I KK 216/23
WyrokIzba Karna2023-07-26
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy skazanych, zarzucająca rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, może być skutecznie oparta na argumentach dotyczących błędnej kwalifikacji prawnej czynu i rażącej niewspółmierności kary, które w istocie powtarzają zarzuty apelacyjne i nie odnoszą się bezpośrednio do orzeczenia sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Kasacja nie służy powtarzaniu kontroli instancyjnej ani merytorycznemu rozpoznawaniu sprawy. Jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia inicjującym kontrolę prawomocnych orzeczeń w aspekcie rażącego naruszenia przepisów prawa przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Zarzuty kasacyjne muszą być skierowane przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji. Powtórzenie zarzutów apelacyjnych jest uzasadnione tylko wówczas, gdy na skutek wadliwej kontroli instancyjnej doszło do przeniesienia błędu z wyroku sądu pierwszej instancji do orzeczenia drugoinstancyjnego.Stan faktyczny
S. S. i M. S. zostali skazani za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. (rozbój). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońców, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w zakresie wartości skradzionego ładunku papierosów, w pozostałym zakresie utrzymując wyrok w mocy. Obrońca skazanych wniósł kasacje, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego (niezastosowanie art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. i art. 1 § 1 k.k. oraz zastosowanie art. 280 § 1 k.k.) i procesowego (naruszenie art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 53 § 2 k.k. skutkujące rażącą niewspółmiernością kary).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje jako oczywiście bezzasadne i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I KK 216/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 lipca 2023 r. sprawy: 1. S. S. 2. M. S. skazanych z art. 280 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionych przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt VII Ka 694/20, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II K 145/17, p o s t a n o w i ł 1. oddalić obie kasacje jako oczywiście bezzasadne, 2. kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć skazanych w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIE S. i M. S. zostali skazani wyrokiem Sadu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II K 145/17, na kary po 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości po 150 stawek po 50 zł każda za to, że w dniu 17 kwietnia 2011 roku, w miejscowości P. w gminie Ł. , działając wspólnie i w porozumieniu z J. N. i F. S., po uprzednim doprowadzeniu kierowców zestawu
I KK 216/23 2 ciężarowego, składającego się z ciągnika siodłowego marki D., o nr rej. […] oraz naczepy ciężarowej typu chłodnia marki S., o nr rej. […] Z. N. i M. A. do stanu bezbronności, dokonali kradzieży wyżej opisanego ciągnika ciężarowego o wartości 75.000 złotych wraz z naczepą o nieustalonej wartości, a także ładunkiem w postaci 374.000 sztuk paczek papierosów marki J. o wartości szacunkowej nie mniejszej niż 3.382.982,10 złotych, działając na szkodę Z. N., M. A. oraz przedsiębiorstwa T. z siedzibą w C., tj. za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności zaliczono oskarżonym okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie, od dnia 18.04.2011 r. do dnia 23.08.2012 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt VII Ka 694/20, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych zmienił zaskarżony wyrok względem S. i M. S. w ten sposób, że w opisie przypisanych im czynów przyjął, że wartość szacunkowa papierosów zabranych w celu przywłaszczenia wynosiła nie mniej niż 317 900 zł, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymując w mocy. Obrońca skazanych wniosła kasacje od tego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. rażące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść wyroku polegające na: a) naruszeniu art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. i art. 1 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie i nieprzyjęcie, że zachowanie oskarżonych wyczerpywało znamiona przestępstwa w sytuacji, gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, że oskarżeni dopuścili się przestępstwa o znamionach określonych w tej kwalifikacji; b) art. 280 § 1 k.k. i art. 1 § 1 k.k. przez jego zastosowanie, co stanowi błąd subsumpcji poprzez przyjęcie, iż oskarżeni swym postępowaniem wypełnili znamiona czynu określonego w ustawie karnej, podczas gdy nie zostało spełnione znamię ww. przestępstwa polegające na użyciu wobec pokrzywdzonego przemocy, groźby użycia przemocy albo doprowadzenia do stanu nieprzytomności lub bezbronności, co jednoznacznie przesądza o braku wypełnienia znamion ww. czynu zabronionego;
I KK 216/23 3 2. rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyroku polegające na: naruszeniu art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 53 § 2 k.k., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na pominięciu istotnych okoliczności sprawy oraz na przekroczeniu przez Sąd II instancji zasady swobodnej oceny dowodów, a mianowicie pominięciu zasad prawidłowego rozumowania oraz zasad doświadczenia życiowego a także sprzeczne z dyrektywą wymierzania kar wyznaczającą obowiązek uwzględnienia rodzaju i stopnia ujemnych następstw przestępstwa obostrzenie kary ze względu na wystąpienie stanu zagrożenia zdrowia i życia nieznajdujące oparcia w stanie faktycznym i w konsekwencji rażącą niewspółmierność kary. Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenia wyroku Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasacje obrońcy prokurator wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacje są bezzasadne w stopniu oczywistym, co uzasadnia ich rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Ponieważ kasacje w sprawach obydwu oskarżonych zostały ujęte w jednym piśmie procesowym i opierają się na tożsamych zarzutach zostaną omówione łącznie. Na wstępie trzeba poczynić uwagę, że zarzuty podniesione przez obrońcę skazanych w kasacji są bliźniaczo podobne do tych, zawartych w apelacji. Tymczasem kasacja nie służy dublowaniu kontroli instancyjnej jako trzecia instancja rozpoznawania spraw karnych. Ten nadzwyczajny środek zaskarżenia inicjuje kontrolę prawomocnych orzeczeń sądowych w aspekcie rażącego naruszenia przepisów prawa przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w której kasacja została wniesiona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2022 r., V KK 367/22). Powtórzenie w kasacji zarzutów apelacyjnych uzasadnione jest tylko wówczas, gdy na skutek wadliwej kontroli instancyjnej
I KK 216/23 4 doszło do przeniesienia błędu z wyroku Sądu I instancji do orzeczenia drugoinstancyjnego. Kwalifikacja prawna zarzutu kasacyjnego powinna przy tym odpowiednio wskazywać orzeczenie, do którego adresowany jest zarzut. Kasacja przysługuje bowiem od wyroku sądu odwoławczego, a nie od wyroku sądu pierwszej instancji. Zarzuty sformułowane przez Autorkę kasacji w niniejszej sprawie nie spełniają tego wymogu. W pierwszym zarzucie obrońca kwestionuje prawidłowość subsumpcji ustaleń faktycznych pod przepis ustawy karnej, podnosząc, że skazani dopuścili się czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. a nie, jak przyjął Sąd, art. 280 § 1 k.k. Zarzuca Sądowi błąd prawa materialnego, podczas gdy Sąd II instancji, choć zmienił wyrok, modyfikując wartość ładunku zawierającego papierosy, nie stosował przepisów prawa materialnego. Zaaprobował bowiem pogląd Sądu I instancji, że oskarżeni dopuścili się rozboju – czyli czynu z art. 280 § 1 k.k. – w tym zakresie nie zmieniając wyroku. Skoro zaś nie stosował przepisów prawa materialnego, nie mógł ich naruszyć – poprzez niezastosowanie art. 284 § 1 k.k. i zastosowanie art. 280 § 1 k.k. Dlatego ten zarzut, jako nie mający charakteru kasacyjnego, jest bezzasadny w stopniu oczywistym. Drugi zarzut kasacyjny także odnosi się do wyroku Sądu I instancji, a nie orzeczenia Sądu odwoławczego. Skarżąca podniosła w nim zarzut rażącej niewspółmierności kary w związku z naruszeniem przez Sąd art. 4 i 7 w zw. z 410 k.p.k. oraz 53 § 2 k.k., abstrahując od faktu, że Sąd II instancji przepisów tych nie stosował, ponieważ w zakresie rozstrzygnięcia o karze utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji. Powtórzyła przy tym zarzut apelacyjny, który Sąd ad quem uznał za bezzasadny, stwierdzając, po przeanalizowaniu okoliczności wskazanych w art. 53 k.k., że wymiar kar odpowiada stopniowi zawinienia oskarżonych i jednocześnie odpowiada celom, jakie kara ma osiągnąć wobec poszczególnych oskarżonych (por. uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego str. 27). Tego typu polemika z wymiarem kary orzeczonej przez Sąd I instancji nie spełnia kryteriów zarzutu kasacyjnego. Nie dostrzegając podstaw do uwzględnienia przedmiotowych kasacji, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 637a w zw. z art. 636 § 1 i 2 k.p.k.
I KK 216/23 5 [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- V KK 229/14 2014-09-17Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego, która w istocie kwestionuje orzeczenie sądu pierwszej instancji i powiela zarzuty apelacyjne, może być uznana za zasadną?
- IV KK 9/23 2023-02-01Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach powtarzających argumentację apelacyjną i kwestionująca ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego?
- III KK 342/16 2016-10-14Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji może skutecznie zarzucać naruszenie przepisów art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. lub rażącą niewspółmierno…
- III KK 480/13 2014-01-27Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego, zarzucająca rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku, może skutecznie podważać prawidłowość oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych…
- IV KK 427/18 2018-11-22Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, polegające na nierozważeniu zarzutów apelacji dotyczących oceny dowodów i oddalenia wniosków dowodowych, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 280 § 1 KKart. 63 § 1 KKart. 284 § 1 KKart. 13 § 1 KKart. 1 § 1 KKart. 4 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 53 § 2 KKart. 4art. 53 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy