II DSI 32/19

Izba Dyscyplinarna2019-06-25

Skład orzekający: Ryszard Witkowski, Paweł Zubert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy termin do wniesienia kasacji od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym upłynął po 3 kwietnia 2018 r., a delikt dyscyplinarny został popełniony przed tą datą, dopuszczalne jest wniesienie kasacji na podstawie przepisów przejściowych ustawy o Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne, uznając, że kwestia dopuszczalności kasacji w takich przypadkach ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał, że przepisy przejściowe ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 121 i 122 pkt 13) oraz ustawy Prawo o prokuraturze (art. 163a § 1) wyłączają możliwość złożenia kasacji od orzeczeń Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego wydanych po 3 kwietnia 2018 r., nawet jeśli delikt popełniono wcześniej, a termin do wniesienia kasacji upłynął po tej dacie. Z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w analogicznej sprawie (sygn. akt P 4/19), Sąd Najwyższy uznał za zasadne zawieszenie postępowania do czasu jego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Obwiniony, były prokurator, został skazany prawomocnym orzeczeniem Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 29 października 2018 r. na karę nagany za czyny polegające na naruszeniu przepisów Prawa o ruchu drogowym i uchybieniu godności urzędu prokuratora. Od tego orzeczenia obwiniony wniósł kasację. Sąd Najwyższy rozważał dopuszczalność tej kasacji w świetle przepisów wprowadzonych ustawą o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r., które z dniem 3 kwietnia 2018 r. zlikwidowały instytucję kasacji w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie kasacyjne do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt P 4/19.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II DSI 32/19 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Zubert Roman Adam Markiewicz (ławnik Sądu Najwyższego) w sprawie G. K. – byłego prokuratora Prokuratury Okręgowej w R. – po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2019 r. w przedmiocie kasacji obwinionego od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuraturze Generalnym z 29 października 2018 r., sygn. akt PK I OSD […], - na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze - p o s t a n o w i ł: zawiesić postępowanie kasacyjne do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt P 4/19, (dot. sygn. akt II DO 5/18 Sądu Najwyższego). UZASADNIENIE G. K. – były prokurator Prokuratury Okręgowej w R., obwiniony był o to, że: 1. w dniu 21.10.2015 r. w R. kierując samochodem osobowym marki R. o nr rej. […] na ulicy R. wbrew obowiązkowi określonemu w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2017.1260 j.t. ze. zm.) nie korzystał z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy oraz wbrew zakazowi określonemu w art. 45 ust. 2 pkt. 1 Prawa o ruchu drogowym, korzystał podczas 2 jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki w ręku, realizując w ten sposób znamiona wykroczenia z art. 97 k.w., przez co uchybił godności urzędu prokuratora, tj. o czyn z art. 137 § 1 ustawy z dnia 28.01.2016 r. - Prawo o prokuraturze ( Dz. U. 2016.177, ze zm.) 2. w dniu 21.10.2015 r. w R. kierując samochodem osobowym marki R. o nr rej. […] na ulicy R. nie zastosował się do sygnałów nakazujących zatrzymanie się wydawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego, realizując w ten sposób znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. przez co uchybił godności urzędu prokuratora, tj. o czyn z art. 137 § 1 ustawy z dnia 28.01.2016 r. - Prawo o prokuraturze ( Dz. U. 2016.177 ze. zm.) 3. w dniu 21.10.2015 r. w R. utrudniał kontrolę drogową podjętą przez funkcjonariuszy Policji w związku z wykroczeniami opisanymi w pkt. 1 i 2 poprzez odmowę okazania dokumentów wymaganych przy prowadzeniu pojazdu w ruchu drogowym oraz odmowę poddania się badania stanu trzeźwości, przez co uchybił godności urzędu prokuratora, tj. o czyn z art. 137 § 1 ustawy z dnia 28.01.2016 r. - Prawo o prokuraturze ( Dz. U. 2016.177 ze. zm.). Za popełnienie tych przewinień dyscyplinarnych skazany został ostatecznie orzeczeniem Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuraturze Generalnym z 29 października 2018 r. o sygn. akt PK I OSD […] na karę łączną nagany. Orzeczenie to zmieniało rozstrzygnięcie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z 11 grudnia 2017 r. o sygn. PK I SD […]. Od przedmiotowego orzeczenia w dniu 5 lutego 2019 r. kasację wniósł obwiniony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na podstawie wprowadzonego od dnia 3 kwietnia 2018 r. przepisu art. 163a ustawy - Prawo o prokuraturze, od orzeczenia sądu dyscyplinarnego drugiej instancji kasacja nie przysługuje, a do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych w oparciu o przepisy ustawy - Prawo o prokuraturze, stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w 3 instancji, w której się toczy (art. 122 pkt 13 ustawy o Sądzie Najwyższym). W orzecznictwie ugruntowany jest również pogląd o konieczności stosowania przepisów nowych, w przypadku wątpliwości, które z przepisów proceduralnych należy zastosować (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. I KZP 10/16). Zgodnie z treścią przepisu art. 163 § 1 ustawy - Prawo o prokuraturze w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 kwietnia 2018 r. od orzeczenia wydanego przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny stronom i Prokuratorowi Generalnemu przysługiwała kasacja do Sądu Najwyższego, która mogła być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa lub rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej. Przepis ten został uchylony z dniem 3 kwietnia 2018 r., na podstawie art. 110 pkt 26 ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r. Dodatkowo, na podstawie art. 110 pkt 27 ustawy o Sądzie Najwyższym, do ustawy - Prawo o prokuraturze wprowadzono przepis art. 163a § 1, który stanowi, że „od orzeczenia sądu dyscyplinarnego drugiej instancji kasacja nie przysługuje". Na mocy przepisu intertemporalnego - art. 122 pkt 13 ustawy o Sądzie Najwyższym, do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 110 (Prawo o prokuraturze) - stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy oraz przepis art. 121, który stanowi, że do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, o ile przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia kasacji. Wykładnia językowa przywołanych przepisów art. 163 § 1 i art. 163a § 1 ustawy - Prawo o prokuraturze nie budzi wątpliwości, że po 3 kwietnia 2018 r. instytucja kasacji w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów została zlikwidowana. Wiąże się to ze zmianami w modelu tego postępowania, ponieważ po tej dacie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o prokuraturze, w drugiej instancji w sprawach dyscyplinarnych prokuratorów orzeka Sąd Najwyższy, a nie Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym (korporacyjny sąd odwoławczy). 4 Mając powyższe na względzie, w sprawie sygn. akt II DO 5/18, w dniu 7 lutego 2019 r., Sąd Najwyższy, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zmianami) i art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U.2016.2072) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: „Czy przepisy art. 121 i art. 122 pkt 13 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5 ze zmianami), w zakresie, w którym wyłączają możliwość złożenia kasacji od prawomocnych orzeczeń Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, dotyczących deliktów dyscyplinarnych popełnionych przed 3 kwietnia 2018 roku, w których termin do wniesienia tejże kasacji upłynął po 3 kwietnia 2018 roku, są zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej"? Sprawa wpłynęła do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 12 lutego 2019 r., została zarejestrowana pod sygn. akt P 4/19, a termin jej rozpatrzenia nie został jeszcze wyznaczony. W niniejszej sprawie, delikt dyscyplinarny został popełniony w dniu 21 października 2015 r., prawomocne orzeczenie Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym zapadło w dniu 29 października 2018 r., a zatem termin do wniesienia kasacji upłynął niewątpliwie już po wejściu w życie wspomnianej wyżej ustawy o Sądzie Najwyższym, co nastąpiło w dniu 3 kwietnia 2018 r. Stosownie zatem do postanowień przepisów przejściowych, dotychczasowe przepisy miały zastosowanie do zakończenia sprawy w drugiej instancji, co nastąpiło ostatecznie w dniu 29 października 2018 r. Analiza stanu faktycznego przez pryzmat przywołanych przepisów ustawy – Prawo o prokuraturze, w tym przepisów intertemporalnych prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie kasacja nie jest dopuszczalna. Dlatego stanowisko Trybunału Konstytucyjnego ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia również przedmiotowej sprawy, w której występuje analogiczne zagadnienie prawne, do tego, które dało asumpt do sformułowania przez Sąd Najwyższy pytania prawnego. W tym stanie rzeczy - wobec ujawnionych wątpliwości co do dopuszczalności kasacji w niniejszej sprawie i istotności dla ich wyjaśnienia odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego na przedstawione mu pytanie prawne, 5 tudzież zważywszy, iż nie jest znany termin rozpoznania tego zagadnienia prawnego, stwierdzić należy, iż ujawniła się długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. Dlatego na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy - Prawo o prokuraturze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. Pouczenie: Na postanowienie w przedmiocie zawieszenia stronom przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się w terminie zawitym 7 dni od dnia jego doręczenia. Zażalenie wniesione po upływie tego terminu jest bezskuteczne (art. 518 k.p.k. w zw. z art. 426 § 1 k.p.k. w zw. z art. 22 § 2 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy – Prawo o prokuraturze).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 22 § 1 KPKart. 171 § 1 pkt 1art. 39 ust. 1art. 45 ust. 2art. 97art. 137 § 1art. 92 § 1art. 163aart. 122 pkt 13art. 163 § 1art. 110 pkt 26art. 110 pkt 27

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy