SNO 32/15

Izba Dyscyplinarna2015-06-18

Skład orzekający: Jerzy Steckiewicz, Włodzimierz Wróbel, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego postanowieniem o umorzeniu jest dopuszczalny na korzyść sędziego, którego postępowanie dotyczyło?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego postanowieniem o umorzeniu, złożony na korzyść sędziego, którego postępowanie dotyczyło, nie jest dopuszczalny. Podstawą tej decyzji jest art. 126 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, który stanowi lex specialis w stosunku do art. 540 § 1 k.p.k. i autonomicznie reguluje podstawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego na korzyść.
Stan faktyczny
Sędzia J. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, które zostało umorzone postanowieniem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, a następnie utrzymane w mocy przez Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny. Prezes Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy, ponieważ nie toczyło się postępowanie sądowe. Sędzia J. T. złożył zażalenie, podnosząc m.in. kwestię braku przymusu adwokackiego i nieadekwatności stosowania art. 540 § 1 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Prezesa Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt SNO 32/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie J. T., sędziego Sądu Okręgowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2015 r., zażalenia sędziego na zarządzenie Prezesa Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 4 marca 2015 r. o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 4 marca 2015 r. Prezes Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego odmówił przyjęcia wniosku J. T., sędziego Sądu Okręgowego, o wznowienie postępowania dycyplinarnego umorzonego postanowieniem Zastępcy Rzecznika Dycyplinarnego dla Apelacji […] z dnia 8 czerwca 2010 r., które to postanowienie utrzymał w mocy Sąd Apelacyjny - Sąd Dycyplinarny postanowieniem z dnia 21 września 2010 r. W uzasadnieniu zarządzenia, Prezes Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy, z uwagi na to, że w realiach sprawy nie toczyło się postępowanie sądowe, zaś w myśl art. 540 § 1 k.p.k. tylko takie postępowanie może zostać wznowione. Na zarządzenie Prezesa Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, zażalenie złożył sędzia J. T., wskazując, że wniosek taki nie jest objęty przymusem adwokackim i może zostać samodzielnie sporządzony przez sędziego. Ponadto w zażaleniu podniesiono, że nie ma żadnych powodów do tego, aby w postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednio stosować art. 540 § 1 k.p.k. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia Prezesa Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego wynika, że podstawą jego wydania była stwierdzona niedopuszczalność wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Zastępcy Rzecznika Dycyplinarnego dla Apelacji […] z dnia 8 czerwca 2010 r., utrzymanym w mocy przez Sąd Apelacyjny - Sąd Dycyplinarny postanowieniem z dnia 21 września 2010 r.. Prezes Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego nie odnosił się natomiast do kwestii ewentualnego przymusu adwokackiego w zakresie sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, wskazując jedynie, iż ta okoliczność stanowiła pierwotnie powód uznania za bezskuteczny wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego samodzielnie przez sędziego J. T. oraz brak wydania formalnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku. Kwestia samodzielnego sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego nie było natomiast podstawą ostatecznej odmowy przyjęcia tego wniosku w zaskarżonym zarządzeniu. Nie ma zatem konieczności ustosunkowywania się do zarzutów sformułowanych w tym zakresie w zażaleniu, będącym przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Należy natomiast podkreślić, że istotnie, wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego postanowieniem o jego umorzeniu, nie jest dopuszczalny, o ile jest wnioskiem na korzyść sędziego, którego postępowanie dyscyplinarne dotyczyło. Wynika to z treści art. 126 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przepis ten, na zasadzie lex specialis, wyłącza stosowanie art. 540 § 1 k.p.k., bowiem w sposób autonomiczny reguluje podstawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego na korzyść, co dezaktualizuje potrzebę odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania karnego w oparciu o art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych (por. postanowienie SN z dnia 29 października 2008 r. SNO 61/08, postanowienie SN z dnia 21 października 2003 r., sygn. akt SNO 37/03). Zgodnie z art. 126 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, wznowienie postępowania na korzyść skazanego może nastąpić także po jego śmierci, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogłyby uzasadniać uniewinnienie lub wymierzenie kary łagodniejszej. Regulacja ta zakłada, że w postępowaniu dyscyplinarnym, które miałoby podlegać wznowieniu, doszło do „skazania" sędziego, skoro przewiduje dopuszczalność wznowienia postępowania jedynie „na korzyść skazanego". Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez sędziego J. T. dotyczył postępowania dyscyplinarnego zakończonego postanowieniem o umorzeniu tegoż postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Nie doszło więc do skazania skarżącego w tym postępowaniu, co przesądza, iż wniosek taki był niedopuszczalny z mocy prawa. Zasadnie więc odmówiono jego przyjęcia zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 4 marca 2015 r. Z tych względów Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 540 § 1 KPKart. 126 § 2art. 128art. 17 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy