I KA 2/25
Izba Karna2025-06-03
Skład orzekający: Antoni Bojańczyk, Małgorzata Bednarek, Anna Dziergawka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zmienić wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie kwalifikacji prawnej czynu i podstawy orzeczenia kary grzywny, uwzględniając zarzuty apelacji prokuratora dotyczące obrazy prawa materialnego i procesowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, uwzględniając zarzuty apelacji prokuratora. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji pominął w podstawie skazania przepis art. 305 § 2 k.k. oraz nie zastosował art. 4 § 1 k.k. mimo istnienia względniejszej ustawy. Ponadto, sąd błędnie orzekł karę grzywny na podstawie art. 77 § 1 k.k. zamiast art. 33 § 2 k.k., co było sprzeczne z zawartą ugodą w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy doprecyzował okres popełnienia czynu, uzupełnił kwalifikację prawną o art. 305 § 2 k.k. i art. 4 § 1 k.k. oraz przyjął art. 33 § 2 k.k. jako podstawę prawną orzeczonej grzywny.Stan faktyczny
Prokurator wniósł apelację na niekorzyść oskarżonego Ł. K. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie. Apelacja zarzucała obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu oraz naruszenie przepisów postępowania karnego dotyczących orzeczenia kary grzywny niezgodnie z zawartą ugodą. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i stwierdził zasadność zarzutów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w zakresie kwalifikacji prawnej czynu i podstawy orzeczenia kary grzywny, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. Ustalił również, że koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
I KA 2/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący) SSN Małgorzata Bednarek (sprawozdawca) SSN Anna Dziergawka Protokolant Małgorzata Szmit przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Siejbika, w sprawie Ł. K. oskarżonego z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r., apelacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt So 9/24, 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że - przyjmuje, że oskarżony Ł. K. dopuścił się zarzucanego mu czynu w okresie od dnia 16 marca do dnia 12 października 2021 r. - jako podstawę skazania przyjmuje przepisy art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i art. 305 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. - jako podstawę prawną orzeczonej w pkt. 2 zaskarżonego wyroku kary grzywny przyjmuje art. 33 § 2 k.k.;
I KA 2/25 2 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 3. ustala, że koszty sądowe postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa. Małgorzata Bednarek Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka [PŁ] UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt I KA 2/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt So 9/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny
I KA 2/25 3 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
I KA 2/25 4 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- - -------- Sąd odwoławczy nie prowadził własnego postępowania dowodowego --------- ---------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ----- ------- ----- ---- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------- ----------- -----------------
I KA 2/25 5 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------- -------- -------- 1. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1., 2. 1. obrazę przepisu prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżanemu poprzez błędne uznanie oskarżonego Ł.K. za winnego zarzucanego mu czynu tj. przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k, podczas , gdy Ł. K. został oskarżony o czyn z o czyn z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i art. 305 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. oraz obrazę przepisu art. 4 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie, mimo, że ustawa w chwili popełnienia czynu przez oskarżonego Ł.K. była względniejsza dla sprawcy, aniżeli w chwili orzekania; 2. naruszenie przepisów postępowania karnego art. 451 i art. 343 § 6 k.p.k. mające istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez orzeczenie wobec oskarżonego Ł.K. w pkt. 2 zaskarżonego wyroku niezgodnie z treścią ugody zawartej między prokuratorem a oskarżonym grzywny w oparciu o przepis art. 71 § 1 k.k., podczas gdy oskarżony dobrowolnie poddając się karze wyraził zgodę na orzeczenie wobec niego grzywny w oparciu o przepis art. 33 § 2 k.k. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny
I KA 2/25 6 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 Zarzut okazał się zasadny. Ł.K. został oskarżony o popełnienie czynu z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i art. 305 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. Mimo prawidłowych ustaleń faktycznych, sąd I instancji skazując oskarżanego pominął w podstawie skazania art. 305 § 2 k.k. Wskazać również należy, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks Kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022.2600 z dnia 13.12.2022 r.) zmianie uległy zmamiona przestępstwa z art. 305 § 1 i 2 k.k. Co istotne, w odniesieniu do przepisu art. 305 § 1 k.k. wyeliminowano ze znamion ww. czynu działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zaś w zakresie przestępstwa z art. 305 § 1 k.k. zwiększono zagrożenie ustawowe. W podstawie skazania sąd I instancji winien był więc wskazać przepis art. 4 § 1 k.k., który nakazuje zastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy, jeśli w czasie orzekania obowiązuje inna ustawa, która w konkretnym przypadku jest dla niego korzystniejsza. W przedmiotowej sprawie przepis art. 305 § 1 k.k., przed wprowadzoną zmianą był względniejszy dla sprawcy, albowiem, po nowelizacji, wyeliminowano działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Ad. 2 Zarzut również okazał się zasadny. W przedmiotowej sprawie wymiar kary i środka karnego zostały uzgodnione z oskarżonym w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Na mocy porozumienia prokuratora z oskarżonym, oskarżony wyraził zgodę na dobrowolne poddanie się karze i m.in. orzeczenie wobec niego kary grzywny na podstawie art. 33 § 2 k.k., a nie jak błędnie uczynił to sąd I instancji na podstawie art. 77 § 1 k.k. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sąd związany jest treścią wniosku, o którym mowa w art. 335 § 2 k.p.k., zaś wydanie orzeczenia odbiegającego od uzgodnień poczynionych pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym stanowi zaś rażące naruszenie przepisów prawa procesowego art. 343 § 6 i 7 k.p.k., mające istotny wpływ na treść orzeczenia.
I KA 2/25 7 Dodatkowo, sąd odwoławczy wychodząc poza granice wniesionego środka odwoławczego- działając na korzyść oskarżonego doprecyzował, że oskarżony przypisanego mu czynu dopuścił się w okresie od 16 marca do 12 października 2021 r. Wniosek Zmiana powyższego wyroku poprzez uzupełnienie kwalifikacji prawnej skazania Ł.K. o przepis art. 305 § 2 k.k. i art. 4 § 1 k.k. i orzeczenie wobec oskarżonego grzywny w oparciu o przepis art. 33 § 2 k.k., zgodnie z zawartą ugodą w trybie art. 335 § 1 k.k, zaś w pozostałej części utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec zasadności zarzutów apelacyjnych Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok i przyjął, że: - oskarżony Ł.K. dopuścił się zarzucanego mu czynu w okresie od dnia 16 marca do dnia 12 października 2021 r., - podstawę skazania stanowi przepisy art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i art. 305 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., - jako podstawę prawną orzeczonej w pkt. 2 zaskarżonego wyroku kary grzywny przyjął art. 33 § 2 k.k. 1. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
I KA 2/25 8 ----------- 2. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ---------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy --------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia
I KA 2/25 9 --------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------- 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia
I KA 2/25 10 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----- -------------------- 1. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Kosztami sądowymi postepowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa. 2. PODPIS SSN Małgorzata Bednarek SSN Antoni Bojańczyk SSN Anna Dziergawka [WB]
I KA 2/25 11 [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III KKN 579/99 2001-01-12Czy sąd odwoławczy, dokonując zmiany ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji, może orzec surowszą karę pozbawienia wolności, jeśli sąd pierwszej instancji orzekł karę grzywny?
- III KK 367/14 2015-05-08Czy Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego, mógł zmienić kwalifikację prawną czynu i wymierzyć surowszą karę jednostkową, jeśli zmiana ta opierała się na ustaleniach faktyczn…
- Rw 588/82 1982-07-16Czy Sąd Najwyższy może złagodzić karę pozbawienia wolności i grzywny, jeśli rewizja obrońcy podnosi zarzuty obrazy prawa materialnego i przepisów postępowania, a sąd pierwszej instancji nie docenił należycie okoliczności…
- II KK 186/20 2022-01-19Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, dopuścił się rażącej obrazy prawa materialnego i procesowego poprzez niezastosowanie art. 4 § 1 k.k. i nieuwzględnienie zmiany przepisów dotyczących z…
- II KR 338/81 1982-01-21Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok Sądu Wojewódzkiego z powodu obrazy przepisów kodeksu postępowania karnego o wyrokowaniu, w szczególności w zakresie ustalenia wartości zagarniętego mienia i oceny wiarygodności wy…
Powołane przepisy
art. 231 § 2 KKart. 305 § 1 KKart. 305 § 2 KKart. 11 § 2 KKart. 21 § 2 KKart. 4 § 1 KKart. 33 § 2 KKart. 438 pkt 1 KPKart. 438 pkt 1art. 438 pkt 2 KPKart. 438 pkt 3 KPKart. 438 pkt 4 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy