SNO 27/04
Izba Dyscyplinarna2004-07-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia w stanie spoczynku może być pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku?Ratio decidendi
Sędzia w stanie spoczynku może być pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku. Wynika to wprost z art. 104 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zgodnie z regułą wykładni „a maiori ad minus”, jeżeli dopuszczalne jest skazanie sędziego za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku, to tym bardziej sędzia w stanie spoczynku odpowiada za przewinienie służbowe popełnione przed przejściem w stan spoczynku.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego w stanie spoczynku, uznając, że przejście w stan spoczynku wyłącza możliwość dalszego procedowania. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego złożył zażalenie, zarzucając obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał zażalenie za zasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Z DNIA 7 LIPCA 2004 R. SNO 27/04 Z art. 104 § 2 u.s.p. wynika wprost, że sędzia w stanie spoczynku może być także skazany za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku. Zgodnie z regułą wykładni „a maiori ad minus”, jeżeli jest dopuszczalne skazanie sędziego za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku, to tym bardziej sędzia w stanie spoczynku odpowiada za przewinienie służbowe popełnione przed przejściem w stan spoczynku. Przewodniczący: sędzia SN Piotr Hofmański. Sędziowie SN: Jacek Sobczak (sprawozdawca), Kazimierz Jaśkowski. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy sędziego Sądu Okręgowego w stanie spoczynku w związku z zażaleniem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego z dnia 2 kwietnia 2004 r., sygn. akt (...) p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone p o s t a n o w i e n i e i sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 20 maja 2002 r. uznał sędziego Sądu Okręgowego w stanie spoczynku za winnego popełnienia czynu określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o
2 ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) i za to, na mocy art. 109 § 1 pkt 5 tej ustawy wymierzył obwinionemu karę złożenia sędziego z urzędu, a kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. Powyższy wyrok zaskarżony został odwołaniem obwinionego, a w wyniku jego uwzględnienia Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 20 września 2003 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2004 r., sygn. akt SD (...), Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego, zaś wydatkami poniesionymi w postępowaniu dyscyplinarnym obciążył Skarb Państwa. Na wspomniane postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, zażalenie wniósł Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Apelacyjnym. W zażaleniu skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania – art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., polegającą na jego zastosowaniu pomimo braku ku temu podstaw oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że przejście sędziego w stan spoczynku w trakcie trwającego postępowania dyscyplinarnego powoduje, iż nie może on odpowiadać za przewinienie dyscyplinarne popełnione przed przejściem w stan spoczynku. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Zażalenie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w Sądzie Apelacyjnym okazało się w pełni zasadne. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd Apelacyjny wyraził przekonanie, iż na dalsze procedowanie w sprawie nie pozwala norma prawa materialnego zawarta w art. 104 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o
3 ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Zdaniem Sądu Dyscyplinarnego sędzia w stanie spoczynku może być pociągnięty do odpowiedzialności tylko „za uchybienia godności, po przejściu w stan spoczynku” oraz za „uchybienie godności urzędu sędziego w okresie pełnienia służby”, co wyłącza możliwość kontynuowania wszczętego wcześniej postępowania w sprawie przewinienia służbowego. Z art. 104 § 2 u.s.p. wynika wprost, że sędzia w stanie spoczynku może być także skazany za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku. Zgodnie z regułą wykładni „a maiori ad minus”, jeżeli jest dopuszczalne skazanie sędziego za przewinienie popełnione przed przejściem w stan spoczynku, to tym bardziej sędzia w stanie spoczynku odpowiada za przewinienie służbowe popełnione przed przejściem w stan spoczynku. Wobec powyższego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- SNO 25/04 2004-06-16Czy sędzia w stanie spoczynku ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za przewinienia popełnione w okresie pełnienia czynnej służby, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
- SNO 45/04 2004-10-08Czy sędzia w stanie spoczynku ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za przewinienia popełnione w okresie pełnienia służby, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa?
- SNO 10/07 2007-03-12Czy sędzia w stanie spoczynku może być pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej za sprzeniewierzenie się niezawisłości sędziowskiej w okresie orzekania, mimo przejścia w stan spoczynku?
- II KO 25/55 1956-02-16Czy sędzia w stanie spoczynku może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej, sądowej lub administracyjnej bez zezwolenia właściwego Sądu Dyscyplinarnego, pod zarzutem popełnienia przestępstwa w okresie sprawowania urz…
- SNO 78/07 2007-11-16Czy sędzia w stanie spoczynku, prowadzący jednocześnie kancelarię radcy prawnego, dopuszcza się deliktu dyscyplinarnego, naruszając zakaz podejmowania dodatkowego zatrudnienia?
Powołane przepisy
art. 104 § 2art. 107 § 1art. 109 § 1 pkt 5art. 17 § 1 pkt 11 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt 5§ 1 pkt 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy