I KB 2/24

Izba Karna2024-02-21

Skład orzekający: Małgorzatę Bednarek, Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę w postępowaniu karnym, musi spełniać wymogi formalne wskazujące na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego i jego postępowanie po powołaniu, mające wpływ na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę, musi wskazywać na konkretne okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego oraz jego postępowanie po powołaniu, które miałyby wpływ na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie. Brak takich wskazówek skutkuje odrzuceniem wniosku. Ponadto, w przypadku odrzucenia wniosku złożonego przez obrońcę, nie ma obowiązku zawiadamiania organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, chyba że zachodzą przesłanki określone w art. 20 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego J. S. złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędzię SSN Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek został złożony w ustawowym terminie i podpisany przez obrońcę. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że wniosek nie zawierał wystarczających wskazówek dotyczących okoliczności powołania sędzi ani jej postępowania po powołaniu, które miałyby wpływ na naruszenie standardów niezawisłości lub bezstronności. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Pełny tekst orzeczenia

I KB 2/24 ZARZĄDZENIE Dnia 21 lutego 2024 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu, który wpłynął do Sądu Najwyższego, na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i n. uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego J. S. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę – adw. P. S. (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - został wniesiony z zachowaniem terminu tygodniowego w odniesieniu (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć skazanemu i obrońcy oraz dołączyć do akt I KK 321/23; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Małgorzatę Bednarek; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Choć Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne I KB 2/24 2 (por. art. 99 § 2 k.p.k.), to sporządzenie pisemnych motywów było konieczne, a to w szczególności z uwagi na pkt 4 zarządzenia. Wniosek obrońcy nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na okoliczności towarzyszące powołaniu na stanowisko sędziego, jak i na sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – i jak miałyby one wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Powoływana we wniosku okoliczność, że w innej sprawie SSN Małgorzata Bednarek została wyłączona na podstawie art. 41 k.p.k. pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawnej dopuszczalności tego wniosku (argumentum ex art. 29 § 18 zd drugie uSN per analogiam), albowiem przywołanie tego judykatu nie może zastąpić koniecznych wymogów formalnych wniosku, których złożony przez adw. P. S. wniosek nie zawiera. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. I KB 2/24 3 Prezes SN Zbigniew Kapiński [J.I.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 41 KPKart. 29 § 18art. 85 § 2art. 29 § 11art. 85

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy