IV K 490/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława O., Zbigniewa S. i Zygmunta M. oskarżonych z art. 36 m.k.k., po rozpoznaniu, założonej przez Prokuratora Wojewódzkiego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 6 maja 1955 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Kielcach wyrokiem z dnia 6 maja 1953 r. uniewinnił oskarżonych Czesława O., Zbigniewa S. i Zygmunta M. z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 36 m.k.k.Od tego wyroku założył rewizję Prokurator.Rewizja Prokuratora zarzuca obrazę przepisów:1)art. 320 k.p.k. przez oparcie wyroku na okolicznościach nie ujawnionych w toku przewodu sądowego;2)art. 305 § 1 k.p.k. przez niepowołanie w charakterze świadka Tadeusza O., pomimo możności przeprowadzenia tego dowodu przy zastosowaniu przepisu art. 308 § 1 k.p.k.;3)art. 259 § 4 k.p.k. przez zaniechanie obowiązku dążenia do wyjaśnienia prawdy materialnej drogą ujawnienia wyjaśnień oskarżonych złożonych w śledztwie, pomimo stwierdzenia sprzeczności ich wyjaśnień na rozprawie z wyjaśnieniami złożonymi w śledztwie.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzuty rewizji Prokuratora są zasadne.W myśl art. 320 k.p.k. podstawę wyroku stanowią okoliczności ujawnione w toku przewodu sądowego. Sąd Wojewódzki analizując wyjaśnienia oskarżonych złożone na rozprawie stwierdza, że "wyjaśnienia oskarżonych są nieco inne niż złożyli w śledztwie. Lecz w śledztwie składali wyjaśnienia takie, jakie im poddawano - gdyż przesłuchujący obiecał im zwolnienie, o ile będą zeznawać korzystnie dla śledztwa".To ustalenie jest dowolne i opiera się na materiale nie ujawnionym w toku przewodu sądowego, gdyż jak wynika z protokołu rozprawy, wyjaśnienia oskarżonych złożone w śledztwie nie zostały ujawnione na rozprawie.Naczelnym obowiązkiem Sądu orzekającego wynikającym między innymi z przepisów art. 8, 260 i innych k.p.k. jest dążenie do wykrycia prawdy obiektywnej. W dążeniu do wykrycia prawdy obiektywnej Sąd orzekający winien przeprowadzać dowody nawet nie powołane przez strony, jeżeli poweźmie o nich wiadomość na podstawie materiału zawartego w sprawie. Sąd Wojewódzki mając wskazówkę w aktach sprawy, że świadkiem działalności oskarżonych był Tadeusz O. odbywający obecnie służbę wojskową, nie poczynił żadnych starań celem przesłuchania go i sprawdzenia wiarogodności wyjaśnień oskarżonych złożonych na rozprawie.Oskarżeni na rozprawie sądowej złożyli odmienne wyjaśnienia aniżeli w śledztwie. Sąd Wojewódzki nie usiłował wyjaśnić przyczyn tych sprzeczności i nie skorzystał z prawa ujawnienia protokołów przesłuchania oskarżonych w śledztwie (art. 299 § 4 k.p.k.) celem skonfrontowania ich z wyjaśnieniami oskarżonych, złożonymi na rozprawie.Wobec powyższych uchybień i obrazy przepisów prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.