOS (…), prokurator G. F. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, do dnia 10 kwietnia 2020 r. w związku z koniecznością natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych z uwagi na ujawnienie w toku kontroli szeregu zaniedbań i uchybień w nadzorowanych lub prowadzonych postępowaniach przygotowawczych. Ponadto ocena stwierdzonych uchybień wskazywała na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych jak i przestępstw przeciwko dokumentom. 2 Następnie postanowieniem z dnia 2 grudnia 2019 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla (…) okręgu regionalnego wszczął postępowanie wyjaśniające o czyny z art. 137 § 1 ustawy – Prawo o prokuraturze. W dniu 21 stycznia 2020 r. Prokurator Krajowy wyznaczył Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla (…) okręgu regionalnego do przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratora G. F. W dalszej kolejności, postanowieniem wydanym w dniu 13 marca 2020 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla (…) okręgu regionalnego wszczął wobec obwinionego G.F. postępowanie dyscyplinarne dotyczące popełnienia deliktów dyscyplinarnych w okresie od marca 2017 r. do 9 października 2019 r. w związku z prowadzeniem i nadzorowaniem postępowań przygotowawczych o sygnaturach: PR 3 Ds [..].2017, PR 3 Ds […].2018, PR 2 Ds […].2017, PR 3 Ds […].2016, PR 3 Ds […].2018, PR 2 Ds […].2018, PR 3 Ds […].2018, PR 3 Ds […].2018, PR 3 Ds […].2019, PR 3 Ds […].2018, PR 3 Ds […] 2018, PR 3 Ds […].2018, PR 3 Ds […].2018, PR 3 Ds […].2018, PR 2 Ds […].2018, PR 1 Ds […].2019, PR 1 Ds […].2019, PR 1 Ds […].2019, PR 1 Ds […].2018, PR 3 Ds […].2018. Na skutek przeprowadzenia powyższego postępowania, ujawnione zostały długotrwałe okresy rażącej bezczynności, jak również delikt dyscyplinarny polegający na uchybieniu godności urzędu prokuratora. Delikt ten dotyczył poświadczenia nieprawdy w okresie od stycznia 2018 r. do stycznia 2019 r. w Systemie Informatycznym Prokuratury oraz poświadczeniu nieprawdy w dniu 31 grudnia 2019 r. w protokole wyjaśnień podejrzanego w sprawie PR 2 Ds (…), w zakresie daty przeprowadzenia przesłuchania. Jednocześnie, w Prokuraturze Okręgowej w Ł. nie zakończone zostało śledztwo o sygn. PO I Ds (…) o czyny z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz o czyn z art. 276 k.k. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2020 r., sygn. PK I SD (…) Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2020 r. wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla (…) okręgu regionalnego z dnia 24 marca 2020 r., sygn. RP IV RD (…), przedłużył zawieszenie obwinionego w czynnościach na dalszy niezbędny 3 okres tj. do dnia 10 października 2020 r. Postanowienie to zostało zaskarżone odwołaniem przez prokuratora G. F. Postanowieniem z dnia 27 października 2020 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II DO 97/20, Sad Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2020 r. (sygn. akt RP IV RD (…)) Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla (…) okręgu regionalnego wystąpił do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z wnioskiem o przedłużenie na dalszy niezbędny okres, tj. do dnia 10 kwietnia 2021 r. zawieszenia w czynnościach służbowych prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. G.F. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, postanowieniem wydanym 7 stycznia 2021 roku, sygn. akt PK I SD (…), przedłużył zawieszenie obwinionego w czynnościach na dalszy niezbędny okres, tj. do dnia 10 marca 2021 r. Następnie, odwołaniem złożonym w dniu 27 stycznia 2021 roku, powyższe postanowienie zaskarżył obwiniony prokurator G. F. W wyniku rozpoznania tego odwołania orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym zostało utrzymane w mocy postanowieniem wydanym 28 kwietnia 2021 roku. Postanowieniem wydanym w dniu 8 marca 2021 roku, przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego (sygn. akt RP IV RD (…)), w uwzględnieniu danych zebranych w toku postępowania RP IV (…), dotyczącego deliktów dyscyplinarnych z art. 137 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, przedstawiono G. F. zarzuty. Na dalszym etapie postępowania w sprawie, wnioskiem z dnia 17 lutego 2021 roku, sygn. akt PK IV RD (…), Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla (…) okręgu regionalnego wystąpił do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z wnioskiem o przedłużenie na dalszy niezbędny okres, tj. do dnia 10 czerwca 2021 r. zawieszenia w czynnościach G. F.- prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, postanowieniem wydanym 9 marca 2021 roku, 4 sygn. akt PK I SD (…), przedłużył zawieszenie obwinionego w czynnościach na dalszy niezbędny okres, tj. do dnia 10 czerwca 2021 r. Następnie, odwołaniem złożonym w dniu 25 marca 2021 roku, powyższe postanowienie zaskarżył obwiniony prokurator G. F. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę art. 150 § 3 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie - polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający dalsze przedłużenie okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych do dnia 10 czerwca 2021 r. - podczas gdy, dotychczas nie został mu ogłoszony żaden zarzut dyscyplinarny, nie wykonano z jego udziałem żadnej czynności procesowej, zaś waga i rodzaj przewinień, które legły u podstaw pierwotnego zarządzenia Prokuratora Okręgowego w O. nr (…) z dnia 10 października 2019 r. sygn. PO IV (…), PO IV WOS (…) o zawieszeniu go w czynnościach prokuratora, jak i kolejnych postanowień o przedłużeniu tego okresu, w tym postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 09 marca 2021 r., sygn. PK I SD (…) - prowadzą do wniosków przeciwnych. Obwiniony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 09 marca 2021 r. sygn. akt PK I SD (…). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odwołanie jest niezasadne. Zgodnie z przepisem art. 150 § 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku - Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2019 r., poz. 740 ze zm.) od postanowienia sądu dyscyplinarnego o przedłużeniu zawieszenia prokuratora w czynnościach przysługuje odwołanie. Wedle przepisu art. 150 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku — Prawo o prokuraturze, prokurator może być zawieszony w czynnościach na okres do 6 miesięcy, jeżeli z uwagi na charakter przewinienia dyscyplinarnego konieczne jest natychmiastowe odsunięcie go od wykonywania obowiązków. 5 Zasadnie wskazuje się w literaturze przedmiotu, że „zawieszenie w czynnościach spełnia dwojakie funkcje. Po pierwsze, chroni autorytet prokuratury, a także dalej jeszcze idący interes publiczny przed szkodami, jakie mogłoby spowodować pełnienie funkcji prokuratorskich przez obwinionego, stojącego przecież pod dyskwalifikującym go zarzutem. (A. Kiełtyka, W. Kotowski, A. Ważny, Prawo o prokuraturze. Komentarz, 2017, s. 558). Zgodnie natomiast z przepisem art. 150 § 3 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku - Prawo o prokuraturze, zawieszenie prokuratora w czynnościach, w uzasadnionych przypadkach, może być przedłużone na wniosek rzecznika dyscyplinarnego przez sąd dyscyplinarny na dalszy, niezbędny okres. Zatem jednym z podstawowych obowiązków sądu odwoławczego jest stwierdzenie, czy w danym stanie faktycznym wystąpiła przesłanka uzasadnionego przypadku, która wpływałaby na konieczność dalszego przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych. Przenosząc treść powyższych rozważań na grunt niniejszej sprawy nie zasługiwała na uwzględnienie przez Sąd Najwyższy argumentacja podniesiona przez obwinionego w uzasadnieniu odwołania. Wbrew twierdzeniom obwinionego, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym zasadnie przyjął, że wobec prokuratora G.F. zachodzi uzasadniony przypadek przemawiający za przedłużeniem zawieszenia go w czynnościach na dalszy, niezbędny okres. Ustawowa przesłanka uzasadnionego przypadku, opisana w art. 150 § 3 ustawy – Prawo o prokuraturze, usprawiedliwiająca przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, występuje w każdej sytuacji, w której prokurator jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, a przynajmniej takiego przewinienia dyscyplinarnego, którego dokonanie poważnie naraziłoby na szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego. Zdaniem Sądu Najwyższego, powyższa definicja ma zastosowanie w niniejszym postępowaniu. Za błędne uznać należy stanowisko obwinionego, który braku zasadności i braku konieczności przedłużenia okresu zastosowania zawieszenia w czynnościach służbowych, upatrywał w fakcie długotrwałego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, podczas którego jako prokurator od kilkunastu miesięcy był osobą podejrzewaną o popełnienie przestępstw, bez możliwości 6 wykazania, że postępowanie karne skierowane przeciwko jego osobie jest bezpodstawne. Obwiniony stanął na stanowisku, że na obecnym etapie postępowań, w toku których zostały już wyjaśnione wszelkie aspekty ewentualnych deliktów, nie jest zasadne sięganie po najsurowsze dla prokuratora środki. Skarżący uznał, że przesłanką przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach prokuratora do dnia 10 czerwca 2021 r. była ocena, że może skutecznie, w sposób negatywny, wpływać na tok tych postępowań. Jednocześnie wskazał, że nie zauważono, iż do dnia wydania decyzji o zawieszeniu w czynnościach podejmował skuteczne czynności naprawcze i konwalidujące nieprawidłowości w sprawach w których stwierdzono uchybienia. Wbrew twierdzeniom obwinionego, w sprawie zachodzi okoliczność przemawiająca za koniecznością przedłużenia zawieszenia go w czynnościach służbowych. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że z akt sprawy PK IV RD (…) wynika, że w dniu 13 marca 2020 r. wszczęto postępowanie dyscyplinarne w sprawie popełnienia przez obwinionego prokuratora G. F., deliktów dyscyplinarnych polegających na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa w związku z prowadzeniem i nadzorowaniem przez niego dwudziestu postępowań przygotowawczych oraz poświadczeniu nieprawdy w systemie informatycznym prokuratury i poświadczenia nieprawdy w protokole przesłuchania podejrzanego. Następnie w dniu 8 marca 2021 roku Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego, wydał postanowienie o przedstawieniu prokuratorowi G. F. dwudziestu jeden zarzutów popełnienia deliktów dyscyplinarnych wyczerpujących dyspozycję art. 137 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 Prawo o prokuraturze. Z wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla (…) okręgu regionalnego oraz treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia 9 marca 2021 roku, wynika, że zakończenie postępowania dyscyplinarnego wszczętego w dniu 13 marca 2020 roku, do którego dołączono postępowanie dyscyplinarne wszczęte w dniu 31 lipca 2020 roku, dotyczące popełnienia przez prokuratora G. F. deliktów dyscyplinarnych wyczerpujących dyspozycję art. 137 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze, nie jest możliwe z 7 uwagi na to, że dotychczas nie zostało zakończone śledztwo prowadzone równolegle w Prokuraturze Okręgowej w Ł., sygn. akt PO I Ds. (…), wszczęte postanowieniem z dnia 30 października 2019 roku o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz o przestępstwo z art. 276 § 1 k.k. Na obecnym etapie postępowania nie zostały ustalone wszystkie okoliczności, których wyjaśnienie jest niezbędne przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Ocena materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym i treść postanowienia o przedstawieniu zarzutów musi być skorelowana z procesową oceną zachowania prokuratora G. F. w toczącym się śledztwie, zważywszy na tożsamość materiału dowodowego. Ponadto, wystąpiono z wnioskiem o przedłużenie trwania śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł., na dalszy okres, tj. do 31 lipca 2021 roku. Nie ma zatem racji skarżący, który w treści odwołania umniejsza charakter zarzucanych mu czynów i nie zdaje sobie sprawy ze szkody, jaką dalsze pełnienie przez niego obowiązków służbowych może wyrządzić zarówno prowadzonym przez niego postępowaniom, jak i samej instytucji prokuratury. W tej mierze podzielić należy stanowisko Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 marca 2021 roku, zgodnie z którym prokurator G.F. swoim zachowaniem znacząco naruszył autorytet prokuratury, zaś w tym stanie rzeczy podejmowanie przez niego czynności służbowych prokuratora, w trakcie trwającego postępowania dyscyplinarnego, może prowadzić do dalszego istotnego jego podważenia i czynić szkodę interesowi publicznemu. Zachowanie prokuratora G. F. naruszało bowiem standardy właściwe dla osoby piastującej urząd prokuratora, przede wszystkim te wynikające z treści przepisu art 96 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze. W związku z powyższym Sąd Najwyższy nie uwzględnił odwołania obwinionego w oparciu o wskazany zarzut i postanowił jak w sentencji.