V KK 390/14
WyrokIzba Karna2015-01-21
Skład orzekający: Andrzej Siuchniński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa do obrony w postępowaniu przygotowawczym, polegające na przeprowadzeniu czynności dowodowych bez udziału obrońcy, dyskwalifikuje te dowody jako podstawę ustaleń faktycznych, nawet jeśli zostały one przeprowadzone ponownie na rozprawie z udziałem obrońcy lub pokrzywdzony podtrzymał zeznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uchybienia w postępowaniu przygotowawczym, takie jak brak obecności obrońcy podczas czynności dowodowych, nie zawsze wpływają na treść wyroku. Jeśli czynności te zostały powtórzone na rozprawie z udziałem obrońcy, lub jeśli dowód (np. okazanie wizerunku) podlegał swobodnej ocenie sądu i został potwierdzony innymi dowodami, wadliwość ta może nie mieć wpływu na wynik sprawy. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony i błędów w ustaleniach faktycznych były bezzasadne.Stan faktyczny
Skazany M. K. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. i art. 157 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., polegającego na rozboju połączonym z pobiciem pokrzywdzonych i kradzieżą ich zegarków. Sąd pierwszej instancji wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych bez udziału obrońcy oraz nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 390/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy M. K. skazanego z art. 280 § 1 k.k. i art. 157 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w J. z dnia 25 czerwca 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 9 grudnia 2013 r. p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, w tym nieuiszczoną opłatą od kasacji w kwocie 450 (czterystu pięćdziesięciu) złotych, obciążyć skazanego M. K. UZASADNIENIE M. K., wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 9 grudnia 2013 r., został uznany za winnego tego, że w dniu 24 sierpnia 2013 r. w Z. działając wspólnie w i w porozumieniu z inną osobą, używając wobec P. W. i J. A. przemocy polegającej na biciu ich pięściami po twarzy oraz kopaniu po całym ciele, wskutek czego J. A. doznał obrażeń ciała w postaci krwiaka śródmózgowego płata czołowego, złamania przedniej oraz bocznej ściany zatoki szczękowej lewej, wieloodłamowego złamania prawego łuku jarzmowego z przemieszczeniem fragmentów kostnych, złamania bez przemieszczenia ściany przyśrodkowej lewego oczodołu, rany tłuczonej lewego
2 łuku brwiowego, krwiaka okularowego powieki górnej i dolnej oka lewego, otarcia naskórka twarzy, które naruszyły czynności narządów jego ciała na czas powyżej 7 dni, zaś P. W. doznał obrażeń ciała w postaci ogólnych potłuczeń brody i klatki piersiowej po stronie lewej, stłuczenia z otarciem naskórka obu rąk, stłuczenia stawu kolanowego prawego, które naruszyły czynności narządów jego ciała na czas poniżej 7 dni, zabrał w celu przywłaszczenia J. A. zegarek marki Casio i srebrny łańcuszek o łącznej wartości 1 100 zł, zaś P. W. zegarek marki Accurist Cali o wartości 300 zł, czym działał na szkodę J. A. i P. W.; tj. przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które na podstawie art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności. Od tego wyroku apelację wniósł obrońca M. K. podnosząc zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz obrazy przepisów postępowania, mających wpływ na treść zaskarżanego orzeczenia, tj. art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 6 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k., art. 193 § 1 k.p.k. Na podstawie tych zarzutów wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie M. K. od zarzucanego mu czynu. Sąd Okręgowy w J., wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., utrzymał orzeczenie Sądu pierwszej instancji w mocy w zakresie sprawstwa i winy przypisanego skazanemu przestępstwa. Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego, który podniósł następujące zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego, mającego wpływ na treść wyroku: - art. 433 § 2 w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 k.p.k. i art. 117 § 2 k.p.k., przez nienależyte rozważenie przez Sąd odwoławczy zgłoszonych w apelacji zarzutów naruszenia prawa do obrony, zwłaszcza zarzutu dotyczącego przeprowadzenia czynności przesłuchania oraz okazania wizerunku oskarżonego pokrzywdzonemu J. A. bez powiadomienia o tej czynności i bez udziału w niej obrońcy oskarżonego;
3 - art. 433 § 2 w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji, tj. zarzutów dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zarzut wadliwej kontroli instancyjnej jawi się jako bezzasadny w świetle szczegółowego uzasadnienia Sądu drugiej instancji (s. 5-7 uzasadnienia). Odnosząc się do kwestii naruszenia prawa do obrony skazanego w postępowaniu przygotowawczym, wyrażającym się w braku obecności obrońcy M. K. podczas przeprowadzania czynności dowodowych, Sąd ten miał podstawy, by uznać, że uchybienia te nie miały wpływu na treść wyroku Sądu meriti. Zauważył bowiem, że chociaż nie doszło do przesłuchania E. R. i A. R. w postępowaniu przygotowawczym w obecności obrońcy skazanego, to już na rozprawie czynności te przeprowadzono przy udziale obrońcy M. K. (k. 168v-170). Jeśli chodzi natomiast o czynność okazania wizerunku pokrzywdzonemu J. A., to chociaż została ona przeprowadzona bez udziału obrońcy skazanego, to jednak takie uchybienie nie dyskwalifikowało jej jako podstawy ustaleń faktycznych, albowiem dowód ten podlegał swobodnej ocenie, także w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym. W tym kontekście Sąd odwoławczy trafnie wskazał, że pokrzywdzony J. A. podtrzymał swoje zeznania przed Sądem meriti co do rozpoznania skazanego na etapie postępowania przygotowawczego (zob. k. 99, k. 164-165v). Dawało to podstawę do uznania – w ramach swobodnej oceny – tej wadliwości za niemającą wpływu na rezultat czynności okazania. Trzeba też zaznaczyć, że drugi z pokrzywdzonych – P. W. już w trakcie zajścia zidentyfikował jako napastnika M. K. (zob. s. 12 uzasadnienia Sądu ad quem), co potwierdza wiarygodność zeznań J. A. Odnosząc się do kwestii prawidłowoośśccii kontroli odwoławczej w zakresie rozpoznania zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych stwierdzić należy, że Sąd odwoławczy odniósł się do niej na s. 9-10 części motywacyjnej wydanego przez
4 siebie wyroku. Przedstawiona tam argumentacja, choć syntetyczna, nie wskazuje na rażące naruszenie standardów kontroli instancyjnej, wyrażonej przez przepisy art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k., której poziom wymagań wyznaczany jest w danej sprawie m.in. przez treść środka odwoławczego oraz jakość uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji. W tym kontekście należy zauważyć, że część motywacyjna orzeczenia Sądu Rejonowego w Z. cechowała się wysokim poziomem merytorycznym rozważań, czego nie można powiedzieć o apelacji obrońcy M. K. Z tego względu Sąd ad quem miał podstawy by uznać zarzut błędu w ustaleniach faktycznych za polemikę z ustaleniami faktycznymi, dokonanymi przez Sąd pierwszej instancji, albowiem – jak trafnie zauważył – apelujący zaprezentował jedynie odmienny pogląd co do oceny materiału dowodowego, a nie wykazał wadliwości lub luk w rozumowaniu Sądu meriti. Mając na uwadze powyższe uwagi Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i art. 527 § 2 k.p.k. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, w tym nieuiszczoną opłatą od kasacji w kwocie 450 złotych, obciążając skazanego M. K.
Powiązane orzeczenia
- V KK 200/22 2022-10-19Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację wniesioną na korzyść oskarżonego, jest związany granicami podniesionych zarzutów, czy też powinien z urzędu badać kwestie dotyczące prawa do obrony, nawet jeśli nie zostały one po…
- V KK 167/22 2022-04-20Czy obrona skazanego skutecznie wykazała rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności w zakresie prawidłowości doręczenia wezwania na rozprawę, prawa do obrony,…
- II KK 310/19 2019-10-02Czy Sąd Okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez sposób prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie karnej, w szczególności poprzez sposób…
- III KK 419/23 2023-11-30Czy Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności w zakresie oceny dowodów i oddalenia wniosków dowodowych, co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku?
- IV KK 191/24 2024-09-25Czy naruszenie prawa do obrony na etapie postępowania przygotowawczego, polegające na przesłuchaniu podejrzanego bez udziału obrońcy, pomimo jego nieporadności i silnego stanu wzburzenia, a także niezapewnienie mu obrońc…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 280 § 1 KKart. 157 § 1art. 11 § 2 KKart. 157 § 1 KKart. 157 § 2 KKart. 11 § 3 KKart. 42 ust. 2art. 2 § 2 KPKart. 410 KPKart. 4 KPKart. 7 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy