I ZPI 42/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-03-14
Skład orzekający: Wiesławowi Kozielewiczowi
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, należy zawiesić postępowanie, aby umożliwić wstąpienie w jego prawa osobom najbliższym lub pozostającym na utrzymaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, opierając się na art. 58 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., stwierdził, że w razie śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej ulega zawieszeniu. Celem zawieszenia jest umożliwienie osobom najbliższym lub pozostającym na utrzymaniu zmarłego wstąpienia w jego prawa w charakterze oskarżyciela posiłkowego.Stan faktyczny
Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny H. K. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego E. T. Następnie pełnomocnik oskarżyciela poinformował Sąd Najwyższy o śmierci H. K. i wniósł o zawieszenie postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie z wniosku oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego H. K. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego E. T.Pełny tekst orzeczenia
I ZPI 42/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 14 marca 2023 r., w kwestii wniosku adw. S. O. - pełnomocnika z urzędu oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego – H. K. o zawieszenie postępowania postanowił: na podstawie art. 61 § 1 k.p.k. w zw. z art. 58 § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej powoływana jako u.s.p., zawiesić postępowanie z wniosku oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego H. K. w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej E.T. - sędziego Sądu Apelacyjnego w […] UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 listopada 2021 r., wnioskodawca – oskarżyciel subsydiarny H. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu – adw. S. O., wniósł do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej E. T. - sędziego Sądu Apelacyjnego w […] (k. 2-4). Wniosek został zarejestrowany zarządzeniem Prezesa SN kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej z dnia 6 kwietnia 2022 r., w repertorium DPI (k. 18). Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2022 r. na podstawie § 54 i § 32 ust. 3 pkt 5 zarządzenia nr 92/2022 Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z 15 lipca 2022 r., Prezes Sądu Najwyższego zarządził zakreślenie sprawy DPI 12/22 i wpisanie jej do repertorium ZPI oraz przedstawienie akt sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej celem dokonania przydziału spraw stosownie do § 77 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z
I ZPI 42/22 2 dnia 14 lipca 2022 r. – Regulamin Sądu Najwyższego (Dz. U. poz. 1489) (k. 19-19v). Na podstawie zarządzenia nr 21/22 Prezesa SN kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 20 lipca 2022 r., sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą I ZPI 42/22 i przydzielona SSN Wiesławowi Kozielewiczowi (k. 35). Przy piśmie z dnia 8 września 2022 r. do akt sprawy wpłynął odpis subsydiarnego aktu oskarżenia H. K., nadesłany przez Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach, który adw. S. O. - pełnomocnik ustanowiony z urzędu dla oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego H. K. , wniósł w dniu 21 listopada 2021 r. do Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach, a w którym oskarżył SSA E. T. o popełnienie czynu wyczerpującego dyspozycję art. 231 § 1 k.k., art. 276 k.k. oraz art. 267 k.k. (k. 3739v). Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym Katowice-Zachód w Katowicach, pod sygnaturą akt III K 794/21 (k. 24 i k. 57). W dniu 13 lutego 2023 r. adwokat S. O. - pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego poinformował Sąd Najwyższy, że oskarżyciel posiłkowy subsydiarny H. K. zmarł w dniu […] 2023. Adwokat S. O. wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na zgon oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego. W dniu 3 marca 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym k. 66) do akt o sygnaturze I ZPI 42/22, wpłynął odpis skrócony aktu zgonu H. K., z którego wynika, że oskarżyciel posiłkowy subsydiarny zmarł […] 2023 r. (odpis aktu zgonu k. 65). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 58 § 1 k.p.k., stosowanego odpowiednio w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej (por. odesłanie z art. 128 u.s.p. oraz uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2009 r. I KZP 5/09, OSNKW 2009, z. 7, poz. 51), śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania; osoby najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania. Natomiast jak stanowi § 2 tego przepisu, w razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, stosuje się
I ZPI 42/22 3 odpowiednio art. 61 k.p.k. dotyczący oskarżyciela prywatnego. W myśl zaś tego przepisu w razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe lub osoby pozostające na utrzymaniu zmarłego mogą wstąpić w jego prawa. Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie (art. 61 § 2 k.p.k.). Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny H. K. zmarł w dniu […] 2023 r., a zatem zgodnie z powołanymi przepisami należało zawiesić postępowanie z wniosku oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego H. K. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej E.T. - sędziego Sądu Apelacyjnego w […], po to aby umożliwić osobom najbliższym lub osobom pozostającym na utrzymaniu zmarłego wstąpienie w prawa zmarłego będącego stroną postępowania w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I ZPI 42/22 2023-03-14Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, należy zawiesić postępowanie, aby umożliwić wstąpienie w jego prawa osobom…
- WZ 27/06 2006-11-09Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, który wniósł akt oskarżenia, postępowanie odwoławcze powinno zostać umorzone, jeśli w wyznaczonym terminie żadna z najbliższych osób nie wstąpiła w jego pra…
- I KK 87/25 2025-10-07Czy w przypadku śmierci oskarżycielki posiłkowej, która samodzielnie popierała oskarżenie, postępowanie kasacyjne powinno zostać umorzone, jeśli osoby najbliższe lub pozostające na utrzymaniu zmarłej nie wstąpiły w jej p…
- IV KK 540/17 2019-03-20Czy w przypadku śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, który samodzielnie popierał oskarżenie, jego spadkobierca może skutecznie wstąpić do postępowania kasacyjnego po upływie terminu określonego w art. 61 § 2 k…
- III KO 8/17 2017-06-26Czy śmierć oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, powoduje zawieszenie postępowania o wznowienie postępowania, i czy osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do tego…
Powołane przepisy
art. 61 § 1 KPKart. 58 § 2 KPKart. 128art. 231 § 1 KKart. 276 KKart. 267 KKart. 58 § 1 KPKart. 61 KPKart. 61 § 2 KPK§ 1§ 2§ 54
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy