I ZSK 7/24

I ZSK 7/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki w sprawie obwinionego prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. P. J., na posiedzeniu w dniu 9 października 2024 roku, z urzędu w kwestii przedłużenia zawieszenia prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. P. J. w czynnościach na dalszy okres na podstawie art. 150 § 4 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (dalej powoływana jako: ustawa Prawo o prokuraturze) postanowił: przedłużyć zawieszenie w czynnościach prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. P. J. na dalszy okres sześciu miesięcy, tj. do dnia 24 kwietnia 2025 r. UZASADNIENIE W dniu 16 sierpnia 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego wniosła do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w M. P. J., obwinionemu o to, że: I. w dniu 23 kwietnia 2023 r. około godziny 20:20 na ul. […] w M., będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w M., uchybił godności sprawowanego urzędu prokuratorskiego, w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości, potwierdzonym badaniem urządzeniem typu A., prowadzącym do stężenia 1,28 I ZSK 7/24 2 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu - I badanie przeprowadzone o godzinie 21:21, a następnie do stężenia 1,18 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu - II badanie przeprowadzone o godzinie 21:36, a następnie do stężenia 1,14 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu - III badanie przeprowadzone o godzinie 21:51, przy czym badanie krwi pobranej w dniu 24 kwietnia 2023 r. o godzinie 00:09 stwierdziło stężenie alkoholu w wysokości 2,50 promila, a o godzinie 00:15 stwierdziło stężenie alkoholu w wysokości 2,54 promila, prowadził w ruchu lądowym na odcinku od C. do M. samochód osobowy marki […] o numerze rejestracyjnym […], to jest o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze; II. w dniu 23 i 24 kwietnia 2023 r. w M., będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w M. uchybił godności sprawowanego urzędu prokuratorskiego, w ten sposób, że w toku czynności związanych z ujawnieniem popełnienia przez niego czynu zabronionego, jako osoba zatrzymana przez funkcjonariuszy Policji w związku z kierowaniem samochodem w stanie nietrzeźwości: - wywierał wpływ na czynności służbowe funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w M. T. M., K. C. i J. J. poprzez wielokrotne kierowanie pod ich adresem słów: „dajcie mi spokój, nie będę dmuchał, nie wiecie kim jestem”, „puśćcie mnie”, „wypuście mnie”, „dajcie spokój”, „odpuście” nie chcąc poddać się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu oraz działając w zamiarze aby ww. funkcjonariusze dokonali czynu zabronionego, polegającego na niedopełnieniu swoich obowiązków służbowych, poprzez bezprawne odstąpienie od czynności zatrzymania oraz dokumentowania kontroli drogowej, w trakcie której ujawniono, że kierujący pojazdem mechanicznym marki […] o numerze rejestracyjnym […], znajdował się w stanie nietrzeźwości i którym to zachowaniem ww. funkcjonariusze Policji działaliby na szkodę interesu publicznego, nakłaniał ich do tego, a więc swoim zachowaniem zmierzał bezpośrednio do popełnienia czynu zabronionego, jednakże celu nie osiągnął z uwagi na stanowczą odmowę odstąpienia od wykonania czynności służbowych przez ww. funkcjonariuszy Policji, - znieważał funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w M. w osobach T. M. oraz K. C. poprzez kierowanie pod ich adresem słów powszechnie uznawanych za obelżywe, podczas i w związku z czynnościami służbowymi prowadzonymi z I ZSK 7/24 3 jego udziałem, jako osoby zatrzymanej, a także kierował słowa powszechnie uznawane za obelżywe w stosunku do prokuratora T. M. nadzorującego realizowane działania, a nadto nie wykonywał poleceń kierowanych do niego przez funkcjonariuszy Policji, skutkiem czego zastosowano wobec niego środki przymusu bezpośredniego w postaci założenia kajdanek i umieszczenia w radiowozie, - znajdując się w Izbie Przyjęć Szpitala w M. zachowywał się agresywnie używając słów powszechnie uznawanych za obelżywe i nie realizował poleceń wydawanych przez prokuratora J. M. nadzorującego realizowane działania, nie chcąc poddać się pobraniu krwi i utrudniając jej pobranie, w następstwie czego zastosowano wobec niego środki przymusu bezpośredniego w postaci założenia kajdanek, a także obezwładnienia poprzez przytrzymanie oraz pobrano krew do badania z użyciem siły, a także groził lekarzowi dyżurnemu oraz personelowi medycznemu kierując pod ich adresem słowa „jeżeli pobierzesz mi krew, to cię zniszczę”, zmuszając w ten sposób prokuratora do napisania stosownego oświadczenia, z uwagi na próbę odstąpienia przez lekarza dyżurnego od pobrania krwi do badania na zawartość alkoholu, - zachowywał się agresywnie wobec prokuratora J. M. nadzorującego realizowane działania grożąc mu słownie „że popełnia przestępstwo, że będzie siedział”, a także znieważał ww. prokuratora przed lekarzem dyżurnym kierując słowa” ja ciebie nie muszę słuchać, ty jesteś dla mnie nikim”, a nadto kierował do lekarza słowa „aby nie wierzył obecnemu tu prokuratorowi, gdyż może to być nawet jakiś przebieraniec” to jest o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze; III. w dniu 23 kwietnia 2023 r. w M. na odcinku drogi krajowej nr […] od miejscowości C. do M., będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w M. uchybił godności sprawowanego urzędu prokuratorskiego, w ten sposób, że kierował samochodem osobowym marki […] o numerach rejestracyjnych […], mając od dnia 16 stycznia 2023 r. zatrzymany elektronicznie dowód rejestracyjny, z uwagi na brak dopuszczenia przedmiotowego pojazdu do ruchu z powodu braku badania technicznego, czym wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 pkt 4 kodeksu I ZSK 7/24 4 wykroczeń, to jest o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze. Jednocześnie Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego wskazała, iż obwiniony został zawieszony w czynnościach służbowych postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r. Prokuratora Okręgowego w G. sygn. akt […] od dnia 24 kwietnia 2023 r. do dnia 24 października 2023 r. (k. 8-10, 88- 90), które to zawieszenie było następnie przedłużane postanowieniem z dnia 19 października 2023 r. Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, sygn. akt […] do dnia 24 kwietnia 2024 r. (k. 169- 175), a następnie postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, sygn. akt […] do dnia 24 października 2024 r. (k. 315-316). Sąd zważył co następuje: Poprzedzając przystąpienie do merytorycznego omówienia motywów rozstrzygnięcia w kwestii zasadniczej, poczynić należy kilka uwag dotyczących składu sądu orzekającego w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach oraz stawiennictwa stron na posiedzeniu przeprowadzanym w powyższym przedmiocie. Na wstępie wskazać należy, iż postępowanie w sprawie zawieszenia prokuratora w czynnościach zostało unormowane w przepisach art. 150-152 ustawy Prawo o prokuraturze jedynie fragmentarycznie i to w zakresie najistotniejszych zagadnień. Poza zakresem wspomnianych regulacji znalazło się wiele kwestii szczegółowych. Do takich należy zaliczyć kwestie związane ze składem sądu rozstrzygającego w przedmiocie zawieszenia w czynnościach albo przedłużenia takiego zawieszenia. Z treści art. 145 § 1a ustawy Prawo o prokuraturze wynika, że w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej oraz o zezwolenie na tymczasowe aresztowanie orzeka w pierwszej instancji Sąd Najwyższy w składzie 1 sędziego, a w drugiej instancji w składzie 3 sędziów. Z kolei w innych sprawach, na określenie których przepis art. 145 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze używa określenia „wskazanych w niniejszym rozdziale”, orzekają: w I ZSK 7/24 5 pierwszej instancji Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w składzie 3 członków albo Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów i 1 ławnika; w drugiej instancji Sąd Najwyższy składzie 2 sędziów i 1 ławnika. W ocenie Sądu Najwyższego w niniejszym składzie, w przepisie tym nie chodzi jednak o wszystkie możliwe „sprawy”, jakie mogą być przedmiotem rozpoznania sądu dyscyplinarnego, a jedynie o sprawy dyscyplinarne. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia systematyka przepisów rozdziału ustawy zatytułowanego „Odpowiedzialność karna, dyscyplinarna i służbowa prokuratora”, gdzie regulacje dotyczące składu sądu jako przepisy proceduralne zostały zamieszczone po regulacjach mających w najistotniejszym zakresie charakter materialny i ustrojowy, stosownie do § 24 ust. 1 Zasad techniki prawodawczej. Jak podaje G. Wierczyński w Komentarzu do rozporządzenia w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (zob. „Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz”, wyd. II, Warszawa 2016) „kolejność przyjęta w § 24 ust. 1 ZTP nie jest przypadkowa. Chodzi o to, by najpierw ustalić normy postępowania, następnie normy kompetencyjne związane z ich przestrzeganiem, a na końcu tryb postępowania w tych sprawach”. Należy zatem uznać, że przepisy art. 145 § 1 i 1a ustawy Prawo o prokuraturze stanowią element ram proceduralnych dla instytucji postępowania dyscyplinarnego, w ramach którego rozpatrywane są „sprawy dyscyplinarne” i to do nich należy odnosić regulacje dotyczące składu sądu dyscyplinarnego. Za stosowaniem art. 145 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze jedynie do postępowania w sprawach dyscyplinarnych przemawiają również względy natury celowościowej. Nie znajduje bowiem prakseologicznego uzasadnienia sytuacja, w której kwestie o charakterze akcesoryjnym, a czasem wręcz incydentalnym, miałyby być rozstrzygane przez sąd w takich samych składach jak kwestie najbardziej doniosłe i merytorycznie skomplikowane. Do tej pierwszej kategorii z pewnością można zaliczyć sprawy w przedmiocie zawieszenia w czynnościach, których charakter przypomina rozstrzygane w postępowaniu karnym sprawy dotyczące stosowania środka zapobiegawczego. Również konieczność szybkiego procedowania w tego typu sprawach przemawia za tym, ażeby rozstrzygnięcie następowało w procedurze nieobarczonej nadmiernym formalizmem. I ZSK 7/24 6 Przepisy art. 150-152 ustawy Prawo o prokuraturze zostały zamieszczone wśród przepisów o charakterze proceduralnym i usytuowane poza normami o charakterze materialno-prawnym właściwymi postępowaniu dyscyplinarnemu, mimo że niektóre z nich mają również charakter materialno-prawny (np. art. 150 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze), co również przemawia za dostrzeżeniem ich samodzielnego statusu, odrębnego od przepisów normujących postępowanie w sprawach dyscyplinarnych. Jednocześnie zważyć należy, że postępowanie w sprawie zawieszenia prokuratora w czynnościach jest odrębnym postępowaniem szczególnym, nie stanowiącym ani osobnego postępowania dyscyplinarnego, ani jego etapu. Tym samym postępowanie to stanowi rodzaj pozadyscyplinarnego postępowania służbowego prowadzonego przez przełożonego dyscyplinarnego (art. 150 § 1 i 8, art. 151 § 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo o prokuraturze) lub sąd dyscyplinarny (art. 150 § 3 i 4, art. 151 § 1 zdanie drugie, art. 152 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze). Za przyjęciem takiego poglądu przemawia przede wszystkim funkcja tego postępowania. Jego celem nie jest represja dyscyplinarna, czy nawet zapewnienie warunków do jej zastosowania, a konieczność zagwarantowania prawidłowego wykonywania zadań prokuratury w razie zaistnienia negatywnych zdarzeń dotyczących stosunku służbowego prokuratora. Charakter tych zdarzeń (wszczęcie postępowania o ubezwłasnowolnienie, wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, podejrzenie popełnienia przez prokuratora przestępstwa) podważających zdolność prokuratora do sprawowania zajmowanego urzędu – przemawia za czasowym uniemożliwieniem mu wykonywania obowiązków do czasu zweryfikowania jego dalszej przydatności zawodowej. Jako że postępowanie w przedmiocie zawieszenia prokuratora w czynnościach nie jest postępowaniem dyscyplinarnym i nie stanowi „sprawy dyscyplinarnej”, przepis art. 145 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze nie będzie miał w tym szczególnym postępowaniu zastosowania. Zgodnie z normą zawartą w art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze, w zakresie nieuregulowanym znajdują zastosowanie przepisy k.p.k. Wprawdzie przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k. jedynie „do postępowania dyscyplinarnego”, nie mniej wykładnia tego przepisu dokonana przy I ZSK 7/24 7 zastosowaniu analogii legis, pozwala na odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k. również w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia prokuratora w czynnościach. Jak wskazano uprzednio, przepisy ustawy Prawo o prokuraturze nie regulują ani kwestii związanych ze składem sądu dyscyplinarnego rozpatrującego kwestię zawieszenia w czynnościach, ani też nie wskazują, czy takiego rozstrzygnięcia sąd dyscyplinarny powinien dokonać na posiedzeniu czy rozprawie. Jako że żaden przepis nie przewiduje orzekania w tej kwestii na rozprawie, reguła zawarta w art. 95 § 1 k.p.k. przemawia za dokonaniem takiego rozstrzygnięcia na posiedzeniu. Z art. 30 § 1 k.p.k. wynika natomiast, że na posiedzeniu sąd orzeka jednoosobowo, chyba że prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów. Z kolei art. 30 § 2 k.p.k. wskazuje, że sąd odwoławczy na posiedzeniu orzeka również jednoosobowo, a w składzie trzech sędziów wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie wydano w składzie innym niż jednoosobowy albo ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej. Biorąc pod uwagę powyższe, należy przyjąć, że Sąd Najwyższy rozpatrując na podstawie art. 150 § 4 ustawy Prawo o prokuraturze kwestię przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach, może orzekać na posiedzeniu w składzie jednego sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Kwestia udziału stron w postępowaniu w sprawie zawieszenia prokuratora w czynnościach – nie uregulowana w przepisach ustawy Prawo o prokuraturze – wynika natomiast z odpowiedniego stosowania przepisów art. 96 § 1 k.p.k. Przepis ten stanowi, że strony mają prawo wziąć udział w posiedzeniu wówczas, gdy ustawa tak stanowi, chyba że ich udział jest obowiązkowy. Jako że żadna norma prawna nie przyznaje stronom prawa do udziału w posiedzeniu, na którym rozstrzygana jest kwestia zawieszenia prokuratora w czynnościach, ani nie przewiduje obowiązku stawiennictwa, stosownie do treści art. 96 § 2 k.p.k. nie zawiadamia się stron o jego terminie. Zaznaczyć jednocześnie wymaga, iż brak jest przeszkód, jak pokazuje dotychczasowa praktyka rozstrzygania kwestii zawieszenia w czynnościach w składach tworzonych przez dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej oraz ławnika tej Izby, aby rozstrzygnięcie takie było I ZSK 7/24 8 dokonywane w takim właśnie składzie, jako że pozwala na to treść stosowanego odpowiednio w tym postępowaniu art. 30 § 1 k.p.k. umożliwiającego utworzenie składu trzyosobowego na zarządzenie prezesa sądu. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku, wskazać należy, iż Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla s. okręgu regionalnego skierowała w dniu 16 sierpnia 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w M. P. J., obwinionemu o to, że: I. w dniu 23 kwietnia 2023 r. około godziny 20:20 na ul. […] w M., będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w M., uchybił godności sprawowanego urzędu prokuratorskiego, w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości, potwierdzonym badaniem urządzeniem typu A., prowadzącym do stężenia 1,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu - I badanie przeprowadzone o godzinie 21:21, a następnie do stężenia 1,18 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu - II badanie przeprowadzone o godzinie 21:36, a następnie do stężenia 1,14 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu - III badanie przeprowadzone o godzinie 21:51, przy czym badanie krwi pobranej w dniu 24 kwietnia 2023 r. o godzinie 00:09 stwierdziło stężenie alkoholu w wysokości 2,50 promila, a o godzinie 00:15 stwierdziło stężenie alkoholu w wysokości 2,54 promila, prowadził w ruchu lądowym na odcinku od C. do M. samochód osobowy marki […] o numerze rejestracyjnym […], to jest o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze; II. w dniu 23 i 24 kwietnia 2023 r. w M., będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w M. uchybił godności sprawowanego urzędu prokuratorskiego, w ten sposób, że w toku czynności związanych z ujawnieniem popełnienia przez niego czynu zabronionego, jako osoba zatrzymana przez funkcjonariuszy Policji w związku z kierowaniem samochodem w stanie nietrzeźwości: - wywierał wpływ na czynności służbowe funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w M. T. M., K. C. i J. J. poprzez wielokrotne kierowanie pod ich adresem słów: „dajcie mi spokój, nie będę dmuchał, nie wiecie kim jestem”, „puśćcie mnie”, „wypuście mnie”, „dajcie spokój”, „odpuście” nie chcąc poddać się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu oraz działając w zamiarze I ZSK 7/24 9 aby ww. funkcjonariusze dokonali czynu zabronionego, polegającego na niedopełnieniu swoich obowiązków służbowych, poprzez bezprawne odstąpienie od czynności zatrzymania oraz dokumentowania kontroli drogowej, w trakcie której ujawniono, że kierujący pojazdem mechanicznym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], znajdował się w stanie nietrzeźwości i którym to zachowaniem ww. funkcjonariusze Policji działaliby na szkodę interesu publicznego, nakłaniał ich do tego, a więc swoim zachowaniem zmierzał bezpośrednio do popełnienia czynu zabronionego, jednakże celu nie osiągnął z uwagi na stanowczą odmowę odstąpienia od wykonania czynności służbowych przez ww. funkcjonariuszy Policji, - znieważał funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w M. w osobach T. M. oraz K. C. poprzez kierowanie pod ich adresem słów powszechnie uznawanych za obelżywe, podczas i w związku z czynnościami służbowymi prowadzonymi z jego udziałem, jako osoby zatrzymanej, a także kierował słowa powszechnie uznawane za obelżywe w stosunku do prokuratora T. M. nadzorującego realizowane działania, a nadto nie wykonywał poleceń kierowanych do niego przez funkcjonariuszy Policji, skutkiem czego zastosowano wobec niego środki przymusu bezpośredniego w postaci założenia kajdanek i umieszczenia w radiowozie, - znajdując się w Izbie Przyjęć Szpitala w M. zachowywał się agresywnie używając słów powszechnie uznawanych za obelżywe i nie realizował poleceń wydawanych przez prokuratora J. M. nadzorującego realizowane działania, nie chcąc poddać się pobraniu krwi i utrudniając jej pobranie, w następstwie czego zastosowano wobec niego środki przymusu bezpośredniego w postaci założenia kajdanek, a także obezwładnienia poprzez przytrzymanie oraz pobrano krew do badania z użyciem siły, a także groził lekarzowi dyżurnemu oraz personelowi medycznemu kierując pod ich adresem słowa „jeżeli pobierzesz mi krew, to cię zniszczę”, zmuszając w ten sposób prokuratora do napisania stosownego oświadczania, z uwagi na próbę odstąpienia przez lekarza dyżurnego od pobrania krwi do badania na zawartość alkoholu, - zachowywał się agresywnie wobec prokuratora J. M. nadzorującego realizowane działania grożąc mu słownie „że popełnia przestępstwo, że będzie siedział”, a także znieważał ww. prokuratora przed lekarzem dyżurnym kierując słowa” ja ciebie nie muszę słuchać, ty jesteś dla mnie nikim”, a nadto kierował do I ZSK 7/24 10 lekarza słowa „aby nie wierzył obecnemu tu prokuratorowi, gdyż może to być nawet jakiś przebieraniec”, to jest o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze; III. w dniu 23 kwietnia 2023 r. w M. na odcinku drogi krajowej nr […] od miejscowości C. do M., będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w M. uchybił godności sprawowanego urzędu prokuratorskiego, w ten sposób, że kierował samochodem osobowym marki [...] o numerach rejestracyjnych [...], mając od dnia 16 stycznia 2023 r. zatrzymany elektronicznie dowód rejestracyjny, z uwagi na brak dopuszczenia przedmiotowego pojazdu do ruchu z powodu braku badania technicznego, czym wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 pkt 4 kodeksu wykroczeń, to jest o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o prokuraturze. W ocenie Sądu Najwyższego nie ustały przesłanki uzasadniające zawieszenie w czynnościach prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. P. J. Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. P. J. został zawieszony w czynnościach na mocy postanowienia z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. [...], Prokuratora Regionalnego w P. na okres 3 miesięcy, a następnie postanowieniem Prokuratora Regionalnego w P. z dnia 12 października 2023 r., sygn. [...], z tym dniem zawieszono go w czynnościach na okres kolejnych 3 miesięcy. Zawieszenie w czynnościach Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym przedłużył następnie na dalszy, niezbędny okres postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r., o sygn. […] do dnia 26 lipca 2024 r. Obwiniony wniósł odwołanie od postanowienia o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego (sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II ZO 20/24 i oczekuje na jej rozpoznanie). Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że uchwałą z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZI 30/23, Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. P. J. za to, że w dniu 23 kwietnia 2023 r. w ruchu lądowym, na odcinku od miejscowości C. do M. prowadził pojazd mechaniczny marki [...] o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, to jest czynu zakwalifikowanego z art. 178 a § 1 k.k. Uchwała ta jest prawomocna. I ZSK 7/24 11 Następnie, uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt I ZI 82/23, zezwolono na pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora P. J. za to, że w dniu 23 kwietnia 2023 r. w M. chcąc, aby funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. sierż. K. C. i sierż. T. M. dokonali czynu zabronionego, polegającego na niedopełnieniu swoich obowiązków służbowych poprzez bezprawne odstąpienie od czynności zatrzymania, badania stanu trzeźwości oraz dokumentowania kontroli drogowej, w trakcie której przeprowadzono badanie trzeźwości i ustalono, że kierujący pojazdem mechanicznym marki [...] o nr rej. [...] znajdował się w stanie nietrzeźwości, czym ww. funkcjonariusze działaliby na szkodę interesu publicznego, nakłaniał ich do tego, przy czym działając w zamiarze popełnienia czynu zabronionego, swoim zachowaniem bezpośrednio zmierzał do popełnienia czynu zabronionego, jednakże celu swojego nie osiągnął z uwagi na odmowę odstąpienia od wykonania czynności służbowych przez ww. funkcjonariuszy publicznych, to jest za popełnienie przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. Zażalenie na powyższą uchwałę zarejestrowano pod sygn. akt II ZIZ 11/24 i obecnie oczekuje na rozpoznanie. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r. Prokuratora Okręgowego w G., sygn. akt […], Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. P. J. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od dnia 24 kwietnia 2023 r. do dnia 24 października 2023 r. Stan zawieszenia został następnie przedłużony postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt […], na dalszy niezbędny okres, tj. do dnia 24 kwietnia 2024 r. Postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt […], przedłużono czas trwania zawieszenia obwinionego prokuratora do dnia 24 października 2024 r. Zgodnie z art. 150 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o prokuraturze, prokurator może być zawieszony w czynnościach na okres do 6 miesięcy, jeżeli z uwagi na charakter przewinienia dyscyplinarnego konieczne jest natychmiastowe odsunięcie go od wykonywania obowiązków. Powołana instytucja stanowi zatem tymczasowy środek reakcji wobec prokuratora stosowany w sytuacji, gdy z uwagi na charakter I ZSK 7/24 12 przewinienia, którego się dopuścił konieczne jest jego natychmiastowe odsunięcie od wykonywania obowiązków służbowych. Prawo zawieszenia w czynnościach na okres, o którym mowa w art. 150 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze, przysługuje przełożonym dyscyplinarnym. Od decyzji o zawieszeniu w czynnościach przysługuje odwołanie do sądu dyscyplinarnego (§ 2). Zawieszenie prokuratora w czynnościach, w uzasadnionych przypadkach, może być przedłużone na wniosek rzecznika dyscyplinarnego przez sąd dyscyplinarny na dalszy, niezbędny okres. Po skierowaniu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego, decyzje w przedmiocie przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach podejmuje sąd dyscyplinarny. Sąd dyscyplinarny określa czas zawieszenia prokuratora w czynnościach (§ 3 i 4 uprzednio powołanego przepisu). Ustawowa natomiast przesłanka uzasadnionego przypadku, opisana w art. 150 § 3 ustawy Prawo o prokuraturze, usprawiedliwiająca przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, występuje w każdej sytuacji, w której prokurator jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, a przynajmniej takiego przewinienia dyscyplinarnego, którego dokonanie poważnie naraziłoby na szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego (zob. A. Kiełtyka, W. Kotowski, A. Ważny [w:] A. Kiełtyka, W. Kotowski, A. Ważny, Prawo o prokuraturze. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 150). Podkreślić należy, że sąd dyscyplinarny nie rozstrzyga kategorycznie o zasadności zarzutów sformułowanych wobec prokuratora w postępowaniu dyscyplinarnym. Obowiązkiem sądu odwoławczego jest zatem weryfikacja, czy zaistniała ustawowa przesłanka „uzasadnionego przypadku”, wskazująca na konieczność przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych. Dla oceny zasadności odsunięcia od wykonywania czynności służbowych zasadnicze znaczenie ma wystarczające uprawdopodobnienie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, stopień zawinienia, wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości, szkodliwość zarzucanego czynu dla służby, a nadto okoliczność czy waga stawianych zarzutów uniemożliwia mu pełnienie czynności służbowych (zob. np. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt SNO 12/05, Lex 472069, z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt SNO 20/09, Lex 1288812 oraz z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt SNO 72/09, Lex 1288982). I ZSK 7/24 13 Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w ocenie Sądu Najwyższego zasadnym jest przedłużenie okresu zawieszenia obwinionego prokuratora na dalszy niezbędny okres, tj. do dnia 24 kwietnia 2025 r. Treść postawionych zarzutów, którego podstawę faktyczną tworzą okoliczności związane z prowadzeniem pojazdu w stanie znacznej nietrzeźwości oraz działania podejmowane w trakcie oraz po zakończeniu tej czynności wymagają czasowego odsunięcia obwinionego od wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku prokuratora. Dalsze ich bowiem wykonywanie przez obwinionego podważałoby w oczach opinii publicznej autorytet urzędu prokuratorskiego oraz autorytet prokuratury jako organu wykonującego zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stojącego na straży praworządności, osłabiając jednocześnie społeczne zaufanie do urzędu prokuratorskiego. Mając na uwadze charakter zarzucanych obwinionemu przewinień dyscyplinarnych, odstąpienie od stosowania instytucji zawieszenia w czynnościach prokuratorskich, godziłoby z oczywistych przyczyn w autorytet i godność sprawowanego urzędu oraz w wizerunek i dobre imię Prokuratury jako organu działającego na podstawie i w ramach prawa, a tym samym w interes publiczny. Jednocześnie zważyć należy, iż sytuacja procesowa obwinionego nie zmieniła się od czasu wydania poprzedniego postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt […], a zatem w dalszym ciągu nie ustały przesłanki uzasadniające zawieszenie w czynnościach w służbowych obwinionego prokuratora. Zaznaczenia wymaga przy tym, iż w zakresie czynów opisanych w punkcie I i II wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wyrażono zgodę na uchylenie immunitetu formalnego obwinionego prokuratora, przy czym uchwała z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ZI 30/23, została utrzymana w mocy uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt II ZIZ 15/23, natomiast zażalenie na uchwałę dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt I ZI 82/23 zarejestrowano pod sygn. akt II ZIZ 11/24 i obecnie oczekuje na rozpoznanie. Przedłużając stan zawieszenia obwinionego w czynnościach służbowych, Sąd Najwyższy miał na względzie dostosowanie do możliwego czasu trwania postępowania dyscyplinarnego, gdzie pierwsza rozprawa w sprawie dyscyplinarnej I ZSK 7/24 14 została zaplanowana na 10 grudnia 2024 r., a wskazany zakres czasowy nie przekracza koniecznego okresu na jej rozpoznanie. Podkreślić jednocześnie należy, iż wydanie postanowienia o przedłużeniu zawieszenia prokuratora w czynnościach w żadnej mierze nie rozstrzyga o jego odpowiedzialności za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. Z tych wszystkich względów, na podstawie 150 § 4 Prawo o prokuraturze orzeczono jak na wstępie. [M. T.] [ms]