III KO 8/17
Izba Karna2017-06-26
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, powoduje zawieszenie postępowania o wznowienie postępowania, i czy osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie o wznowienie postępowania na okres 3 miesięcy, uznając, że śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania. Osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego, aby uzupełnić braki formalne wniosku o wznowienie. Przepisy dotyczące możliwości wniesienia i rozpoznania środka zaskarżenia na korzyść skazanego po jego śmierci nie mają zastosowania do uprawnień pokrzywdzonego będącego stroną postępowania wznowieniowego.Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania złożony przez zmarłego oskarżyciela posiłkowego K. P. Pełnomocnik z urzędu poinformował o braku podstaw do złożenia wniosku. Następnie wpłynął odpis aktu zgonu K. P. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić na okres 3 miesięcy postępowanie o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 8/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie S. J. z wniosku K. P. o wznowienie postępowania Sądu Okręgowego w B. o sygn. akt III K (…), zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II AKa (…), po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2017 r. z urzędu, kwestii zawieszenia postępowania, na podstawie art. 61 § 1 k.p.k. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.k.,, p o s t a n o w i ł zawiesić na okres 3 miesięcy postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. III K (…) Sądu Okręgowego w B. z wniosku zmarłego oskarżyciela posiłkowego K. P. UZASADNIENIE W dniu 3 stycznia 2017 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek oskarżyciela posiłkowego K. P. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w B. o sygn. akt III K (…), zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II AKa (…), w którym to postępowaniu S. J. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. W dniu 14 czerwca 2017 r. wyznaczony oskarżycielowi posiłkowemu, na jego umotywowany wniosek, pełnomocnik z urzędu w osobie adw. M. J. G.,
2 poinformował Sąd Najwyższy, że nie znalazł podstaw prawnych do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tego samego dnia wpłynął również z Urzędu Stanu Cywilnego w B. skrócony odpis aktu zgonu K .P., z którego wynika, że oskarżyciel posiłkowy zmarł w dniu 17 maja 2017r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.k. śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania; osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania. W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenia, stosuje się odpowiednio art. 61 k.p.k. (art. 58 § 2 k.p.k.), który przewiduje zawieszenie postępowania określając 3 miesięczny termin dla osób najbliższych lub pozostających na utrzymaniu zmarłego na wstąpienie w jego prawa. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem złożenie przez pełnomocnika wyznaczonego dla K. P. z urzędu opinii o braku podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, nie zamyka drogi dla kręgu wskazanych wyżej podmiotów, do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie, o którym mowa w art. 545 § 2 k.p.k., przez złożenie takiego wniosku przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Uwzględniając treść powołanego wyżej przepisu art. 58 § 1 k.p.k. uznać jednocześnie należy, że przystąpienie do postępowania w każdym jego stadium, nie wyklucza również postępowań prowadzonych w trybie przepisów Rozdziałów 55 i 56 Kodeksu postępowania karnego. Wprawdzie art. 529 k.p.k. przewiduje, że wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie m.in. stwierdzenie okoliczności wyłączającej ściganie (np. art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. – śmierć oskarżonego), a podobną regulację zawierają przepisy dotyczące wznowienia postępowania (art. 542 § 2 k.p.k. – wniosek o wznowienie postępowania na korzyść może złożyć wobec śmierci skazanego osoba najbliższa), ratio legis tych unormowań stanowi wszelako jedynie umożliwienie wniesienia i rozpoznania nadzwyczajnego środka zaskarżenia na korzyść skazanego pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., gdyż tylko wówczas możliwa byłaby ewentualna pośmiertna rehabilitacja osoby niesłusznie
3 skazanej. Nie mają one natomiast żadnego przełożenia na uprawnienia pokrzywdzonego będącego stroną postępowania czy to kasacyjnego, czy też wznowieniowego, gdyż do tej z kolei materii odnoszą się wyłącznie przepisy powołane na wstępie niniejszego orzeczenia. Kierując się omówionymi względami postanowiono jak na wstępie. Na postanowienie niniejsze zażalenie nie przysługuje.
Powiązane orzeczenia
- I KK 87/25 2025-10-07Czy w przypadku śmierci oskarżycielki posiłkowej, która samodzielnie popierała oskarżenie, postępowanie kasacyjne powinno zostać umorzone, jeśli osoby najbliższe lub pozostające na utrzymaniu zmarłej nie wstąpiły w jej p…
- I ZPI 42/22 2023-06-19Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, który samodzielnie popierał oskarżenie, postępowanie o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej powinno zostać umorzone, jeśli o…
- I ZPI 42/22 2023-03-14Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, należy zawiesić postępowanie, aby umożliwić wstąpienie w jego prawa osobom…
- II KZ 136/75 1975-06-19Czy oskarżyciel posiłkowy jest uprawniony do złożenia zażalenia na postanowienie sądu o umorzeniu postępowania karnego, a jeśli tak, to czy przyznanie się oskarżonego do winy, nawet odwołane, może stanowić istotną okolic…
- WZ 27/06 2006-11-09Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, który wniósł akt oskarżenia, postępowanie odwoławcze powinno zostać umorzone, jeśli w wyznaczonym terminie żadna z najbliższych osób nie wstąpiła w jego pra…
Powołane przepisy
art. 61 § 1 KPKart. 58 § 1art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 58 § 1 KPKart. 61 KPKart. 58 § 2 KPKart. 545 § 2 KPKart. 529 KPKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 542 § 2 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy