I KB 38/26
Izba Karna2026-05-19
Skład orzekający: Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, wymaga uzasadnienia, jeśli jest niezaskarżalny?Ratio decidendi
Zarządzenie Prezesa Sądu Najwyższego o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, mimo że jest niezaskarżalne, wymaga sporządzenia uzasadnienia z uwagi na odrzucenie wniosku. Wniosek taki nie spełnia wymogów ustawowych, jeśli nie wskazuje, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu wpływają na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Przepis art. 29 § 11 uSN, przewidujący obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców.Stan faktyczny
Złożono wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek został złożony przez obrońcę skazanego i wniesiony z zachowaniem terminów procesowych. Prezes Sądu Najwyższego stwierdził, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych i odrzucił go. Nie zawiadomiono Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu wniosku, gdyż przepis dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności i nie zawiadomił Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu wniosku.Pełny tekst orzeczenia
I KB 38/26 ZARZĄDZENIE Dnia 19 maja 2026 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt I KK 324/26; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.D.; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności towarzyszące powołaniu oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN.
I KB 38/26 2 W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KB 42/26 2026-05-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę uniewinnionych, powinien skutkować zawiadomieniem Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu wniosku, jeśli przepis stanowi o obow…
- III KB 8/22 2022-10-06Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę skazanego, który nie wskazuje, w jaki sposób naruszenie tych standardów mogłoby wpłynąć na wynik sprawy, podlega odrzuceniu?
- V KB 111/25 2025-06-10Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, który nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu i jego wpływ na naruszenie standard…
- II KB 124/25 2025-10-07Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, wymaga uzasadnienia, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz jak okoli…
- II KB 101/25 2025-08-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne do dalszego procedowania?
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy