I KK 170/23
WyrokIzba Karna2023-07-18
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pominięcie obrońcy w postępowaniu apelacyjnym, który usprawiedliwił swoją nieobecność z obiektywnych przyczyn, stanowi rażące naruszenie prawa procesnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a także czy powierzchowna kontrola odwoławcza dotycząca oceny dowodów i pominięcie wniosku dowodowego o przetłumaczenie rozmowy narusza prawo do rzetelnego procesu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że decyzja sądu o braku usprawiedliwienia stawiennictwa obrońcy nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesnego, jeśli obrona miała inne możliwości zapewnienia klientowi adekwatnej obrony. Ponadto, stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego jest uzależniony od jakości argumentacji sądu pierwszej instancji i środka odwoławczego, a wskazanie głównych powodów niepodzielenia zarzutów apelacji i odesłanie do uzasadnienia sądu pierwszej instancji jest zazwyczaj wystarczające.Stan faktyczny
Skazany C.G. został uznany winnym popełnienia szeregu przestępstw, w tym z art. 258 § 1 k.k. i przestępstw skarbowych. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, w tym pominięcie obrońcy w postępowaniu apelacyjnym oraz powierzchowną kontrolę odwoławczą dotyczącą oceny dowodów i wniosku o przetłumaczenie rozmowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I KK 170/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 lipca 2023 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy C. G., skazanego z art. 258 § 1 k.k. i in. , z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II AKa 111/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2021 r, sygn. akt III K 205/21, p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. WZ UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2021 r. (sygn. akt III K 205/21) C.N. został uznany winnym czynów z art. 258 § 1 k.k., z art. 12a ust. 2 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych, art. 65 § 1 k.k.s. i innych przestępstw skarbowych, za które wymierzono mu karę łączną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia
I KK 170/23 2 wolności i karę łączną grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych po 200 zł każda. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 lipca 2022 r. (sygn. akt II AKa 111/22) utrzymano wyrok w mocy. Kasację od tego prawomocnego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, zarzucając wyrokowi „rażące naruszenie prawa procesowego: 1. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 117 § 2, 2a i 3 k.p.k. oraz art. 42 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm. - zwanej dalej „Konwencją" lub „EKPC") poprzez bezzasadne pominięcie obrońcy w postępowaniu apelacyjnym, który należycie usprawiedliwił swoją nieobecność (z powodów obiektywnych, niedających się przewidzieć), w sytuacji gdy dotyczyło to wielotomowej skomplikowanej sprawy, a Oskarżony nie wyraził zgody na substytuta, 2. art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez powierzchowną, niepełną i pomijającą argumentację apelacyjną kontrolę odwoławczą dotyczącą zarzutu nieprawidłowej oceny dowodów co skutkowało niestwierdzeniem naruszenia art. 7 k.p.k., poprzez uznanie, że ustalenia faktyczne Sądu I instancji w zakresie udziału Oskarżonego w zakresie finansowania przestępczej działalności oraz udziału w grupie przestępczej, należy uznać za trafne oraz poprzez pominięcie wniosku dowodowego zawartego w apelacji, dotyczącego prawidłowego (innego niż wykonane w toku postępowania pierwszo instancyjnego) przetłumaczenia z języka wietnamskiego na polski rozmów Oskarżonego, zwłaszcza tej z 26 lutego 2020 roku z godziny 12.09 kobiety o imieniu PHUC, a w konsekwencji naruszenie prawa Oskarżonego do rzetelnego procesu (fair trial).” Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego Wyroku w części dotyczącej Skazanego C.N. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Co do zarzutu pierwszego, to nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że decyzja Sądu o braku usprawiedliwienia stawiennictwa obrońcy jest
I KK 170/23 3 rażącym naruszeniem wskazanych przepisów procedury karnej mającym istotny wpływ na treść orzeczenia. Uzasadnienie Sądu w tym zakresie na s. 85 i 86 jest jak najbardziej przekonywujące i Sąd Najwyższy podziela tę argumentację. Jeśli nie zachodziła obrona obligatoryjna, to dyskrecjonalną decyzją sądu jest uznanie, czy prawo do obrony podsądnego może być zagrożone brakiem obrońcy. Przekonuje argumentacja Sądu, że obrona miała szereg prawnych możliwości do zapewnienia swojemu klientowi adekwatnej obrony (także po rozprawie odwoławczej), ale nie uczyniła tego. Zarzut naruszenia prawa procesowego (standardu kontroli odwoławczej) nie został właściwie w ogóle uzasadniony. Skarżący pisze, że „Sąd odwoławczy ustosunkował się bowiem jedynie w sposób ogólnikowy, nie odnosząc się expressis verbis do wszelkich wskazywanych przez skarżącego faktów, czy okoliczności. Sąd ten poprzestał w zasadzie na stwierdzeniu, że ustalony przez sąd pierwszej instancji stan faktyczny jest wynikiem przeprowadzonej w sposób logiczny i niesprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów oraz zacytowaniu ustaleń faktycznych i wysnutych na ich kanwie ocen poczynionych przez Sąd I instancji. Nie przedstawił natomiast własnej analizy materiału dowodowego, nie powołał żadnego własnego argumentu, który wskazywałby z jakich przyczyn aprobatę tę wyraził.” Przypomnieć należy, że stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego, w wykonaniu jego obowiązku wynikającego z art. 457 § 3 k.p.k., uzależniony jest od jakości wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji oraz we wniesionym środku odwoławczym i w zależności od meritum sprawy może przybrać formę bardziej lub mniej rozbudowanego wywodu. W większości przypadków wystarczające jest zwykle wskazanie głównych powodów nie podzielenia zarzutów apelacji, a następnie odesłanie do szczegółów uzasadnienia wyroku sądu I instancji. Wprawdzie na Sądzie odwoławczym ciąży obowiązek rozpoznania wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, nie oznacza to jednak bezwzględnego wymogu szczegółowego umotywowania każdego argumentu. Jeżeli Sąd odwoławczy podziela w pełni dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów, może zaniechać szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu swojego wyroku do zarzutów apelacji, gdyż byłoby to zbędnym powtórzeniem
I KK 170/23 4 argumentacji tego sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2009 r., III KK 381/08, Lex Nr 512100; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 października 2007 r., III KK 120/07, Lex Nr 322853; z dnia 2 sierpnia 2006 r., II KK 238/05, Lex Nr 193046). Skarżący nie przedstawia żadnych argumentów, do których Sąd Najwyższy mógłby odnieść się merytorycznie w zakresie zarzutu nr 2. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. WZ [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- III KK 194/14 2014-07-16Czy wyjaśnienia podejrzanego złożone w postępowaniu przygotowawczym, bez obecności obrońcy, mogą stanowić dowód w sprawie, jeśli podejrzany był uzależniony od alkoholu, a jego stan psychofizyczny mógł wpływać na swobodę…
- V KK 390/14 2015-01-21Czy naruszenie prawa do obrony w postępowaniu przygotowawczym, polegające na przeprowadzeniu czynności dowodowych bez udziału obrońcy, dyskwalifikuje te dowody jako podstawę ustaleń faktycznych, nawet jeśli zostały one p…
- II KK 310/19 2019-10-02Czy Sąd Okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez sposób prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie karnej, w szczególności poprzez sposób…
- II KK 240/12 2013-04-11Czy Sąd Apelacyjny, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego, prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny dowodów i naruszenia przepisów postępowania, w szczególności w kontekście zarzutów obrońcy G. O. dotycząc…
- IV KK 453/24 2025-01-29Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych w sprawie o rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 258 § 1 KKart. 12a ust. 2art. 14art. 65 § 1 KKart. 6 KPKart. 117 § 2art. 42 ust. 2art. 6art. 433 § 2art. 457 § 3 KPKart. 7 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy