I K 152/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa; Sędziowie: A. Bachrach (sprawozdawca), Z. Kapitaniak; Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wacława S., osk. z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Olsztynie z dnia 21 czerwca 1950 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zawiera żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku, zarzucając, między innymi, obrazę art. 286 § 1 k.k. przez skazanie oskarżonego na podstawie tego przepisu, chociaż z danych przewodu sądowego a także z zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalenia, że oskarżony dopuścił się "zaniedbania obowiązków służbowych", wynika, że w sprawie niniejszej może być jedynie mowa o ewentualnej odpowiedzialności oskarżonego za działanie nieumyślne, przewidziane w art. 286 § 3 k.k., i obrazę art. 230 k.p.k. przez dowolne ustalenie, że umowa kupna kosiarki powinna była zostać sporządzona na piśmie. Rewizja zarzuca ponadto błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, w szczególności nieuwzględnienie, że z treści korespondencji pomiędzy oskarżonym a jego władzami zwierzchnimi wysnuć należy wniosek, iż oskarżony otrzymał od Centralnego Zarządu Wytwórni Materiałów Budowlanych zlecenie nabycia kosiarki. (...)Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Z całości uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Apelacyjny przypisał oskarżonemu jako urzędnikowi zaniechanie zwykłych, elementarnych obowiązków, mających zabezpieczyć przed szkodą interes publiczny przy nabywaniu kosiarki dla przedsiębiorstwa państwowego. Z ustaleń zaskarżonego wyroku, zgodnych z danymi przewodu sądowego, wynika, że oskarżony, inżynier i fachowiec w odpowiednim dziale pracy, nabywając kosiarkę zgoła niezdatną do celów, jakim miała służyć, zdawał sobie sprawę z tego, że to nabycie ma ujemne skutki dla interesu publicznego, a mimo to nabycia tego dokonał. Uznanie zatem, iż oskarżony działał w sposób umyślny, tzn. w stanie całkowitej orientacji i świadomości swoich zaniechań, znajduje właściwe oparcie w ustawie (art. 14 § 1 k.k.).W myśl słusznych wywodów uzasadnienia zaskarżonego wyroku istotne było nie to, że umowa nabycia nie była zawarta na piśmie, ale to, że oskarżony zaniechał sporządzenia umowy nabycia w tej formie jako jedynie właściwej dla skonkretyzowania warunków zakupu i dostawy, gwarancji dobrego działania kosiarki z podaniem okresu gwarancyjnego oraz z zobowiązaniem sprzedawcy-konstruktora kosiarki do przeprowadzenia próby przydatności kosiarki na miejscu jej przeznaczenia. Brak umowy pisemnej stanowi przeto w prawidłowym rozumowaniu Sądu nie samoistny zarzut, lecz dowód zaniedbania przez oskarżonego swych obowiązków zachowania należytej ostrożności przy zakupie kosiarki.W materiale dowodowym, zebranym w czasie przewodu sądowego nie ma niczego, co wskazywałoby na to, iż oskarżony otrzymał od Centralnego Zarządu Wytwórni Materiałów Budowlanych zlecenie nabycia kosiarki, o której mowa w akcie oskarżenia i w zaskarżonym wyroku, a przede wszystkim - nabycia jej w okolicznościach, w jakich tego dokonał, mianowicie bez zachowania elementarnych czynności zabezpieczających interes publiczny przed szkodą.Świadek inżynier R., główny inspektor kontroli Zakładów Prefabrykacji Państwowych Przedsiębiorstw Budowlanych stwierdził na rozprawie, iż badał wszystkie akta dotyczące kupna omawianej kosiarki i nie znalazł w nich danych wskazujących na uzyskanie przez oskarżonego zgody władz przełożonych na nabycie tej kosiarki. Świadek R. podał jednocześnie, że inżynier M., dyrektor naczelny Zakładów Prefabrykacji, zaprzeczył stanowczo temu, by rozmawiał z oskarżonym na temat kosiarki. Sąd Apelacyjny słusznie uznał, iż zeznanie świadka R. wystarczająco przemawia przeciwko uznaniu za prawdziwe twierdzenia oskarżonego, iż Zakłady Prefabrykacji wyraziły zgodę na transakcję kupna kosiarki.Zarzut ten nie może mieć zresztą istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nawet ustalenie, że oskarżony otrzymał od świadka M. polecenie zakupienia kosiarki, nie zwalnia go od odpowiedzialności za dokonanie zakupu w sposób jawnie wadliwy.