I KK 39/23

I KK 39/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie C. D. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 marca 2023 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 8 lipca 2022 r., sygn. akt VII Ka 177/22 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 934/19, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. B. Kancelaria Adwokacka w Z., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote 80/100), w tym 23 % VAT, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym; 3. zwolnić skazanego z kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 934/19 C. D. został skazany za dwa czyny z art. 286 § 1 k.k., przy przyjęciu, że czyny te zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw opisanego w art. 91 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz zobowiązany został do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez I KK 39/23 2 zapłatę na rzecz N. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwoty 4000 zł oraz na rzecz M. L. kwoty 11331,01 zł. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, po rozpoznaniu na rozprawie odwoławczej w dniu 23 maja 2022 r. apelacji obrońcy oskarżonego wyrokiem z dnia 8 lipca 2022 r., sygn. VII Ka 177/22, zaskarżony wyrok Sądu I instancji utrzymał w mocy. Od wyroku Sądu Odwoławczego kasację wniósł obrońca skazanego C. D. zarzucając rażącą i mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania, tj.: 1. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 374 § 1 k.p.k., poprzez przeprowadzenie postępowania w I instancji z naruszeniem prawa skazanego do obrony, co było wynikiem przeprowadzenia rozprawy pod usprawiedliwioną nieobecność skazanego, którego niestawiennictwo na rozprawie wynikało z choroby, o której to przyczynie skazany poinformował Sąd przed terminem rozprawy w formie e-maili, wnosząc o jej odroczenie oraz przedkładając stosowną dokumentację medyczną, co w konsekwencji winno prowadzić do odroczenia terminu rozprawy; 2. art. 7 k.p.k., poprzez zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów, dowolną oceną dowodów poprzez przyjęcie, że skazany w trakcie zawierania umowy z przedstawicielem N. Sp. z o.o. jak i M. L. , miał zamiar popełnienia przestępstwa oszustwa, podczas gdy oczekiwał na rozliczenie od kontrahenta, którego nie uzyskał, co spowodowało zadłużenie u pokrzywdzonych; 3. art. 7 k.p.k. poprzez zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów dowolną oceną dowodów poprzez przyjęcie, że skazany posłużył się wizytówką Kancelarii Prawnej H., a w rzeczywistości nie prowadził on takiej działalności, podczas gdy z rejestru CEIDG dostępnego On-line jak i przedstawionego wydruku w postępowaniu wynika, że taka działalność była prowadzona. Podnosząc powyższe zarzuty, autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego oraz utrzymanego nim w mocy wskazanego wyroku Sądu I instancji i uniewinnienie C. D.. W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Zielonej Górze wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 I KK 39/23 3 § 3 k.p.k., tj. bez udziału stron. Przedstawione w kasacji argumenty stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu II instancji. Skarżący zdaje się zupełnie pomijać, że zgodnie z treścią art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Przede wszystkim zauważyć należy, że zarzuty podniesione w kasacji stanowią dosłowne powtórzenie zarzutów zawartych w apelacji, które były przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego. Jednocześnie skarżący nie wskazuje na to, by zarzuty apelacyjne nie zostały rozpoznane lub omówione w uzasadnieniu Sądu II instancji (brak zarzutów naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. lub 457 § 3 k.p.k.). I tak, zarzut z pkt 1 skargi kasacyjnej, wymieniony uprzednio w apelacji także w pkt 1, został rozpoznany przez Sąd ad quem, który w uzasadnieniu w sposób szczegółowy, wręcz drobiazgowy odniósł się do sposobu procedowania Sądu Rejonowego i prowadzenia rozprawy bez udziału oskarżonego. Co więcej, Sąd odwoławczy wskazał konkretnie jakie czynności zostały przeprowadzone pod nieobecność oskarżonego, a także dlaczego nie uznał tych okoliczności za naruszenie prawa do obrony oskarżonego (s. 4 - 5 uzasadnienia SO). Argumentacja przedstawiona przez Sąd Okręgowy w tym zakresie jest spójna, precyzyjna i w pełni przekonująca. Sąd ten w trafny sposób wskazał, że wbrew zarzutowi skarżącego, w niniejszej sprawie, w toku postępowania pierwszoinstancyjnego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Konkludując, Sąd Okręgowy uznał, że w przedmiotowej sprawie obecność oskarżonego na rozprawie głównej w dniu 15 września 2021 r. nie była obligatoryjna, a realizacja jego prawa do obrony - zarówno materialnej i formalnej - nie została w żadnym stopniu ograniczona. Sąd II instancji wskazał, że zgodnie z art. 117 § 3 a k.p.k. (stanowiącym wyjątek od zasady nieprzeprowadzania czynności w razie należytego usprawiedliwienia przez stronę niestawiennictwa i złożenia wniosku o odroczenie czynności wskazaej w art. 117 § 2 k.p.k.) niestawiennictwo strony, która została należycie zawiadomiona o czynności procesowej, niezależnie od przyczyny absencji, nie stoi na przeszkodzie I KK 39/23 4 przeprowadzeniu tej czynności, jeżeli stawił się obrońca lub pełnomocnik. Skoro zatem na rozprawie stawił się obrońca oskarżonego to słusznie uznano, że stosownie do treści art. 117 § 3a k.p.k. oraz art. 378 a § 1 k.p.k. nie było przeszkód do przeprowadzenia zaplanowanych czynności dowodowych. W kontekście wskazywanej przez skarżącego kwestii dotyczącej odmiennej oceny dowodów (zarzuty z pkt 2 i 3 kasacji), skutkującej naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wskazać należy, że Sąd ad quem ma oczywiście prawo dokonać odmiennej - od dokonanej przez Sąd I instancji - oceny zebranych w sprawie dowodów i na tej podstawie dokonać odmiennych ustaleń faktycznych oraz wydać orzeczenie reformatoryjne, ale pod warunkiem, że w sposób rzetelny wykaże, jakich to błędów i w odniesieniu do których to dowodów dopuścił się Sąd a quo przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i dlaczego jego ustalenia faktyczne są nietrafne. Sąd meriti, który bezpośrednio przeprowadza dowody na rozprawie, ma bowiem ustawowo zagwarantowaną swobodę w ocenie przeprowadzonych dowodów i ocena ta podlega ochronie przewidzianej w art. 7 k.p.k. dopóty, dopóki nie zostanie wykazana jej błędność. Sąd odwoławczy podzielając podniesiony w apelacji zarzut obrazy art. 7 k.p.k. musi rzeczowo wykazać, przy ocenie którego to konkretnie dowodu nie zostały uwzględnione zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy czy też doświadczenia życiowego. Prezentowanie natomiast własnej - możliwej w realiach konkretnej sprawy - oceny dowodów, bez wykazania błędności tej, której dokonał Sąd I instancji, nie upoważnia jeszcze Sądu II instancji do zajęcia w tej materii stanowiska odmiennego. Sąd ad quem - zwłaszcza w sytuacji, gdy nie prowadzi samodzielnie postępowania dowodowego co do istoty sprawy, jest bowiem głównie sądem kontrolującym procedowanie przed Sądem I instancji i stanowisko tego Sądu może zostać skutecznie zakwestionowane jedynie wówczas, gdy wykazane zostanie przez kasatora, że to postępowanie i jego wynik naruszają prawo (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II KK 449/17, Lex nr 2541499). Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. W żadnym razie nie I KK 39/23 5 jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i subiektywnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III KK 265/17, baza orzeczeń Supremus). Implikacją przedstawionych powyżej rozważań Sądu Najwyższego musiało być orzeczenie na posiedzeniu o oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnej, wniesionej w tej sprawie kasacji. Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną, bezprzedmiotowe okazało się rozpoznanie wniosku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego, w tym o opłacie na rzecz obrońcy z urzędu. Na koniec należy zaznaczyć, że stan zdrowia skazanego może determinować podjęcie stosownych decyzji procesowych na etapie postępowania wykonawczego.