IV K 746/57

WyrokIzba Karna1958-09-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może oprzeć wyrok na zeznaniach świadka, który nie został przesłuchany na rozprawie głównej i którego protokół przesłuchania ze śledztwa nie został ujawniony na rozprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd nie może opierać wyroku na dowodach i okolicznościach zebranych poza rozprawą główną, jeśli nie zostały one ujawnione na rozprawie. Obraza zasady bezpośredniości i ustności procesu, wynikająca z oparcia ustaleń na zeznaniach świadka nieprzesłuchanego na rozprawie głównej i którego protokół nie został ujawniony, miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, co skutkuje koniecznością jego uchylenia.
Stan faktyczny
Władysław C. został skazany za nieumyślne spowodowanie śmierci Marcina F. poprzez spowodowanie wypadku drogowego. Oskarżony wniósł rewizję, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych. Obrońca zgłosił również zarzut pozarewizyjny dotyczący oparcia wyroku na zeznaniach świadka Jerzego F., który nie był przesłuchiwany na rozprawie, a protokół jego zeznań ze śledztwa nie został ujawniony. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za uzasadniony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława C., oskarżonego z art. 230 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 1957 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 1957 r. Władysław C. na mocy art. 230 § 1 k.k. został skazany na 2 lata więzienia za to, że dnia 13 października 1956 r., jako kierowca samochodu ciężarowego marki "Star 20", należącego do Fabryki Urządzeń Mechanicznych w C. nieumyślnie spowodował śmierć Marcina F. przez to, że prowadząc ten samochód w stanie wadliwego działania hamulców jechał z nadmierną szybkością i nie stosując się do znaku drogowego, nakazującego zmniejszenie szybkości jazdy do 15 km/godz., uderzył przodem samochodu Marcina F., który w następstwie doznanych ciężkich i rozległych obrażeń ciała, a w szczególności w obrębie obu kończyn dolnych, zmarł.Od wyroku tego założył rewizję oskarżony, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, mogącą mieć wpływ na treść tego wyroku, przez przyjęcie, że oskarżony w momencie wyjazdu samochodem w drogę wiedział o zepsuciu hamulców, gdy tymczasem oskarżony przed wyruszeniem w podróż badał stan hamulców i wówczas stwierdził, że działały one należycie, co znajduje potwierdzenie w treści zeznań świadka Krystyny K., która podała, że tuż przed wypadkiem słyszała "silny zgrzyt hamulców", przez ustalenie, że oskarżony jechał z nadmierną szybkością, przekraczającą szybkość 15 km/godz., na co brak jest danych, oraz przez niedostateczne uwzględnienie zachowania się denata w momencie wypadku, polegające na niezdecydowanym przechodzeniu przez jezdnię.Na tej podstawie oskarżony wniósł:1)o uchylenie zaskarżonego wyroku, oraz2)o uniewinnienie go.Ponadto obrońca oskarżonego na rozprawie rewizyjnej zgłosił zarzut pozarewizyjny obrazy art. 320 k.p.k. mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku przez to, że Sąd Wojewódzki oparł swe ustalenia na podstawie zeznań świadka Jerzego F., mimo że nie był on na rozprawie przesłuchiwany, i mimo że protokół przesłuchania jego ze śledztwa nie został na rozprawie ujawniony.Z tego powodu obrońca oskarżonego popierając rewizję wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku celem przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Powyższy zarzut pozarewizyjny jest uzasadniony.Z treści art. 320 k.p.k. wynika, że podstawę orzeczenia stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, a zatem wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadków, opinie biegłych, odczytane dokumenty, protokoły oględzin itp.Nie wolno więc sądowi opierać wyroku na dowodach i okolicznościach zebranych poza rozprawą główną, choćby nawet zebranych w toku śledztwa, a nieujawnionych na rozprawie, gdyż to przede wszystkim obraża podstawową zasadę bezpośredniości i ustności procesu.Skoro Sąd Wojewódzki w tym wypadku świadka Jerzego F. na rozprawie głównej nie przesłuchał i protokołu przesłuchania jego ze śledztwa w trybie przewidzianym w k.p.k. nie ujawnił, to nie wolno mu było opierać swych ustaleń wyrokowych na treści zeznań tego świadka.Zarzut obrazy art. 320 k.p.k. jest więc zasadny.Następnie jeśli na podstawie zeznań świadka Jerzego F. Sąd Wojewódzki ustalił szybkość jazdy oskarżonego przekraczającą w miejscu wypadku dozwoloną szybkość - 15 km/godz., to obraza tego przepisu prawa procesowego miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, co na podstawie art. 333 pkt 3 k.p.k. powoduje konieczność uchylenia tego wyroku w trybie art. 388 § 1 k.p.k. i przekazanie sprawy temu samemu sądowi do ponownego rozpoznania w innym składzie.Wobec ewentualnej możliwości poczynienia odmiennych ustaleń przy ponownym rozpoznaniu sprawy powyższe zarzuty rewizyjne i żądanie oskarżonego sprowadzające się do wniosku o uniewinnienie go stały się przedwczesne do rozważenia w postępowaniu rewizyjnym.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie ustalenia szybkości jazdy oskarżonego w momencie wypadku pożądanym byłoby ustalenie nazwiska kierowcy ciągnika przejeżdżającego wówczas, a to celem przesłuchania tego kierowcy w charakterze świadka przede wszystkim na okoliczność szybkości jazdy jego ciągnika z uwagi na to, że biegły od spraw samochodowych określił tylko przypuszczalną szybkość jazdy ciągnika - "przeciętnie z szybkością około 15 km/godz.".Przesłuchanie tego kierowcy i świadka Jerzego F., który szybkość samochodu prowadzonego przez oskarżonego określa na około 20-30 km/godz., w świetle całokształtu okoliczności sprawy pozwoli na możliwe najlepsze ustalenie szybkości jazdy oskarżonego.Z tych więc wszystkich powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 230 § 1 KKart. 375art. 320 KPKart. 333 pkt 3 KPKart. 388 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.