I KK 356/22
PostanowienieIzba Karna2026-02-04
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego nominacja budzi wątpliwości ze względu na wadliwą procedurę nominacyjną, może orzekać w sprawie wniosku o wyłączenie innego sędziego, którego nominacja również budzi takie wątpliwości?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, którego nominacja budzi wątpliwości ze względu na wadliwą procedurę nominacyjną, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, którego nominacja również budzi takie wątpliwości. Dopuszczalność formalna wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego wynika z tego, że pojęcie 'sprawy' w przepisach k.p.k. obejmuje również postępowania incydentalne. W sytuacji, gdy wadliwa procedura nominacyjna dotyczy sędziego, który ma rozpoznać wniosek o wyłączenie innego sędziego z tego samego powodu, zachodzi ryzyko naruszenia zasady nemo iudex in causa sua, co może prowadzić do przekonania o braku bezstronności sądu.Stan faktyczny
Obrońca skazanego G.G. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.B. od rozpoznania sprawy z uwagi na wadliwą procedurę nominacyjną. Następnie wniósł o wyłączenie sędziego R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego A.B., a następnie o wyłączenie sędziego I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego R.W. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego I.Z.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego R.W. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy I KK 356/22.Pełny tekst orzeczenia
I KK 356/22
POSTANOWIENIE
Dnia 4 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie G.G. i in.
skazanych z art. 296b § 2 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 4 lutego 2026 r.,
wniosku obrońcy G.G.
o wyłączenie sędziego SN I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN
R.W. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego SN A.B. od
rozpoznania sprawy I KK 356/22,
na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od udziału w
rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN R.W. od udziału w
rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN A.B. od udziału w
rozpoznaniu sprawy I KK 356/22.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje:
1. Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu na niekorzyść R.F., R.D.,
P.R. i W.K.,
2. obrońcy R.F.,
3. obrońcy G.G.,
I KK 356/22 2
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2021 r., sygn.
akt II AKa 275/20, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 16
grudnia 2019 r., sygn. akt III K 266/10.
Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą I KK 356/22, po licznych zmianach
składu orzekającego, zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 20 stycznia 2025 r.
została przydzielona do referatu SSN A.D.
Zarządzeniem z dnia 12 września 2025 r. do rozpoznania sprawy sygn. akt I
KK 356/22 na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. został wyznaczony skład
orzekający w osobach: SSN D.K. (przewodniczący), SSN A.B. i SSN A.D.
(sprawozdawca).
Pismem z dnia 6 października obrońca G.G. wniósł o wyłączenie SSN A.B.
na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I
KK 356/22, ponieważ sprawa ta dotyczy go bezpośrednio z uwagi na fakt, że w
kasacji podniesiono zarzut wydania wyroku przez Sąd nienależycie obsadzony – tj.
w którego składzie zasiadali sędziowie powołani na stanowiska w wadliwej
procedurze nominacyjnej – a tożsamym uchybieniem dotknięta jest nominacja
sędziego A.B. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.
Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego
A.B. od rozpoznania sprawy został przydzielony do referatu SSN R.W.
Pismem z dnia 24 października 2025 r. obrońca G.G. wniósł o wyłączenie
SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN A.B. od rozpoznania sprawy.
Sprawa ta została przydzielona do referatu SSN I. Z.
W dniu 17 listopada 2025 r. obrońca G.G. zwrócił się z wnioskiem o
wyłączenie SSN I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN R.W. od
rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN A.B. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I
KK 456/22, z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy go bezpośrednio w rozumieniu
przyjętym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
I KK 356/22 3
Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o wyłączenie sędziego od
rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego jest formalnie dopuszczalny.
Pojęcie „sprawy”, o którym mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się bowiem
zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie
procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce
w ramach sprawy głównej (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z
dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22).
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy,
jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności przy jej rozpoznawaniu. Złożony przez obrońcę G.G. wniosek opiera
się na okolicznościach kwestionujących tę bezstronność, a związanych z
powołaniem I.Z. na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą prawną
procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej, na podstawie
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny z Konstytucją
Rzeczypospolitej Polskiej. W odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego tego
rodzaju wada nominacyjna skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem
za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z tych względów
wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędziego SN I.Z.
od rozpoznania przydzielonych mu spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i
bezstronności (por. m.in. postanowienia SN z dnia 21 stycznia 2025 r., I KK 399/24;
z dnia 29 stycznia 2025 r., I KK 59/24, z dnia 30 września 2025 r., I KK 272/24, z
dnia 15 października 2025 r., I KK 162/23 i z dnia 4 kwietnia 2024 r., II KK 209/23).
Sąd Najwyższy w niniejszym składzie wyrażone w tych judykatach poglądy w pełni
aprobuje.
Warto nadmienić, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy rozpoznawanie
przez SSN I.Z. wniosku o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania wniosku o
wyłączenie SSN A.B. od udziału w sprawie, w związku z podniesionymi we wniosku
i samej kasacji zarzutami, które w równym stopniu odnoszą się do samego
sędziego referenta, prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua.
W takiej sytuacji udział sędziego SN I.Z. w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku
I KK 356/22 4
mógłby wywołać zarówno u stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku
bezstronności sądu i rzetelności sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17
marca 2022 r., II KO 12/22), czemu należy zapobiec.
W tym stanie rzeczy, mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w
orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia
ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji
wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca
2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r.,
V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r.,
III KK 339/22), należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od udziału w
niniejszej sprawie.
[WB]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III KK 482/24 2025-07-23Czy ponowne złożenie wniosku o wyłączenie sędziego, opartego na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej nieuwzględniony, może być rozpoznane merytorycznie, jeśli celem strony nie jest obstrukcja procesowa…
- II KK 423/23 2024-11-29Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, nawet jeśli poprzedni wniosek został odrzucony z przyczyn for…
- V KK 12/26 2026-08-06Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wnioski już rozpoznane, podlega merytorycznemu rozpoznaniu?
- III KO 61/24 2025-03-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany lub pozostawiony bez rozpoznania, podlega ponownemu rozpoznaniu?
- I ZO 30/23 2024-04-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach co wniosek wcześniej pozostawiony bez rozpoznania, może zostać ponownie merytorycznie rozpoznany?
Powołane przepisy
art. 296b § 2 KKart. 42 § 4 KPKart. 41 § 1 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 40§ 2§ 4§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy