I KK 397/24
WyrokIzba Karna2025-01-10
Skład orzekający: Stanisław Stankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku jest uzasadnione, gdy kasacja podnosi zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i istnieje realne niebezpieczeństwo poniesienia przez skazanego nieodwracalnych szkód?Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku jest uzasadnione, gdy kasacja podnosi zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej mogłoby spowodować dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. W niniejszej sprawie, zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego, potwierdzony przez Prokuratora Rejonowego, który sam złożył kasację, uzasadnia zastosowanie art. 532 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanego R. D. złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, podnosząc zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu odwoławczego. Wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, argumentując, że jego wykonanie spowodowałoby nieodwracalne szkody dla skazanego. Prokurator Rejonowy uznał zarzut za trafny i sam złożył kasację z analogicznym zarzutem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie zaskarżonego kasacją wyroku wobec skazanego R. D. do czasu rozpoznania kasacji.Pełny tekst orzeczenia
I KK 397/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie R. D. skazanego z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 stycznia 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt VII Ka 1140/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie VI Zamiejscowy Wydział Karny w Sulechowie z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt VI K 269/23, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wstrzymać wobec skazanego R. D. wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt VII Ka 1140/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie VI Zamiejscowy Wydział Karny w Sulechowie z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt VI K 269/23, do czasu rozpoznania kasacji. UZASADNIENIE
I KK 397/24 2 W kasacji obrońca R. D. podniósł zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. argumentując, że Sąd Okręgowy był nienależycie obsadzony i rozpoznał na rozprawie apelację obrońcy oskarżonego w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze w sprawie prowadzone było w formie śledztwa, co obligowało sąd odwoławczy do orzekania w składzie trzech sędziów. Kasacja obrońcy zawierała również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W ocenie autora skargi niezbędne jest zastosowanie instytucji z art. 532 § 1 k.p.k., do czasu rozstrzygnięcia kasacji, albowiem wykonanie zaskarżonego wyroku powodowałoby, po stronie skazanego, nieodwracalne i niepowetowane szkody, których nie powinien on doznać wobec oczywistej zasadności wniesionej kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku jest uzasadniony. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie od dawna utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia, winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie
I KK 397/24 3 zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa. Taka też sytuacja ma miejsce w niepowtarzalnych realiach przedmiotowej sprawy. Wstępna kontrola materiału aktowego, przeprowadzona na potrzeby niniejszego postępowania incydentalnego wykazała, że istnieje realne niebezpieczeństwo poniesienia przez skazanego dolegliwości wynikającej z wykonania prawomocnego wyroku, której obecnie nie powinien doznać, wobec możliwości uznania zasadności wniesionej przez obrońcę kasacji, podnoszącej zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nie sposób również pominąć, że w odpowiedzi na skargę obrońcy, Prokurator Rejonowy w Świebodzinie, przedstawiony w niej zarzut nie tylko uznał za trafny i zasadny, ale przede wszystkim sam złożył kasację afirmującą de facto tożsamy zarzut z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i postulował uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze wraz z przekazaniem sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Wszystkie te okoliczności implikują wysoce prawdopodobną perspektywę wydania orzeczenia kasatoryjnego. Pomimo wstępnego charakteru tej oceny (podniesione zarzuty będą przedmiotem kompleksowej weryfikacji dopiero w trakcie rozpoznawania kasacji), stwierdzić obecnie należy, że występuje przesłanka zastosowania wnioskowanej instytucji wstrzymania wykonalności orzeczenia. Mając na uwadze powyższe względy, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. ł.n r.g.
I KK 397/24 4
Powiązane orzeczenia
- III KK 198/21 2023-05-15Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, zamiast w składzie trzech sędziów, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w przypadku, gdy postępowanie przygotowawcze…
- V KK 448/20 2020-12-17Czy rozpoznanie apelacji w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie śledztwa, przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k…
- V KK 64/19 2019-03-14Czy rozpoznanie apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoła…
- III KK 136/18 2018-04-12Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące bezwzględną przyczyną…
- IV KK 465/22 2023-01-11Czy rozpoznanie apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 62 ust. 2art. 532 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 9 KK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy