I KK 336/23
WyrokIzba Karna2023-11-08
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu odwoławczego, złożony w związku z wniesieniem kasacji, powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący powołuje się na zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego oraz wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a także na stan zdrowia skazanego?Ratio decidendi
Instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie może być uzasadniona samą czynnością wniesienia kasacji. Potrzeba jej zastosowania aktualizuje się, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej, można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania jej słuszności, bądź gdy strona wykaże istnienie szczególnych okoliczności powodujących wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia. Samo powołanie się na treść zarzutów kasacyjnych nie jest wystarczające, a ocena wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej wymaga pogłębionych rozważań prawnych, które mogą nastąpić dopiero przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu odwoławczego, który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. W kasacji podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego oraz wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skarżący argumentował, że waga zarzutów i prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, a także stan zdrowia skazanego, przemawiają za wstrzymaniem wykonania wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku.Pełny tekst orzeczenia
I KK 336/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie Z. C. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 63/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt III K 181/14, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W kasacji oprócz zarzutu rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego podniesiono także zarzut wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W tej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia jest uzasadniony - w ocenie skarżącego - wagą podniesionych zarzutów, a wobec przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi wysokie prawdopodobieństwo graniczące z pewnością uwzględnienia kasacji. Dodatkowo podniósł obrońca, że za wstrzymaniem wykonania orzeczenia przemawia też stan zdrowia skazanego oraz zarzuty związane z naruszeniem art. 440 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od
I KK 336/23 2 przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070; z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890). W pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że samo powołanie się na treść zarzutów przez autora kasacji nie może być uznane za wystarczające w tym przypadku – nie mogą one bowiem automatycznie przesądzać o tym, że z dużą dozą prawdopodobieństwa zaskarżony wyrok zostanie uchylony. Jakkolwiek nie można tego wykluczyć, to jednak brak możliwości uznania na tym etapie, jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, że zarzuty podniesione w kasacji wskazują na tak poważne błędy w kontroli apelacyjnej, że powinny one prowadzić do uchylenia wyroku i powtórzenia postępowania. Przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być przecież całościowa ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie merytorycznego rozpoznawania tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Oczywistą rzeczą jest, że wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. prowadzi wprost do uchylenia wyroku bez względu na wpływ tego uchybienia na treść orzeczenia. Jednakże w niniejszej sprawie ocena, czy te uchybienia rzeczywiście wystąpiły, wymaga pogłębionych rozważań prawnych na gruncie jej realiów faktyczno-prawnych, co może nastąpić dopiero przy rozpoznaniu samej skargi kasacyjnej. Nie negując trudnej sytuacji osobistej skazanego należy podnieść, że okoliczności z tym związane w pierwszej kolejności winny być podstawą dochodzenia przez niego możliwości uzyskania odroczenia wykonania kary, bądź w razie osadzenia w załadzie karnym - przerwy w jej odbywaniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [SOP]
I KK 336/23 3 [ms]
Powiązane orzeczenia
- V KK 332/20 2020-10-14Czy naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych przed ustanowieniem obrońcy z urzędu, gdy oskarżony przyznał się do winy, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyro…
- II KK 82/13 2013-04-19Czy naruszenie prawa do obrony formalnej nastąpiło w sytuacji, gdy wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu złożony przez skazanego nie został rozpoznany przez sąd pierwszej instancji, a następnie obrońca został wyznaczony…
- II KK 184/14 2014-08-20Czy naruszenie prawa do obrony, polegające na rzekomo iluzorycznej obronie przez obrońcę z urzędu, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego, jeśli zarzuty dotyczące tego naruszenia nie zostały podnies…
- V KK 290/15 2015-11-12Czy naruszenie prawa do obrony poprzez brak potwierdzenia doręczenia oskarżonemu zarządzenia o cofnięciu obrońcy z urzędu, brak pouczenia o uprawnieniach oraz utożsamianie naruszenia przepisów o obronie obligatoryjnej z…
- V KK 74/23 2023-05-11Czy naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych pod nieobecność oskarżonego, który został doprowadzony na rozprawę, ale po zakończeniu tych czynności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą,…
Powołane przepisy
art. 532 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 440 KPKart. 439 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy