II DO 60/21

Sygn. akt II DO 60/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Tomczyński Ławnik SN Jacek Leśniewski Protokolant Karolina Majewska w sprawie M. W. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ś. po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 8 grudnia 2021 r. odwołania prokuratora Prokuratury Regionalnej w […]. z dnia 14 października 2021 r. oraz odwołania obrońcy obwinionego z dnia 22 października 2021 r. od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt (...), na podstawie k.p.k. w związku z ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze: zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że obniża M. W. – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Ś. wynagrodzenie na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych do wysokości 50% UZASADNIENIE Decyzją Prokuratora Regionalnego w […]. z dnia 9 września 2021 r. – sygn. akt (...) zawieszono w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy M. W. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ś.. Powyższe zawieszenie związane było z prowadzonym przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla (...) Okręgu Regionalnego (sygn. akt (...)) wobec M. W. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ś. postępowaniem wyjaśniającym, które dotyczyło dopuszczenia się przez niego 2 deliktu dyscyplinarnego z art. 137 § 1 pkt 5 pr. o prok., a polegającego na wprowadzeniu się w stan nietrzeźwości i obnażeniu się w miejscu publicznym oraz przemieszczeniu się w takim stanie po ulicach miasta Ś., jak również udaniu się do punktu handlowego, czym swoim zachowaniem wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 140 k.w. oraz uchybił godności sprawowanego urzędu. Pismem z dnia 16 września 2021 r., Prokurator Regionalny wniósł do Sąd Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym o obniżenie do 50% wynagrodzenia M. W. – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Ś. na czas trwania zawieszenia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że proponowana kwota obniżenia wynagrodzenia jest adekwatna do specyfiki sprawy oraz uwzględnia indywidualne okoliczności osobiste M. W.. Ponadto, we wniosku wskazano, że wnioskowany środek będzie w pełni rekompensował Skarbowi Państwa brak aktywności zawodowej zawieszonego prokuratora, jak też zapewni mu materialne środki do egzystencji. Postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. (sygn. akt (...)) Sąd Dyscyplinarnym przy Prokuratorze Generalnym uwzględnił częściowo wniosek z dnia 16 września 2021 r. i obniżył M. W. – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Ś. wynagrodzenie zasadnicze do wysokości 70%, na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że sytuacja majątkowa M.W., a w szczególności wysokość jego zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów powoduje, że obniżenie mu wynagrodzenia o połowę byłoby rozstrzygnięciem nadmiernie surowym, mogącym w sposób istotny zaburzyć sytuację majątkową prokuratora. Od powyższego postanowienia odwołanie z dnia 14 października 2021 r. wniósł Prokurator Regionalny w […]., zarzucając rozstrzygnięciu Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze, rażącą niewspółmierność orzeczonego środka poprzez obniżenie prokuratorowi 3 wynagrodzenia do wysokości 70% w okresie trwania zawieszenia w czynnościach służbowych, podczas gdy wszelkie okoliczności, które mogły mieć na to wpływ, nie uzasadniały odstąpienia od ustawowego maksimum obniżenia do 50% wynagrodzenia, przy wzięciu pod uwagę okoliczności dotyczących czynu oraz postawy prokuratora. Tym samym, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez wskazanie, iż obniżenie wynagrodzenia w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych nastąpi do wysokości 50%. Od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 12 października 2021 r. odwołanie wniósł również adw. M. P. – obrońca prokuratora M. W. - zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając jego rozstrzygnięciu obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem przedłożonego przez obrońcę materiału dowodowego w postaci karty informacyjnej leczenia szpitalnego, badań, zaświadczenia o leczeniu wraz w kosztami tego leczenia, dokumentów finansowych świadczących o wysokości zobowiązań obwinionego, w sytuacji, w której przedłożony materiał dowodowy jawi się jako kluczowy przy orzekaniu w przedmiocie obniżeniu wynagrodzenia. Mając powyższe na uwadze, obrońca prokuratora M. W. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieuwzględnienie wniosku Prokuratora Regionalnego w […]. o obniżenie wynagrodzenia prokuratora M. W. na czas trwania zawieszenia. Sąd Najwyższy zważył co następuje Odwołanie z dnia 14 października 2021 r. Prokuratora Regionalnego w […]. okazało się w pełni uzasadnione. Okoliczności niniejszej sprawy, zachowanie prokuratora w dniu 9 września 2021r., niegodne sprawowanego urzędu i mające bardzo duży negatywny odbiór społeczny, uzasadniają w pełni konieczność zastosowania maksymalnego ustawowego obniżenia przysługującego prokuratorowi wynagrodzenia, tj. do wysokości 50%. Jest to tym bardziej zasadne, 4 że na skutek swojego zachowania prokurator został zawieszony w czynnościach zawodowych i nie będzie mógł wykonywać codziennej pracy – a mimo wszystko będzie otrzymywał za swoją zawinioną bezczynność część wynagrodzenia. W takiej sytuacji wynagrodzenie otrzymywane przez prokuratora, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, powinno być możliwie jak najniższe. Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że w orzecznictwie wypracowano ratio legis środka represyjnego, polegającego na obniżeniu wynagrodzenia prokuratorowi zawieszonemu w czynnościach służbowych. Ograniczenie uposażenia ma za zadanie realne zwiększenie dolegliwości zastosowanego środka dyscyplinarnego. Represyjność obniżenia wynagrodzenia, wzmacniając funkcję zabezpieczającą i wychowawczą zawieszenia, ma bowiem wzbudzić refleksję nad nieodpowiedzialnym zachowaniem obwinionego poprzez ekonomiczne oddziaływanie i skłonić go do przestrzegania porządku prawnego (tak m.in. postanowienia SN: z 6 czerwca 2019 r., II DO 7/19, OSNID 2020, nr 2 oraz 19 marca 2019 r., II DO 3/18, LEX nr 2638110). Ponadto, wskazać należy, że obniżenie wynagrodzenia prokuratora, zgodnie z przepisem art. 152 § 1 pr. prok., należy do uprawnień Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, a wysokość orzeczonego środka represyjnego jest dyskrecjonalną decyzją tego sądu (do 50% wynagrodzenia). Warunkiem koniecznym obniżenia wynagrodzenia wynikającym wprost z treści art. 152 § 1 pr. prok. jest trwanie stanu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz wniosek przełożonego służbowego prokuratora o obniżenie wynagrodzenia (A. Kiełtyka, W. Kotowski, A. Ważny [w:] A. Kiełtyka, W. Kotowski, A. Ważny, Prawo o prokuraturze. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 152). Sąd dyscyplinarny procedując w zakresie wniosku o obniżenie wynagrodzenia prokuratorowi, który to został zawieszony w czynnościach służbowych, bierze przede wszystkim pod uwagę przesłanki odnoszące się do czynu będącego przedmiotem oceny, jego stopnia społecznej szkodliwości oraz 5 związanej z tym czynem postawy obwinionego. Sąd Najwyższy ma również na uwadze stanowisko judykatury, które wskazuje, że sytuacja rodzinna, zdrowotna czy majątkowa obwinionego pozostaje bez znaczenia dla oceny o stopniu obniżenia wynagrodzenia (zob. postanowienie SN z 21 lipca 2020 r., II DO 43/20, LEX nr 3071511 czy uchwała SN z 15 września 2006 r., sygn. akt SNO 48/06, Legalis nr 518672). Odnosząc się natomiast do odwołania z dnia 22 października 2021 r. adw. M. P. - obrońcy prokuratora M. W. i stawianego zarzutu obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 pr. prok. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem przedłożonego w sprawie materiału dowodowego – zarzut ten należy uznać za całkowicie bezzasadny. Nie można tracić z pola widzenia faktu, że postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym uwzględnił w części wniosek Prokuratora Regionalnego w […]. o obniżenie wynagrodzenia prokuratorowi M. W., obniżając jego wysokość do 70% podstawowego wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę prawomocną decyzję Prokuratora Regionalnego w […]. o zawieszeniu prokuratora M. W. w czynnościach służbowych i toczące się postępowanie wyjaśniające - z uwagi na fakt nieobyczajnego zachowania prokuratora M. W. i uchybienie tym samym godności urzędu, charakter zarzutu dyscyplinarnego, w tym medialny wydźwięk, a także sytuację majątkową prokuratora M. W.. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie zważył, że decyzja podjęta przez Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w przedmiocie obniżenia wynagrodzenia prokuratorowi M. W., co do zasady, była decyzją słuszną. Nie można jedynie zgodzić się z sądem pierwszej instancji co do wysokości zastosowanego obniżenia wynagrodzenia – niniejszy przypadek należy bowiem do tych kategorii zdarzeń, w których zastosowanie powinna mieć zasada 6 maksymalnego obniżenia przysługującego prokuratorowi wynagrodzenia, pamiętać bowiem należy, że prokurator będzie otrzymywał wynagrodzenie bez świadczenia jakiejkolwiek pracy. W tym bowiem przypadku obniżenie wynagrodzenia, na czas zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych do kwoty 50 %, jest adekwatne do specyfiki sprawy. Ponadto, zastosowany środek będzie w pełni rekompensował Skarbowi Państwa brak aktywności zawodowej zawieszonego prokuratora, jak też zapewni mu w sposób wystarczający materialne środki do egzystencji. Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.