I KB 1/25
Izba Karna2025-03-25
Skład orzekający: Antoniego Bojańczyka, Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonego, czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, jeśli nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia tych standardów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, uznając, że nie wskazywał on na konkretne okoliczności, w jakich powołanie lub postępowanie sędziego po powołaniu miało wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. Stwierdzono, że samo powołanie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające do uznania naruszenia tych standardów, gdyż wymagałoby to uznania ich naruszenia w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności, co byłoby sprzeczne z celem przepisów. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis obligujący do zawiadomienia organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek został złożony w ustawowym terminie i spełniał wymogi formalne pisma procesowego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie wskazywał na konkretne okoliczności naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności przez sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy oskarżonego o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Zarządzenie jest niezaskarżalne.Pełny tekst orzeczenia
I KB 1/25 ZARZĄDZENIE Dnia 25 marca 2025 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Antoniego Bojańczyka wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżonego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt I KS 45/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Antoniego Bojańczyka; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na to, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN.
I KB 1/25 2 W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KB 165/25 2026-01-15Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia tych standardów?
- II KB 144/25 2025-11-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, może być odrzucony z powodu braku wskazania sposobu, w jaki okoliczności związane z powołaniem sędz…
- II KB 5/25 2025-02-18Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonej, czyniący zadość wymaganiom pisma procesowego i wniesiony w terminie, może zostać odrzucony z powod…
- I KB 24/26 2026-02-25Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, sporządzony przez obrońcę oskarżonych, czyniący zadość wymaganiom pisma procesowego i wniesiony w terminie, podlega…
- V KB 155/25 2025-09-16Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, który nie wskazuje, jak okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołan…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy