I KK 77/24
WyrokIzba Karna2024-04-11
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku zasługuje na uwzględnienie w sytuacji, gdy w kasacji podniesiono zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z rozpoznaniem sprawy przez sąd II instancji w nieprawidłowym składzie?Ratio decidendi
Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku zasługuje na uwzględnienie, jeżeli w kasacji podniesiono zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a jej doniosłość i rysujące się prawdopodobieństwo uwzględnienia dają podstawę do skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 532 § 1 k.p.k. Już na wstępnym etapie postępowania kasacyjnego mogą zachodzić podstawy do odstępstwa od zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych orzeczeń, gdy istnieją szczególne okoliczności, takie jak ranga zarzutów i ich widoczna zasadność.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. W kasacji podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z rozpoznaniem sprawy przez sąd II instancji w nieprawidłowym składzie trzech sędziów, podczas gdy ustawa przewidywała skład jednoosobowy. Obrońca uzasadnił wniosek rangą zarzutu i potencjalnymi nieodwracalnymi skutkami wykonania wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23.Pełny tekst orzeczenia
I KK 77/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie J. M., skazanego z art. 160 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II K 132/21, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wstrzymać wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II K 132/21. UZASADNIENIE W kasacji obrońcy skazanego podniesiono zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
I KK 77/24 2 przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie: t.j. Dz.U.2024.340) poprzez rozpoznanie niemniejszej sprawy w postępowaniu apelacyjnym przez Sąd odwoławczy w nieprawidłowym składzie trzech sędziów w sytuacji, gdy z treści art. 14fa ust. 1 ww. ustawy wynika jednoznacznie, że Sąd II instancji winien rozpoznać niniejszą sprawę w składzie jednego sędziego, a jednocześnie nie przewidziano możliwości zmiany składu jednoosobowego na skład kolegialny. Autor kasacji sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, uzasadniając go rangą podniesionego zarzutu oraz wskazując na negatywne i nieodwracalne skutki, jakie mogłoby spowodować wykonanie zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania orzeczenia zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Jak wskazuje się w orzecznictwie wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć (res iudicata pro veritate accipitur), który podlegają bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 k.k.w.). Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę zarzutów podniesionych w kasacji i ich widoczną zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2014 r., V KK 145/14, LEX nr 1566739; zob. też np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 czerwca 2018 r., II KK 178/18, LEX nr 2506098; 26 lipca 2016 r., II KK 179/16, LEX nr 2075707; 4 października 2012 r., II KK 56/12, LEX nr 1220820, 25 stycznia 2006 r., V KK 476/05, OSNwSK 2006/1/196, 8 września 2004, V KK 214/04, OSNwSK 2004/1/1513).
I KK 77/24 3 Nie przesądzając rzecz jasna ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, należy stwierdzić, że w świetle utrwalonego stanowiska judykatury co do kategorycznego charakteru normy wynikającej z art. 14fa ust. 1 wspomnianej ustawy z dnia 2 marca 2020 r., podniesiony w kasacji zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – jego doniosłość oraz rysujące się prawdopodobieństwo uwzględnienia – daje podstawę do skorzystania przez Sąd Najwyższy z uprawnienia przewidzianego w art. 532 k.p.k. Już na tym wstępnym etapie postępowania kasacyjnego zachodzą podstawy do odstępstwa od zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych orzeczeń. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- V KK 532/23 2024-02-07Czy rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przez sąd w jednoosobowym składzie, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii związanego z COVID-19, stanowi bezwzględną przyczynę odwoław…
- III KK 345/22 2023-04-06Czy rozpoznanie apelacji w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat, w sytuacji gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, przez sąd odwoławczy w składzie jednego sęd…
- IV KS 48/24 2025-01-14Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego związanego z COVID-19, mógł orzekać w jednoosobowym składzie sędziowskim, mimo że postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem,…
- V KS 35/21 2022-01-20Czy rozpoznanie sprawy na rozprawie apelacyjnej w składzie jednego sędziego, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii związanego z COVID-19 oraz roku po ich odwołaniu, stanowi bezwzględną…
- II KK 488/23 2023-11-08Czy rozpoznanie sprawy apelacyjnej w składzie jednego sędziego, na podstawie art. 14fa ust. 1 specustawy COVID-19, stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli prokurator w apelacji postulował zmianę kwalifikacji prawnej czynu…
Powołane przepisy
art. 160 § 2 KKart. 532 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 29 § 1 KPKart. 458 KPKart. 14fart. 9 § 1 KKart. 532 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy