I KK 65/22

WyrokIzba Karna2022-03-09

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego, która nie wskazuje na korzyść skazanego, powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania jako niedopuszczalna z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego jest niedopuszczalna z mocy ustawy, jeśli nie wskazuje na korzyść skazanego. W sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny zmienia wyrok Sądu I instancji w zakresie przypisanych czynów i kary jednostkowej, a nie orzeka na nowo kary łącznej, kara łączna orzeczona przez Sąd I instancji traci moc, a konieczne jest orzeczenie nowej kary łącznej. Uwzględnienie takiej kasacji powodowałoby, że wymiar kary orzeczonej przez Sąd Apelacyjny nie podlegałby kontroli instancyjnej, co świadczy o tym, że kasacja nie została wniesiona na korzyść skazanego.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego M. G. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie przypisanych czynów i kary jednostkowej, ale nie orzekł na nowo kary łącznej. Obrońca zarzucił naruszenie prawa procesowego, wskazując na sprzeczność w orzeczeniu uniemożliwiającą jego wykonanie. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ nie została wniesiona na korzyść skazanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanego bez rozpoznania i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KK 65/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 marca 2022 r. w sprawie M. G., skazanego z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i innych, z urzędu, kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Ś., z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt III K (…) postanowił: 1. pozostawić kasację bez rozpoznania; 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego. 3. na mocy art. 98 § 2 k.p.k. odroczyć sporządzenie uzasadnienia na czas do 7 dni. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Ś. wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt III K (…) uznał M. G. za winnego popełnienia wszystkich zarzucanych mu czynów, a opisanych w części wstępnej wyroku w punktach od I do V tj.: 1. co do czynów z pkt. I i II popełnienia występków z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i przyjmując, iż dopuścił się ich w ramach ciągu 2 przestępstw z art. 91 § 1 k.k., wymierzył mu na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2. co do czynów z pkt. III i IV popełnienia występków z art. 180a k.k. i przyjmując, iż dopuścił się ich w ramach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., wymierzył mu na podstawie art. 180a k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, 3. co do czynu z pkt. V popełnienia występku z art. 276 k.k. i wymierzył mu na podstawie art. 276 k.k. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I wyroku). Sąd wymierzył również M. G. na podstawie art. 91 § 2 k.k. karę łączną 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt. II wyroku) oraz orzekł wobec tego oskarżonego na podstawie art. 42 § 1a k.k. za czyn z art. 180a k.k. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku (pkt. III wyroku). Wyrokiem tym objęci byli jeszcze trzej inni oskarżeni. Sąd Apelacyjny w (…), po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść m.in. tego oskarżonego oraz przez obrońcę M. G., wyrokiem z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II AKa (…), w zakresie dotyczącym M. G.: 1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w ramach czynu przypisanego M. G. w punkcie I części rozstrzygającej, w miejsce ciągu przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., uznał go za winnego popełnienia dwóch przestępstw tj. przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i przyjmując, że wymienione czyny zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., na 3 podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 100 zł. (pkt II.1. wyroku), 1. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do M. G. (pkt. III wyroku). Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca M. G. zaskarżając go w części w zakresie rozstrzygnięć dotyczących tego skazanego tj. pkt. III, oraz podnosząc zarzut: „naruszenia prawa procesowego, a to art. 575 § 2 k.p.k. w zw. z art. 568a § 2 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji w zakresie dotyczącym kary łącznej wymierzonej mu tymże wyrokiem, w sytuacji gdy wobec dokonanej przez Sąd ad quem zmiany wyroku Sądu meriti w zakresie dotyczącym finalnie przypisanego M. G. ciągu przestępstw z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.p.k. obniżeniu uległa również wymierzona za tenże ciąg przestępstw kara jednostkowa pozbawienia wolności, co winno skutkować także uchyleniem rozstrzygnięcia Sądu I instancji o karze łącznej, której wymiar powinien zostać na nowo ukształtowany, w konsekwencji czego doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., albowiem suma kar jednostkowych wymierzonych skazanemu za przypisane mu przestępstwa jest mniejsza niż orzeczona wobec niego kara łączna, a tym samym zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie”. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do 4 ponownego rozpoznania w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w (…) w postępowaniu odwoławczym. Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej uwzględnienie jako oczywiście zasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja obrońcy skazanego M. G. jest niedopuszczalna z mocy ustawy i dlatego należało pozostawić ją bez rozpoznania. Nie ulega wątpliwości, że obrońca może wnieść kasację tylko i wyłącznie na korzyść skazanego, natomiast jej analiza w kontekście wyroku Sądu odwoławczego na to nie wskazuje. Oczywiście ma rację skarżący, że Sąd Apelacyjny wydając zaskarżony wyrok dopuścił się rażącego naruszenia prawa, gdyż zmieniając wyroku Sądu I instancji dokonał on zasadniczej zmiany w zakresie przestępstw opisanych w punktach I i II części wstępnej wyroku, przypisanych oskarżonemu punkcie I wyroku i to nie tylko w zakresie ich opisu i kwalifikacji prawnej, ale także co do wysokości kary pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy pomimo takiej zmiany nie orzekł na nowo kary łącznej pozbawienia wolności naruszając tym samym rażąco art. 85 § 1 k.k. Jednakże treści wyroku z dnia 1 lipca 2021 r. nie pozwala stwierdzić, iż w sprawie doszło do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Obrońca naruszenia tego przepisu upatruje w sprzeczności jaka, jego zdaniem, zachodzi w zaskarżonym wyroku, która uniemożliwia jego wykonanie. Do takiego wniosku doprowadziło obrońcę błędne odczytanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III wyroku o utrzymaniu w mocy w pozostałym zakresie wyroku Sądu I instancji. Obrońca w swoich rozważaniach, podobnie jak prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację, całkowicie pominął treść art. 568a § 2 k.k. i art. 575 § 2 k.p.k., z których jednoznacznie wynika, że z chwilą zmiany wymiaru kary za ciąg przestępstw przypisany przez Sąd Apelacyjny w punkcie 5 II.1. wyroku, kara łączna orzeczona przez Sąd I instancji w punkcie II wyroku w wymiarze 3 lat i 8 miesięcy straciła moc, a więc przestała istnieć. Obecnie konieczne jest więc orzeczenie nowej kary łącznej obejmującej nie tylko karę pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Apelacyjny w (…), ale również dwie kary orzeczone w wyroku Sądu Okręgowego w Ś., Czynności w tym przedmiocie winny zostać podjęte z urzędu przez Sąd Okręgowy w Ś. lub też na wniosek skazanego. Właściwość tego Sądu wynika z treści wyżej wskazanych przepisów. Wyrok wydany w sprawie będzie mógł być zaskarżony, w zakresie wymiaru kary, do Sądu Apelacyjnego w (…). Uwzględnienie kasacji obrońcy i uchylenie zaskarżonego wyroku powodowałoby, iż wymiar kary orzeczonej przez Sąd Apelacyjny nie podlegałby kontroli instancyjnej, a co wskazuje, iż kasacja nie została wniesiona na korzyść skazanego i dlatego należało pozostawić ją bez rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy ustawy. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 294 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 98 § 2 KPKart. 286 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 11 § 3 KKart. 180a KKart. 276 KKart. 91 § 2 KKart. 42 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy