IV K 1100/58

WyrokIzba Karna1959-01-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd I instancji miał obowiązek przeprowadzenia dowodu z urzędu, mimo braku wniosku stron, w celu ustalenia prawdy obiektywnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd I instancji miał obowiązek przeprowadzenia dowodu z urzędu, ponieważ jego przeprowadzenie było potrzebne do ustalenia prawdy obiektywnej. Niedopełnienie tego obowiązku i ograniczenie się do dowodów zgłoszonych przez strony jest formalistyczne i niezgodne z zasadami praworządności ludowej. Sąd Najwyższy podkreślił, że zasadniczą powinnością sądu jest dążenie do wykrycia prawdy obiektywnej, co wynika przede wszystkim z przepisów art. 8 i 260 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Jadwigę J. za przyjęcie łapówki w zamian za spowodowanie przydziału mieszkania. Oskarżona wniosła rewizję, zarzucając sądowi I instancji obrazę przepisów prawa procesowego, polegającą na nieprzeprowadzeniu z urzędu dowodu ze świadka, który mógłby potwierdzić jej wersję wydarzeń. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jadwigi J. oskarżonej z art. 290 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżoną rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 1958 r. na podstawie art. 378, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 7 sierpnia 1958 r. skazał Jadwigę J. z mocy art. 290 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy więzienia oraz na podstawie art. 42 k.k. na 1.500 zł grzywny z zamianą w razie nieściągalności na 75 dni więzienia za to, że jako inspektor Nieruchomości Zakładów Koksochemicznych "B. Chrobry", działając w celu osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowej, przyjęła od pracownika tychże zakładów, Mieczysława M. kwotę 1.500 zł, w zamian za spowodowanie wydania decyzji Wydziału Kwaterunkowego, przyznającej Mieczysławowi M. przydział na mieszkanie.Od wyżej opisanego wyroku, założyła rewizję oskarżona Jadwiga J.Rewizja oskarżonej, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, polegającą na tym, że Sąd I instancji nie przeprowadził z urzędu dowodu ze świadka "starszej pani", mieszkającej w Wałbrzychu przy ul. 22 Lipca nr (...), podczas, gdy przeprowadzenie tego dowodu mogło mieć istotne znaczenie dla oceny winy oskarżonej - wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonej jest zasadna.Jak wynika z wyjaśnień oskarżonej Jadwigi J. oskarżona konsekwentnie zaprzecza, aby spotkała się ze świadkiem Mieczysławem M. w mieszkaniu H. zamieszkałych w Wałbrzychu, ul. 22 Lipca gdzie, jak wynika z zeznań świadka Mieczysława M. oskarżona przyjęła wręczoną jej gotówkę w kwocie 1.500 zł.Jedynym zatem świadkiem, mogącym potwierdzić prawdziwość zeznań świadka Mieczysława M. jest, jak to wynika z akt sprawy żona Leona H.Skoro więc znane były Sądowi dane dotyczące świadka H. przeto zgodnie z zasadą dociekania prawdy obiektywnej, Sąd I instancji miał nie tylko prawo (art. 260 k.p.k.), ale i obowiązek wypływający z tej zasady, dopuścić i przeprowadzić dowód, który jak to wynika z całokształtu okoliczności, okazał się potrzebny w sprawie.Niedopełnienie powyższego obowiązku i ograniczenie się tylko do dowodów zgłoszonych przez strony jest formalistyczne, szkodliwe dla wymiaru sprawiedliwości i niezgodne z zasadami praworządności ludowej (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 17 kwietnia 1953 r. IV. K. 380/52 - OSN 1954/II poz. 35).Ponieważ, jak na to wyżej wskazano, oraz jak to wynika z judykatury Sądu Najwyższego (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 9 września 1955 r. IV. K. 490/55 - OSN 1956/I poz. 10), zasadniczą powinnością sądu orzekającego w sprawie jest, wynikające przede wszystkim z przepisów art. 8 i 260 k.p.k., dążenie do wykrycia prawdy obiektywnej - przeto zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę do ponownego rozpoznania przekazać.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 290 § 2 KKart. 378art. 42 KKart. 260 KPKart. 8§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.