I KB 6/26
Izba Karna2026-04-08
Skład orzekający: Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę skazanego, powinien skutkować zawiadomieniem organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 29 § 11 ustawy o Sądzie Najwyższym, w przypadku odrzucenia wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości, obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców. Ustawa o Sądzie Najwyższym rozróżnia te role procesowe, dlatego sformułowanie „pełnomocnik” nie może być interpretowane szerzej jako obejmujące także obrońcę w kontekście tego przepisu.Stan faktyczny
Złożono wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, który został odrzucony. Wniosek pochodził od strony postępowania (skazanego) i został sporządzony przez jego obrońcę. W związku z odrzuceniem wniosku, Prezes Sądu Najwyższego wydał zarządzenie o jego odrzuceniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, stwierdzając, że nie spełnia on wszystkich wymaganych prawem wymogów.Pełny tekst orzeczenia
I KB 6/26 ZARZĄDZENIE Dnia 8 kwietnia 2026 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN M.B. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego B.I.(art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt I KK 478/25; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN M.B.; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. Wymogu tego w żadnym razie nie może też zastąpić wskazanie dat i sygnatur
I KB 6/26 2 postanowień, w których doszło do wyłączenia sędziego. To na wnioskodawcy ciąży ciężar wskazania okoliczności, o jakich mowa w przepisach ustawy o Sądzie Najwyższym oraz powołanie na te okoliczności dowodów. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB] [a.ł]
I KB 6/26 3
Powiązane orzeczenia
- I KB 62/26 2026-04-08Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez prokuratora, powinien skutkować zawiadomieniem organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku?
- V KB 36/26 2026-04-08Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez prokuratora, powinien skutkować zawiadomieniem organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku?
- I KB 108/25 2025-11-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, czyni zadość wymaganiom formalnym, jeśli nie wskazuje sposobu, w jaki okoliczności związane z powoł…
- IV KB 42/26 2026-05-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę uniewinnionych, powinien skutkować zawiadomieniem Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu wniosku, jeśli przepis stanowi o obow…
- III KB 118/25 2025-08-21Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, który nie wskazuje, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy