I KK 381/23

I KK 381/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie J.K., w przedmiocie wyroku łącznego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2023 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II K 444/22, uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem łącznym z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II K 444/22, w sprawie J.K., który zgodnie z komparycją wyroku łącznego został skazany: I KK 381/23 2 1. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie II K 1364/21 za ciąg przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 279 § 1 k.k. popełniony w maju 2021 r. i dnia 13 czerwca 2021 r. na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby; 2. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 14 grudnia 2021 r. w sprawie II K 1597/21 za czyn z art. 217 § 1 k.k. popełniony dnia 25 sierpnia 2021 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; na jej poczet zaliczono skazanemu okres zatrzymania od dnia 1 września 2021 r. od godz. 18:50 do dnia 2 września 2021 r. do godz. 18:12; 3. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 stycznia 2022 r. w sprawie II K 1490/21 za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. popełniony od dnia 31 maja 2021 r. do dnia 19 lipca 2021 r. na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; 4. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13 stycznia 2022 r. w sprawie II K 1247/21 za czyn z art. 278 § 1 k.k. popełniony dnia 3 lipca 2021 r. na karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; na jej poczet zaliczono skazanemu okres zatrzymania od dnia 6 lipca 2021 r. od godz. 11:00 do dnia 7 lipca 2021 r. do godz. 16:22; 5. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie II K 1677/21 za czyn z art. 244 k.k. popełniony dnia 28 sierpnia 2021 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat; połączył kary ograniczenia wolności wymierzone skazanemu J.K. wyrokami opisanymi w pkt 2, 3, 4 i 5 części wstępnej wyroku i wymierzył mu karę łączną 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt I); na poczet kary łącznej ograniczenia wolności zaliczył wskazane w wyroku okresy (pkt II); umorzył I KK 381/23 3 postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego co do wyroku opisanego w pkt. 1 części wstępnej (pkt III); stwierdził, że wyroki podlegające połączeniu ulegają osobnemu wykonaniu w zakresie nieobjętym wyrokiem łącznym (pkt IV); zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych (pkt V). Powyższy wyrok łączny nie został zaskarżony i uprawomocnił się. Od opisanego wyżej wyroku łącznego kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich. Kasacja została wniesiona od całości wyroku łącznego, na korzyść skazanego, a skarżący zarzucił „rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku, to jest art. 410 k.p.k., polegające na objęciu zaskarżonym wyrokiem łącznym skazania, wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II K 1677/21, w sytuacji, gdy wymieniony wyrok jednostkowy Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, wydany w sprawie II K 1677/21 nie został ujawniony w toku postępowania II K 444/22 o wyrok łączny, a więc nie stanowił dowodu” i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w ramach postępowania w przedmiocie wyroku łącznego Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze zgromadził w aktach odpisy wyroków opisanych w punktach od 1 do 4 części wstępnej wyroku łącznego (k. 3-7), jednakże nie ma w tych aktach odpisu wyroku opisanego w punkcie 5 części wstępnej wyroku łącznego. Sąd Rejonowy dysponował także danymi o karalności skazanego J.K. (k. 13), z których wynikają wyłącznie cztery pierwsze skazania, wymienione w części wstępnej wyroku łącznego, nie ma tam jednak mowy o skazaniu wyrokiem opisanym w punkcie 5 części wstępnej wyroku łącznego. Procedując na rozprawie w dniu 30 marca 2023 r. Sąd Rejonowy ujawnił dokumenty znajdujące się w aktach sprawy w trybie art. 405 § 4 k.p.k. (k. 17), a następnie wydał w oparciu o ten materiał dowodowy wyrok łączny, nie dysponując wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II K 1677/21. Dlatego też skazanie wynikające z wyżej wymienionego wyroku I KK 381/23 4 jednostkowego, a ujęte w opisie wyroków podlegających łączeniu, nie mogło zostać objęte wyrokiem łącznym wydanym wobec J.K. Wyrok ten został jednak, niezgodnie z ujawnionym na rozprawie materiałem dowodowym, uznany za wydany wobec J.K., a następnie połączony zaskarżonym wyrokiem łącznym. Jak trafnie podaje skarżący, opisane uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, bowiem w konsekwencji wymierzono karę łączną w wyższym wymiarze, aniżeli wynika to z podlegających łączeniu wyroków skazujących, faktycznie wydanych wobec J.K., a opisanych w punktach od 2 do 4 części wstępnej zaskarżonego wyroku łącznego. Skazanemu J.K. wymierzono bowiem karę łączną 2 lat ograniczenia wolności, w sytuacji, gdy kary orzeczone w wyrokach jednostkowych, opisanych w punktach od 2 do 4 części wstępnej wyroku łącznego, to kolejno: 6 miesięcy ograniczenia wolności, 4 miesiące ograniczenia wolności i 12 miesięcy ograniczenia wolności. Ich połączenie, zgodnie z art. 86 § 1 k.k., mogło skutkować wymierzeniem kary łącznej w wymiarze nieprzekraczającym sumy kar jednostkowych, tj. roku i 10 miesięcy ograniczenia wolności. W toku postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy zwrócił się do sądów o przesłanie akt spraw karnych, w których wydano wyroki jednostkowe objęte zaskarżonym wyrokiem łącznym, pozyskując w ten sposób dostęp także do akt sprawy o sygn. II K 1677/21 Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze. Jest to sprawa, w której rzeczywiście w dniu 10 maja 2022 r. zapadł wyrok skazujący, opisany w punkcie 5 części wstępnej zaskarżonego wyroku łącznego, jednakże nie dotyczył on J.K., ale zupełnie innej osoby. Przeprowadzając postępowanie ponownie Sąd Rejonowy zobowiązany będzie do rzetelnego ustalenia wcześniejszej karalności skazanego, zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego, w oparciu o który rozstrzygnie w przedmiocie wyroku łącznego dotyczącego skazanego J.K. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku. (TM) [ms] Jarosław Matras Waldemar Płóciennik Małgorzata Wąsek-Wiaderek I KK 381/23 5