I KK 142/21
WyrokIzba Karna2021-11-09
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Rafał Malarski, Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu odwoławczego wydany w składzie jednego sędziego, w sytuacji gdy postępowanie karne dotyczyło przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica przekracza 5 lat, a postępowanie przygotowawcze toczyło się w formie śledztwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok sądu okręgowego został wydany z naruszeniem art. 29 § 1 k.p.k., który stanowi, że na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły wyjątki pozwalające na orzekanie w składzie jednego sędziego, co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Stan faktyczny
Oskarżony M. P. został skazany za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji orzekł karę 2 lat pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów i nawiązkę. Sąd okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Prokurator wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 29 § 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego, podczas gdy wymagany był skład trzech sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KK 142/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie M. P. oskarżonego z art. 177 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 9 listopada 2021 r., kasacji wniesionej przez prokuratora na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 2 marca 2021 r., sygn. II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w O., wyrokiem z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II K (…), skazał oskarżonego M. P. za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, orzekając jednocześnie zakaz prowadzenia
2 wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (art. 42 § 3 k.k.) i nawiązkę (art. 47 § 3 i 4 k.k.). Sąd Okręgowy w O., po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji obrońcy oskarżonego, wyrokiem z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł prokurator, który zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 29 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu apelacji obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II K (…), w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze przeciwko M. P. zakończono w formie śledztwa a przypisane mu przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności, której górna granica przekracza 5 lat, co obligowało Sąd odwoławczy do orzekania w składzie trzech sędziów i co stanowi o bezwzględnej przyczynie odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt.2 k.p.k. W konkluzji kasacji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasacja prokuratora jest oczywiście zasadna, a to pozwoliło na uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Ma rację skarżący, że wyrok Sądu Okręgowego w O., został wydany z naruszeniem art. 29 § 1 k.p.k., zgodnie z którym na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W realiach rozpoznawanej sprawy sytuacja stanowiąca wyjątek od zasady określonej w wymienionym przepisie i pozwalająca Sądowi odwoławczemu na orzekanie w składzie jednego sędziego – a w takim składzie został wydany zaskarżony wyrok – nie zachodziła. Nie miało w niej zastosowanie unormowanie z art. 449 § 2 k.p.k. - ze względu na rodzaj zarzucanego oskarżonemu czynu, postępowanie przygotowawcze przeciwko M. P. toczyło się w formie śledztwa, które zamknięto postanowieniem PR Ds. (…) z dnia 31 sierpnia 2020 r.
3 Z uwagi na ustawowe zagrożenie przewidziane za czyn przypisany oskarżonemu składu Sądu odwoławczego nie mógł być też określony przepisem art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz.1842 z póżn. zm.), w myśl którego, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w okresie roku po ich odwołaniu w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli w pierwszej instancji sąd orzekał w takim samym składzie. Powyższe uchybienie skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k., której stwierdzenie obliguje do uchylenia zaskarżonego orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu na jego treść.
Powiązane orzeczenia
- V KK 165/24 2024-05-24Czy sąd odwoławczy orzekający w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, a oskarżonemu przypisano przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności z górną granicą przekraczającą 5 lat, może…
- IV KS 48/24 2025-01-14Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego związanego z COVID-19, mógł orzekać w jednoosobowym składzie sędziowskim, mimo że postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem,…
- IV KK 547/21 2021-11-16Czy naruszenie przepisów o składzie sądu odwoławczego, polegające na orzekaniu w składzie jednego sędziego zamiast trzech, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w spraw…
- III KK 345/22 2023-04-06Czy rozpoznanie apelacji w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat, w sytuacji gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, przez sąd odwoławczy w składzie jednego sęd…
- III KK 500/22 2023-02-08Czy sąd odwoławczy orzekający w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, powinien orzekać w składzie jednego sędziego, jeżeli sąd pierwszej instancji orzekał…
Powołane przepisy
art. 177 § 2 KKart. 535 § 5 KPKart. 178 § 1 KKart. 42 § 3 KKart. 47 § 3art. 29 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt.2 KPKart. 449 § 2 KPKart. 14fart. 439 § 1 pkt. 2 KPK§ 2§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy