I KK 77/24
WyrokIzba Karna2024-05-28
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Jerzy Grubba, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie apelacji w składzie kolegialnym przez sąd drugiej instancji, w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji orzekał w składzie jednoosobowym, a przepis art. 14fa ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 stanowi, że w okresie roku po odwołaniu stanu epidemii sprawy o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, powinny być rozpoznawane w składzie jednego sędziego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Rozpoznanie apelacji w składzie kolegialnym przez sąd drugiej instancji, gdy sąd pierwszej instancji orzekał w składzie jednoosobowym, a przepis art. 14fa ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 nakazuje rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w okresie roku po odwołaniu stanu epidemii, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Uchybienie to, niezależnie od jego wpływu na treść wyroku, implikuje konieczność uchylenia orzeczenia sądu drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Oskarżony J. M., lekarz, został uznany za winnego narażenia niemowlęcia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z powodu zaniechania niezwłocznego monitorowania czynności życiowych i zapewnienia przekazania na oddział pediatryczny. Sąd pierwszej instancji orzekał w składzie jednoosobowym. Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym rozpoznał sprawę w składzie kolegialnym (trzech sędziów). Kasacja obrońcy oskarżonego zarzuciła rozpoznanie sprawy w nieprawidłowym składzie sądu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym oraz zarządził zwrot opłaty od kasacji.Pełny tekst orzeczenia
I KK 77/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Jarosław Matras Protokolant Mikołaj Żaboklicki w sprawie J. M. , oskarżonego z art. 160 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 28 maja 2024 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II K 132/21, 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2. zarządza zwrot oskarżonemu uiszczonej opłaty od kasacji. Jerzy Grubba Kazimierz Klugiewicz Jarosław Matras UZASADNIENIE
I KK 77/24 2 Wyrokiem Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II K 132/21, J. M. został uznany za winnego tego, że w dniu 04 grudnia 2018 roku w Ś., będąc jako lekarz pełniący dyżur w Nocnej i Świątecznej Opiece Lekarskiej, działającej przy szpitalu Szpital w Ś. sp. z o.o., zobowiązanym do opieki nad niemowlęciem - H. K. , chorującą na ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, po przeprowadzeniu badania wymienionej pacjentki, pomimo rozpoznania u niej ciężkiego stanu zdrowia, wskazującego na konieczność leczenia H. K. na oddziale pediatrycznym szpitala, nie rozpoczął niezwłocznie monitorowania jej czynności życiowych, jak również nie zapewnił przekazania pokrzywdzonej na oddział pediatryczny szpitala transportem medycznym, które to zaniechanie spowodowało zwłokę w przyjęciu dziecka na oddział szpitalny i pozbawiło pokrzywdzoną możliwości ratowania jej życia, narażając ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. przestępstwa z art. 160 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie – na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. – warunkowo zawieszono na okres roku próby. Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc szereg zarzutów obrazy prawa procesowego, mających mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, skutkujących błędami w ustaleniach faktycznych oraz wskazując na naruszenia prawa materialnego – wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu występku, ewentualnie uchylenie ww. orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi meriti do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Od wyroku Sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca J. M. , który podniósł zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z art. 29 § 1 k.p.k. i w związku z art. 458 k.p.k. oraz w związku z art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych
I KK 77/24 3 rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez rozpoznanie niniejszej sprawy w postępowaniu apelacyjnym przez Sąd odwoławczy w nieprawidłowym składzie trzech sędziów w sytuacji, gdy z art. 14fa ust. 1 ww. ustawy wynika jednoznacznie, że Sąd II instancji winien rozpoznać niniejszą sprawę w składzie jednego sędziego, a jednocześnie w normie prawnej wynikającej z ww. przepisu art. 14fa ust. 1 nie przewidziano możliwości zmiany składu jednoosobowego na skład kolegialny. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze. Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej uwzględnienie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie: t.j. Dz.U.2024.340), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli w pierwszej instancji sąd orzekał w takim samym składzie. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i w okolicznościach zakreślonych hipotezą powyższego unormowania nie pozwala na przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej w składzie kolegialnym. Trafnie zatem zauważa autor kasacji, że w niniejszej sprawie – wobec poziomu zagrożenia ustawowego przestępstwa zarzuconego oskarżonemu oraz
I KK 77/24 4 faktu procedowania przez Sąd pierwszej instancji w składzie jednoosobowym – rozpoznanie apelacji obrońcy J. M. na rozprawie odwoławczej, w dniu 28 listopada 2023 r., powinno nastąpić w składzie jednoosobowym, albowiem ww. data mieści się w okresie roku od momentu odwołania stanu epidemii, co nastąpiło w dniu 1 lipca 2023 r. na mocy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U.2023.1118). Rozpoznanie apelacji w składzie kolegialnym przez Sąd Okręgowy w Zielonej Górze stanowiło zatem okoliczność, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co – niezależnie do wpływu tego uchybienia na treść wydanego wyroku – implikowało konieczność uchylenia orzeczenia Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [J.J.] [ms] Jerzy Grubba Kazimierz Klugiewicz Jarosław Matras
Powiązane orzeczenia
- V KK 532/23 2024-02-07Czy rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przez sąd w jednoosobowym składzie, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii związanego z COVID-19, stanowi bezwzględną przyczynę odwoław…
- III KK 345/22 2023-04-06Czy rozpoznanie apelacji w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat, w sytuacji gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, przez sąd odwoławczy w składzie jednego sęd…
- IV KS 48/24 2025-01-14Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego związanego z COVID-19, mógł orzekać w jednoosobowym składzie sędziowskim, mimo że postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem,…
- V KS 35/21 2022-01-20Czy rozpoznanie sprawy na rozprawie apelacyjnej w składzie jednego sędziego, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii związanego z COVID-19 oraz roku po ich odwołaniu, stanowi bezwzględną…
- II KK 488/23 2023-11-08Czy rozpoznanie sprawy apelacyjnej w składzie jednego sędziego, na podstawie art. 14fa ust. 1 specustawy COVID-19, stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli prokurator w apelacji postulował zmianę kwalifikacji prawnej czynu…
Powołane przepisy
art. 160 § 2 KKart. 69 § 1 KKart. 70 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 29 § 1 KPKart. 458 KPKart. 14fart. 535 § 5 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt 2§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy