I KK 87/25
WyrokIzba Karna2025-10-07
Skład orzekający: Anna Dziergawka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci oskarżycielki posiłkowej, która samodzielnie popierała oskarżenie, postępowanie kasacyjne powinno zostać umorzone, jeśli osoby najbliższe lub pozostające na utrzymaniu zmarłej nie wstąpiły w jej prawa w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, uznając, że w sytuacji śmierci oskarżycielki posiłkowej, która samodzielnie popierała oskarżenie, a osoby najbliższe lub pozostające na jej utrzymaniu nie wstąpiły w jej prawa w terminie trzech miesięcy od dnia śmierci, zachodzą podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 61 § 2 k.p.k. w zw. z art. 58 § 2 k.p.k. Brak reakcji uprawnionych osób skutkuje brakiem kontynuacji postępowania kasacyjnego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżoną od popełnienia czynu z art. 191 § 1a k.k. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej. W trakcie postępowania kasacyjnego okazało się, że oskarżycielka posiłkowa zmarła. Nikt z osób uprawnionych nie wstąpił w jej prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne i obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I KK 87/25 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie A. S. uniewinnionej od popełnienia czynu z art. 191 § 1a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 października 2025 r., kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt VI Ka 590/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 1495/22 postanowił: 1. umorzyć postępowanie kasacyjne; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 24 czerwca 2024 roku, sygn. akt II K 1495/22 oskarżoną A. S. uniewinnił od popełnienia czynu z art. 191 § 1a k.k. oraz orzekł o kosztach sądowych. Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej.
I KK 87/25 2 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 roku, sygn. akt VI Ka 590/24 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonej A. S., zasądził od oskarżycielki posiłkowej J. B. na rzecz oskarżonej A. S. kwotę 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym i zwolnił oskarżycielkę posiłkową J. B. od opłaty na rzecz Skarbu Państwa. Kasację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej J. B.. Z uzyskanej od pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej informacji oraz z załączonego do akt odpisu skróconego aktu zgonu o nr […] wynika, że oskarżycielka posiłkowa J. B. zmarła w dniu […] 2025 roku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.k. śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania, a osoby najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania. Stosownie do art. 58 § 2 k.p.k. w razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, stosuje się odpowiednio art. 61 k.p.k. Przepis art. 61 § 1 zd. 1 k.p.k. stanowi z kolei, że w razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe lub osoby pozostające na utrzymaniu zmarłego mogą wstąpić w jego prawa. Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie (art. 61 § 2 k.p.k.). W rozpatrywanej sprawie oskarżycielka posiłkowa, która była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zmarła w dniu […] 2025 roku. Zatem osoby uprawnione mogły wstąpić w jej prawa nie później niż do 3 października 2025 r. Z akt sprawy wynika, iż nikt z osób uprawnionych nie wstąpił w prawa zmarłej i nie złożył oświadczenia o przystąpieniu do procesu i popieraniu złożonej kasacji.
I KK 87/25 3 W zaistniałej sytuacji postępowanie kasacyjne należało umorzyć (zob. postanowienie SN z dnia 11 września 2019 r., IV KK 669/18). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. [J.J.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I ZPI 42/22 2023-06-19Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, który samodzielnie popierał oskarżenie, postępowanie o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej powinno zostać umorzone, jeśli o…
- IV KK 669/18 2019-09-11Czy śmierć oskarżycielki subsydiarnej, która samodzielnie popierała oskarżenie, skutkuje umorzeniem postępowania kasacyjnego, jeśli osoby najbliższe lub pozostające na jej utrzymaniu nie wstąpiły w jej prawa w ustawowym…
- II KK 310/24 2024-11-07Czy śmierć oskarżonego po wniesieniu kasacji na jego niekorzyść, a przed jej rozpoznaniem, skutkuje umorzeniem postępowania kasacyjnego?
- III KO 8/17 2017-06-26Czy śmierć oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, powoduje zawieszenie postępowania o wznowienie postępowania, i czy osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do tego…
- IV KK 540/17 2019-03-20Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, który samodzielnie popierał oskarżenie, jego spadkobierca może skutecznie wstąpić do postępowania kasacyjnego po upływie terminu określonego w art. 61 § 2 k…
Powołane przepisy
art. 191 § 1art. 58 § 1 KPKart. 58 § 2 KPKart. 61 KPKart. 61 § 1art. 61 § 2 KPKart. 632 pkt 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy