I KK 113/23

WyrokIzba Karna2024-01-11

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazany może żądać zmiany obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, powołując się na uchybienia obrońcy w postępowaniu przed sądami niższych instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek skazanego o zmianę obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli podnoszone przez niego argumenty dotyczą przebiegu postępowania prawomocnie zakończonego, a nie obecnego etapu postępowania kasacyjnego. Obrońca z urzędu został wyznaczony do sporządzenia i podpisania kasacji, co wykonał. Uchybienia obrońcy w postępowaniu przed sądami niższych instancji, nawet jeśli miały miejsce, nie stanowią uzasadnionej podstawy do zmiany obrońcy na etapie postępowania kasacyjnego, zwłaszcza gdy skazany nie kwestionował obecności substytuta na rozprawach przed sądami niższych instancji.
Stan faktyczny
Skazany K.W. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o zmianę obrońcy z urzędu, który został wyznaczony do sporządzenia i podpisania kasacji. Skazany argumentował, że obrońca nie stawił się osobiście na kilku terminach rozpraw przed sądami niższych instancji i ustanowił substytuta, który miał bronić interesów współoskarżonego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku skazanego o zmianę obrońcy z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 113/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie K. W., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 stycznia 2024 r. wniosku skazanego o zmianę obrońcy, na podstawie art. 378 § 2 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Adwokat M.K. została wyznaczona jak obrońca z urzędu skazanego K. W. w celu sporządzenia i podpisania kasacji w jego sprawie (k. 1630 akt III K 130/21). Obrońca wniosła kasację, która została zarejestrowana jako sprawa I KK 113/23. Do Sądu Najwyższego zwrócił się skazany, który wnioskował o zmianę obrońcy wyznaczonego z urzędu (k. 79 i k. 104 akt SN). W uzasadnieniu swoich pism skazany odwołał się do przebiegu postępowania przed Sądami powszechnymi rozpoznającymi jego sprawę i wskazał na brak osobistego stawiennictwa obrońcy na kilku terminach rozpraw, co miało spowodować niewłaściwe przesłuchanie świadków. Powołał się także na niezasadne ustanowienie substytuta, który zamiast sprawować skuteczną obronę w jego sprawie, miał bronić przede wszystkim interesów współoskarżonego M. D. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 378 § 2 k.p.k. w sprawie, w której oskarżony korzysta z obrońcy z urzędu, sąd na uzasadniony wniosek obrońcy lub oskarżonego zwalnia obrońcę z jego obowiązków i wyznacza oskarżonemu innego obrońcę z urzędu. W I KK 113/23 2 ocenie Sądu Najwyższego złożony aktualnie przez skazanego wniosek nie jest uzasadniony, w rozumieniu ww. przepisu. Argumenty podnoszone przez skazanego nie dotyczą obecnego etapu procesu, tj. postępowania kasacyjnego, ale odwołują się do przebiegu postępowania prawomocnie zakończonego. Tymczasem aktualnie adw. M.K. została wyznaczona obrońcą z urzędu w celu ewentualnego sporządzenia i podpisania kasacji (k. 22-23 akt SN). Swój obowiązek wykonała wnosząc do Sądu Najwyższego kasację (k. 14 akt SN), która została przyjęta do rozpoznania (zarządzenia: k. 24 i k. 65 akt SN) i obecnie jest rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie. Skazany ma rację, że obrońca wyznaczony z urzędu nie stawił się osobiście na terminie rozprawy przed Sądem I instancji (w dniu 7 lutego 2022 r., k. 1191) oraz na terminie rozprawy przed Sądem odwoławczym (w dniu 6 września 2022 r., k. 1610). Jednakże na tych terminach rozpraw K. W. reprezentował należycie ustanowiony substytut (w osobie adw. A.B., będącego jednocześnie obrońcą współoskarżonego M. D.), a obecny na tych terminach rozpraw K. W. w żaden sposób nie kwestionował tego kto i w jaki sposób sprawował funkcję jego obrońcy. W ocenie Sądu Najwyższego ta okoliczność w żadnym razie nie daje podstaw do zmiany obrońcy z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego. Co istotne, w przypadku korzystania z pomocy obrońcy z urzędu, to nie oskarżony (skazany) decyduje o osobie obrońcy, ale organ, który tego obrońcę z urzędu wyznacza. W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku obrony z urzędu, osoba obrońcy wyznaczana jest przez sąd bez względu na wolę oskarżonego, a jego życzenia w tym zakresie nie mają decydującego znaczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2013 r., III KK 51/13). Tym samym z uwagi na spełnienie przez obecnego obrońcę z urzędu obowiązków ustawowych, a także brak uzasadnionych argumentów skazanego co do działania lub zaniechania obrońcy, dotyczących postępowania kasacyjnego, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [J.J.] [ał] I KK 113/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 378 § 2 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy