I KK 384/24

I KK 384/24 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w sprawie M.Ł., skazanego z art. 177 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 12 lutego 2025 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1074/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt III K 2133/22, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, w tym nieuiszczoną opłatą od kasacji, obciążyć skazanego. [WB] UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt III K 2133/22, M.Ł. został uznany za winnego tego, że w dniu 25 lutego 2022 roku w Z., woj. [...], umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, w ten sposób, że będąc po użyciu środka odurzającego w postaci tetrahydrokannabinolu o stężeniu 1,97 ng/ml co odpowiada oddziaływaniu na ośrodkowy układ nerwowy jak alkohol w stężeniu w zakresie od 0,2 promila do 0,5 I KK 384/24 2 promila, kierując samochodem marki O. o nr. rej. [...], jadąc po łuku drogi w lewo przekroczył oś jezdni, zjechał na lewy pas ruchu, w wyniku czego doprowadził do zderzenia z jadącym z przeciwnego kierunku ruchu rowerzystą H.P., który po zderzeniu z pojazdem O. został od niego odrzucony i uderzył w jadącą za nim A.P., w następstwie czego H.P. doznał licznych obrażeń, w tym obrażeń klatki piersiowej i głowy skutkujących zgonem, a A.P. doznała obrażeń w postaci urazu twarzoczaszki z ranami warg i złamaniami zębów bez możliwości odbudowy protetycznej, złamania żuchwy na pograniczu guzowatości brodowej i trzonu po stronie lewej oraz szczelinami złamań przyśrodkowej powierzchni tylnej części trzonu żuchwy, urazu klatki piersiowej ze złamaniem trzonu mostka, urazu kręgosłupa piersiowego z kompresyjnym złamaniem trzonów kręgów Th4 i Th5, złamaniem między wyrostkowych części łuku kręgu Th5, obustronnym złamaniem wyrostków żebrowych kręgu Th4 oraz kręgów Th5, 6 i 7 po stronie prawej oraz przykręgosłupowym złamaniem żeber od I-V z krwiakiem w tkankach śródpiersia tylnego, bez cech odmy opłucnowej i śródpiersiowej, urazu głowy z niewielką ilością krwi nad namiotem móżdżku oraz w zbiorniku międzykonarowym, urazu kręgosłupa szyjnego z niewielkim podwichnięciem w obu stawach szczytowo-obrotowych i urazu kończyny górnej prawej ze złamaniem nasady dalszej kości promieniowej, które naruszyły czynności narządów ciała pokrzywdzonej na czas znacznie dłuższy niż dni siedem, tj. występku z art. 177 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; ponadto, na podstawie art. 42 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego M.Ł. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, a podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego M.Ł. na rzecz pokrzywdzonej A.P. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w kwocie 20000 złotych, a na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzeka wobec oskarżonego M.Ł. na rzecz A.P. (żony zmarłego pokrzywdzonego H.P.) nawiązkę w kwocie 30000 złotych. Od wyroku Sądu I instancji apelację wniósł obrońca oskarżonego oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego i prokurator na niekorzyść oskarżonego. Prokurator, podnosząc zarzut rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec M.Ł. za przypisane mu przestępstwo w wymiarze roku i 6 miesięcy I KK 384/24 3 pozbawienia wolności, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec M.Ł. kary 3 lat pozbawienia wolności, orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat. Obrońca oskarżonego – podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia (art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.; art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k.; art. 4 k.p.k. i 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.) oraz zarzuty rażącej niewspółmierności kary, nawiązki oraz zadośćuczynienia – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z opisu czynu zapisu dotyczącego kierowania samochodem będąc po użyciu środka odurzającego i orzeczenie kary w łagodniejszym wymiarze, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie kary w łagodniejszym wymiarze oraz środków kompensacyjnych w niższej wysokości. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, podnosząc zarzuty obrazy prawa materialnego (art. 42 § 1 k.k.) oraz rażącej niewspółmierności kary – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary pięciu lat pozbawienia wolności oraz orzeczenie środka karnego w postaci dożywotnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. IV Ka 1074/23, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności podwyższył do 3 lat, 2. okres, na jaki wymierzono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych podwyższył do 6 lat, 3. uchylił rozstrzygnięcia o zadośćuczynieniu i nawiązce na rzecz żony zmarłego pokrzywdzonego; II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od wyroku Sądu II instancji kasację wniósł obrońca skazanego, podnosząc następujące zarzuty rażącej obrazy przepisów prawa: I KK 384/24 4 I. art. 170 § 1 pkt. 5 k.p.k. poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego w przedmiocie dowodu z dokumentu w postaci sprawozdania z badań laboratorium L. w S. na okoliczność weryfikacji prawidłowości przeprowadzonych badań w niniejszym postępowaniu - zgodnie z dobrą praktyką laboratoryjną wskazującą na określenie wartości metabolitu, co w niniejszej sprawie pominięto z uwagi na fakt, iż zdaniem Sądu II instancji wniosek ten w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania, podczas gdy potwierdza on okoliczności podnoszone przez całe postępowanie sądowe - kwestię braku prawidłowości w zakresie przeprowadzenia badań i sporządzenia opinii, a ponadto Sąd ten odroczył wydanie wyroku, co wskazuje na możliwość zapoznania się z przedmiotowym dokumentem; II. art. 170 § 1 pkt. 5 k.p.k. poprzez niezasadne oddalenie wniosków dowodowych z dokumentów, jak również w zakresie wcześniej wskazywanym przez obrońcę, sformułowanych w piśmie z dnia 8 lutego 2024 r. z uwagi na fakt, iż zdaniem Sądu II instancji wnioski te w sposób oczywisty zmierzają do przedłużenia postępowania, podczas gdy potwierdziłyby one okoliczności podnoszone przez całe postępowanie sądowe — kwestię braku prawidłowości w zakresie przeprowadzenia badań i sporządzenia opinii, a ponadto Sąd ten odroczył rozprawę na termin z urzędu; III. art. 433 § 2 k.p.k. w związku art. 457 § 3 k.p.k., poprzez niedokładne rozważenie zarzutów apelacji, ujawnione w pisemnych motywach podjętego rozstrzygnięcia, mające jednocześnie istotny wpływ na jego treść, a to poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów obrazy przepisów postępowania, tj. 1. art. 170 § 1 pkt. 3 k.p.k. poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchania świadka B.K. z uwagi na fakt, iż zdaniem Sądu I instancji przeprowadzenie tego dowodu byłoby nieprzydatne dla stwierdzenia wnioskowanych okoliczności, podczas gdy w toku postępowania ujawniono liczne rozbieżności i wątpliwości w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, tj. w zakresie pobrania i transportu próbki, zniszczenia próbki przed zakończeniem postępowania karnego, braku przedstawienia całościowej dokumentacji, zakresu błędu pomiarowego i jego obliczania, prawidłowości przyjętej metodologii badań toksykologicznych, wpływu wyniku na sprawność motoryczną oskarżonego, możliwości określenia ilości substancji metabolizujących, konieczności przebadania I KK 384/24 5 drugiej próbki pobranej od oskarżonego, wpływu badania z dnia 28 lutego 2022 r. na otrzymany wynik, standardów wykonywania badań toksykologicznych, a ponadto wyżej wymieniony sporządził opinię prywatną która te okoliczności wskazała i posiada wiadomości specjalne, a dowód ten miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz po jego przeprowadzeniu i dogłębnej analizie opinii Sąd winien podjąć decyzję o ewentualnym powołaniu innego biegłego, 2. art. 170 § 1 pkt. 2 k.p.k. poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego w przedmiocie odtworzenia nagrania telefonicznego na numer alarmowy z dnia 25 lutego 2022 r., bowiem zdaniem Sądu I instancji okoliczność ta została wykazana poprzez postępowanie dowodowe, podczas gdy dowód ten miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie okoliczności zdarzenia, a także zachowania oskarżonego, 3. art. 4 k.p.k. i 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez naruszenie zasady obiektywizmu oraz swobodnej oceny dowodów, polegających na niewyczerpującym, fragmentarycznym, kierunkowym, nielogicznym i nieuwzględniającym zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności w zakresie przyznania waloru wiarygodności poszczególnym dowodom, przy jednoczesnym uznaniu za nierzetelne lub nieprzydatne pozostałych, a to między innymi poprzez: a. uznanie za wiarygodne sprawozdania z badań z zakresu wypadków drogowych (lustracja), bowiem zdaniem Sądu I instancji nieistotne dla ustaleń stanu faktycznego są rozbieżności, co do tego które czynności w ramach lustracji przeprowadzali którzy członkowie zespołu, podczas gdy ujawniły się poważne wątpliwości co do kwestii obecności członków zespołu podczas sporządzania protokołu, zakresu ich czynności oraz rzeczywistego zaangażowania w przebieg lustracji, b. uznanie za wiarygodne sprawozdania z badań z zakresu wypadków drogowych w zakresie braku ujawnienia uszkodzeń oraz błędów konstrukcyjnych drogi oraz występującego oznakowania, podczas gdy miejsce zdarzenia było przygotowane pod kątem remontu, nie było żadnych oznaczeń poziomych ani I KK 384/24 6 pionowych, oświetlenia, a krawędzie jezdni były niewidoczne, wyszczerbione, co uniemożliwiało kierującemu przyjęcia właściwego toru jazdy, a także kąta skrętu, c. ustalenie, że rowerzyści posiadali odblaskową odzież, a także prawidłowe oświetlenie, podczas gdy obydwoje ubrani byli w czarne ubrania z małymi elementami odblaskowymi, a z uwagi na umiejscowienie rowerzystów w stosunku do kierującego samochodem osobowym niemożliwe było zobaczenie światła, które skierowane było na wprost w stosunku do toru jazdy rowerzystów, d. uznanie za wiarygodną opinię z przeprowadzonych badań z zakresu chemii dot. krwi oskarżonego, uzupełniającej opinii biegłej M.., uzupełniającej opinii biegłego R.R., podczas gdy z uwagi na śladową ilość THC we krwi oskarżonego wyżej wymienione opinie budzą wątpliwość w zakresie: i. granic błędu pomiarowego, ponadto wynik może wynikać z błędu popełnionego podczas wieloetapowego procesu badawczego, ii. próbka została zniszczona wobec czego niemożliwe jest zweryfikowanie wyniku, a także odtworzenie jak finalnie proces badawczy przebiegał, iii. biegli udostępniali informacje w zakresie postulatów co do przeprowadzania badań, a nie przebiegu tego konkretnego badania, iv. niedługo po badaniu próbki doszło do wymiany linera i septy, e. odmowę wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego M.Ł. w zakresie dotyczącym kierowania feralnego dnia po użyciu środka odurzającego, podczas gdy ten będąc w tej sprawie przesłuchiwany, konsekwentnie opisywał przebieg zdarzeń, zaprzeczył użyciu środków odurzających, przedstawiając alternatywną logiczną wersję zdarzenia, przyznał się ponadto do naruszenia zasad ostrożności, co świadczy o chęci poniesienia odpowiedzialności za popełnione przez siebie czyny zabronione, f. odmowę wiarygodności prywatnej opinii z badania laboratoryjnego z uwagi na sprzeczność z opiniami biegłych sądowych, podczas gdy wskazana wyżej opinia wskazywała na wątpliwości co do przeprowadzenia badania próbki krwi, od jej I KK 384/24 7 pobrania do uzyskania wyniku, a wszelkie wątpliwości winny być rozstrzygane na korzyść oskarżonego, g. uznanie na wiarygodne zeznania świadków A.U., J.K. oraz A.N. w zakresie widoczności rowerzystów odnośnie oświetlenia i odblasków, podczas gdy z oględzin odzieży poszkodowanych wynika, iż ubrani oni byli w czarne ubrania z małymi elementami odblaskowymi, a lampki rowerowe nie były widoczne dla oskarżonego, co doprowadziło do oparcia poczynionych ustaleń wyłącznie na dowodach obciążających skazanego i w dodatku pozostających ze sobą w sprzeczności co do wielu istotnych okoliczności, z pominięciem całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, które w sposób znaczący uwypukliły istniejące w tej sprawie mankamenty i wątpliwości, a tym samym w myśl zasady in dubio pro reo powinny skutkować uniewinnieniem skazanego. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor kasacji wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świdnicy, ewentualnie uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Świdnicy do ponownego rozpoznania w postepowaniu odwoławczym. Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. jako oczywiście bezzasadnej. Odnosząc się do pierwszego zarzutu stwierdzić należy, że Sąd II instancji miał podstawy do oddalenia na rozprawie odwoławczej w dniu 16 kwietnia 2024 r. (k. 645v) wniosku o przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci sprawozdania z badań laboratorium L. w S. na mocy art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k., albowiem wobec faktu, że dokument ten dotyczył innej sprawy tego rodzaju inicjatywa zmierzała w oczywisty sposób do przedłużenia postępowania, I KK 384/24 8 niezależnie do późniejszego jego dalszego trwania. Zaaprobować należy również stanowisko Sądu odwoławczego w zakresie sposobu odniesienia się do inicjatywy dowodowej, do której odnosi się kolejny zarzut kasacyjny. Obrońca skazanego nie wykazał wadliwości procedowania Sądu odwoławczego w tym zakresie, ograniczając się do wyrażenia poglądu o charakterze polemicznym, który nie uwzględnia toku postepowania dowodowego przed Sądem I instancji, w ramach którego przeprowadzono także dowód z uzupełniającego opiniowania biegłych sądowych dotyczący badań laboratoryjnych na obecność kanabinoidów i ich metabolitów we krwi skazanego. W kontekście argumentacji autora kasacji warto podkreślić że już Sąd meriti zaznaczył, iż biegła M.C. stwierdziła, że już po trzech dniach brak jest możliwości wykrycia aktywnego THC we krwi osoby badanej, która nie jest uzależniona od przetworów z roślin konopi i zażyła je okazjonalnie (pkt 2.2. uzasadnienia wyroku Sądu meriti). Odnosząc się do ostatniego zarzutu stwierdzić należy, że pomimo jego rozbudowania, ma on li tylko charakter polemiczny, na co wskazuje już samo wskazanie na obrazę art. 4 k.p.k. i 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i przedstawienie zagadnień odnoszących się w istocie do procedowania i oceny dowodu przez Sąd I instancji, co potwierdzają liczne sformułowania ocenne w uzasadnieniu tej części kasacji odnoszące się postępowania przed Sądem meriti. Trzeba też zaznaczyć, że kwestia znajdowania się skazanego pod wpływem środka odurzającego znalazła się wprawdzie w opisie czynu przypisanego M.Ł., jednak nie rzutowała ani na kwalifikację prawną czynu, ani nie została powołana jako okoliczność obciążająca przy wymiarze kary w uzasadnieniach Sądów obu instancji. W istocie bowiem fundamentalnym ustaleniem z punktu widzenia wyczerpania zespołu znamion przestępstwa spowodowania tzw. ciężkiego wypadku komunikacyjnego było naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym polegające na przekroczeniu osi jezdni i zjechaniu na lewy pas, co skutkowało zderzeniem z jadącym prawidłowo H.P. a następnie uderzeniem przez tego pokrzywdzonego w A.P.. To ustalenie stało się fundamentalne dla sprawy i nie zostało w żaden sposób zakwestionowane. Jeśli chodzi o kwestię oświetlenia i odblasków na odzieży pokrzywdzonych, to oprócz tego, że Sąd I instancji poczynił w tym zakresie ustalenia faktyczne, które co do zasady nie podlegają kwestionowaniu na etapie postępowania kasacyjnego, I KK 384/24 9 stwierdzić należy, że w układzie sytuacyjnym analizowanego zdarzenia okoliczność ta pozostaje bez istotnego znaczenia, albowiem niezależnie od przyczyn, z powodu których skazany nie dostrzegł pokrzywdzonych, w ogóle nie powinien był wjechać na pas ruchu, którym się poruszali. Konkludując wolno wyrazić pogląd, że argumentacja obrońcy skazanego oprócz tego, że ma z gruntu charakter polemiczny nie zaś problemowy – wskazujący na uchybienia po stronie Sądu odwoławczego w ramach kontroli instancyjnej, to przede wszystkim zdaje się pomijać fundamentalne i nie budzące wątpliwości fakty, które stanowiły podstawę przypisania M.Ł. przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, w tym nieuiszczoną opłatą od kasacji, obciążając skazanego. [WB] [r.g.]