I K 972/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Bachrach (sprawozdawca). Sędziowie: J. Zembaty, I. Andrejew. Prokurator: T. Czaplicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana F. osk. z art. 39 m.k.k. i art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora rewizji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 września 1950 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonego od zarzutu niedopełnienia obowiązku należytej kontroli nad magazynem materiałów pędnych i w tym zakresie przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania...Rewizja Prokuratora Wojewódzkiego w Szczecinie zarzuca między innymi, że Sąd Apelacyjny na wstępie sporządzonego przez siebie uzasadnienia mechanicznie wyliczył większość powołanych w akcie oskarżenia świadków, podając, że na nich oparł swoje ustalenia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził, miedzy innymi, następujący pogląd prawny:Ryczałtowe wyliczenie na wstępie uzasadnienia wyroku wszystkich nazwisk przesłuchanych świadków (oraz innych przeprowadzonych dowodów) w formułce "na podstawie wyjaśnień oskarżonego X oraz zeznań świadków A, B, C, D, E, F itd., opinii biegłego N. oraz dowodów rzeczowych w postaci S, W, M sąd ustalił następujący stan faktyczny" jest błędne i sprzeczne z treścią art. 320 i 339 § 1 lit. a k.p.k.Podobne formalne wymienienie dowodów nie daje żadnej gwarancji, iż sąd rzeczywiście uwzględnił całokształt okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego (art. 320 k.p.k.) oraz nie wskazuje przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, "na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych" (art. 339 § 1 lit. a k.p.k.).Tego rodzaju sposób uzasadnienia wyroku nie daje również stronom możności konkretnego sprecyzowania zarzutów co do prawidłowości postępowania i rozumowania sądu tak co do całości, jak i co do poszczególnych części i pozbawia sąd odwoławczy możności przeprowadzenia kontroli rewizyjnej.Zadaniem sądu rewizyjnego nie jest oczywiście dokonywanie samodzielnej oceny materiału dowodowego i ponownych, własnych ustaleń faktycznych na tej podstawie, lecz kontrola prawidłowości postępowania i rozumowania sądu pierwszej instancji oraz zastosowania przezeń przepisów prawa materialnego.Warunkiem prawidłowego procesu rewizyjnego jest spełnienie przez sąd pierwszej instancji postulatu zawartego w art. 339 k.p.k., a mianowicie "wskazanie, jakie fakty sąd uznał za udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych".Nie ma znaczenia dla prawidłowego uzasadnienia wyroku globalne wyliczenie przeprowadzonych na rozprawie dowodów, lecz konieczne jest ustalenie zależności każdego z nich (w całości lub w poszczególnym fragmencie) od poszczególnych okoliczności faktycznych, które w sprawie wymagają udowodnienia. Ogólnikowe powołanie się na zeznania świadków (albo inne dowody) nie czyni zadość elementarnym wymaganiom przepisów procedury karnej.Osnową prawidłowego uzasadnienia wyroku powinien być czyn przestępny zarzucony oskarżonemu, a przedmiotem rozumowania sądu - poszczególne znamiona czynu, z konkretnym wymienieniem dowodów, na których sąd się oparł, a które odrzucił oraz z wyjaśnieniem, dlaczego tak postąpił. Rozumowanie sądu powinno w konkluzji zawierać ustalenie, dlaczego sąd przypisał oskarżonemu czyn zarzucony przez oskarżenie lub dlaczego zarzucanego czynu mu nie przypisał.Podanie natomiast przyjętego przez sąd stanu faktycznego w postaci wersji oderwanej od materiału dowodowego (wyrzuconego "przed nawias" rozumowania) czyni motywy wyroku niezgodnymi z wymaganiami przepisów procedury karnej.W tych warunkach zarzut rewizji w niniejszej sprawie uznać należy za słuszny i uzasadniający uchylenie wyroku.