I K 978/52
WyrokIzba Karna1952-12-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa oskarżonego do wysłuchania ostatniego słowa przed naradą sądową, zgodnie z art. 318 k.p.k., stanowi podstawę do uchylenia wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przepisu art. 318 k.p.k., który przewiduje udzielenie oskarżonemu ostatniego słowa przed naradą sądową, jest istotnym uchybieniem procesowym. Prawo do ostatniego słowa nie jest jedynie przepisem porządkowym, lecz stanowi gwarancję praw oskarżonego w procesie karnym, umożliwiając mu ustosunkowanie się do przebiegu postępowania i argumentów stron. Naruszenie tej zasady skutkuje koniecznością uchylenia wyroku.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wydał wyrok w sprawie Korneli Z. i Władysławy D. bez wysłuchania oskarżonych po zamknięciu przewodu sądowego i przed naradą. Oskarżone wniosły rewizję, podnosząc m.in. zarzut naruszenia art. 318 k.p.k. poprzez pozbawienie ich ostatniego słowa. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizje oskarżonych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak (sprawozdawca). Sędziowie: T. Cyprian, S. Rybczyński. Prokurator: P. Kernowa.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Korneli Z. i Władysławy D. oskarżonych z art. 23 Rozp. Prezydenta R.P. z dn. 23.XII.1927 r., z art. 1 § 1 ustawy z dn. 28.III.1952 r. i z art. 23 § 1 Rozp. Prezydenta R.P. z dn. 25.XII.1952 r., po rozpoznaniu założonych przez oskarżone rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 1952 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonej Władysławy D. zarzuca między innymi: obrazę przepisów art. 315-318 k.p.k., polegającą na tym, iż Sąd orzekający w dniu 16.VI.1952 r. zamknął przewód sądowy a w dniu 19 czerwca 1952 r. z obrazą art. 318 k.p.k. odczytał cały wyrok z uzasadnieniem na piśmie, nie udzieliwszy oskarżonym ostatniego słowa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Słuszny jest zarzut rewizji oskarżonej D. Sąd Wojewódzki istotnie wydał wyrok bez wysłuchania ostatniego słowa oskarżonych, co wynika wyraźnie z porównania protokołów rozpraw z dnia 16 i 19 czerwca 1952 r. Przepis procesu karnego przewidujący udzielenie oskarżonemu ostatniego słowa poprzedzającego naradę sądową nie jest tylko przepisem porządkowym, ale stanowi jedną z gwarancji praw oskarżonego w procesie karnym; naruszenie tego przepisu powoduje konieczność uchylenia wyroku. Ostatnie słowo daje oskarżonemu możność ustosunkowania się do przeprowadzonego przewodu sądowego, do głosów oskarżyciela publicznego i obrońców oraz powinno być ono wzięte pod uwagę przez sąd na naradzie, a może nawet spowodować wznowienie przewodu sądowego.Prawo oskarżonego do obrony, które w państwie ludowym z normy procesowej podniesione zostało do godności normy konstytucyjnej, nakazuje sądowi ścisłe przestrzeganie uprawnień oskarżonego w procesie jako podstawowych zasad procesu karnego w państwie ludowym.Wobec konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku z podanych wyżej względów nie zachodzi potrzeba rozważania dalszych zarzutów rewizji.
Powiązane orzeczenia
- IV KRn 43/55 1955-01-22Czy sąd może uznać za odczytane zeznania świadka z poprzedniej rozprawy bez jego bezpośredniego przesłuchania przez sąd, zwłaszcza w przypadku zmiany składu sądu i gdy zeznania te stanowią kluczowy dowód winy?
- II KKN 529/98 2001-04-12Czy naruszenie prawa oskarżonego do rzetelnej obrony, wynikające z wyznaczenia obrońcy z urzędu w przededniu rozprawy apelacyjnej bez możliwości konsultacji z oskarżonym, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego…
- I KS 17/21 2022-02-25Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony, polegające na pozbawieniu go możliwości korzystania z pomocy obrońcy w toku rozprawy głównej, w tym w dniu zamknięcia przewodu sądowego, uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwsz…
- V KK 77/16 2016-09-13Czy naruszenie art. 338 § 1 k.p.k. poprzez niedoręczenie odpisu aktu oskarżenia przed rozprawą, które nie wpłynęło na realne możliwości realizacji prawa do obrony przez oskarżonego, stanowi podstawę do uchylenia wyroku?
- I KO 39/58 1958-05-29Czy niedoprowadzenie oskarżonego z więzienia na ogłoszenie wyroku jest uchybieniem skutkującym konieczność uchylenia wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 23art. 1 § 1art. 23 § 1art. 375art. 388 § 1 KPKart. 315art. 318 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.