I KO 36/26

PostanowienieIzba Karna2026-05-28

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania, wynikająca z oparcia go na podstawie innej niż wskazane w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, uzasadnia odmowę przyjęcia wniosku bez wzywania strony do usunięcia braków formalnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Wnioskodawca kwestionował legalność przepisu art. 523 § 1a k.p.k., który umożliwił wniesienie kasacji na jego niekorzyść, co doprowadziło do uchylenia korzystniejszego dla niego wyroku. Jednakże, wskazana przez wnioskodawcę okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu przepisów rozdziału 56 k.p.k.
Stan faktyczny
Skazany T.P. złożył wniosek o wznowienie postępowania, kwestionując przepis art. 523 § 1a k.p.k., który jego zdaniem naruszył jego prawa konstytucyjne. Przepis ten umożliwił wniesienie kasacji na jego niekorzyść, co doprowadziło do uchylenia korzystniejszego dla niego wyroku sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał, że wskazana przez skazanego okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku T.P. o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 36/26 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie z wniosku T.P. skazanego z art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 545 § 3 k.p.k. w dniu 28 maja 2026 r. wniosku skazanego w przedmiocie wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II AKa 325/16, częściowo zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt III K 122/13, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku T.P. o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE W dniu 23 marca 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo T. P. z dnia 16 marca 2026 r., w którym jego autor domaga się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II AKa 325/16 częściowo zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt III K 122/13. I KO 36/26 2 Z pisma skazanego wynika, że w wyniku wprowadzenia do porządku prawnego przepisu art. 523 § 1 a k.p.k., pozwalającego Prokuratorowi Generalnemu w sprawach o zbrodnię wnieść kasację w oparciu wyłącznie o zarzut niewspółmierności kary, „wpadł w pułapkę, która doprowadziła do pogwałcenia jego praw konstytucyjnych.” Zdaniem wnioskodawcy, przepis ten umożliwił w jego sprawie Ministrowi Sprawiedliwości – Prokuratorowi Generalnemu zaskarżenie na jego niekorzyść wyroku sądu odwoławczego, na mocy którego złagodzono skazanemu karę z 25 lat pozbawienia wolności do lat 15 (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 85/16), a w konsekwencji kasacji wniesionej na podstawie art. 523 § 1a k.p.k. doszło do uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 85/16 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 grudnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II AKa 325/16 utrzymał zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy w mocy w zakresie orzeczonej kary 25-ciu lat pozbawienia wolności. W złożonym wniosku skazany wskazał na oczywistą, jego zdaniem, wadliwość dodanej w 2016 r. regulacji z art. 523 § 1a k.p.k., co potwierdzić mają w jego ocenie załączone liczne opinie prawne postulujące zmianę tego przepisu oraz fakt wniesienia projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, w którym zaproponowano uchylenie tego przepisu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wobec oczywistej bezzasadności wniosku T. P. należało odmówić jego przyjęcia. Niewątpliwie, przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o wznowienie jest w pierwszym rzędzie kwestia istnienia podstaw do wznowienia postępowania, a te określone zostały w art. 540 k.p.k., art. 540 a k.p.k. i 540 b k.p.k. (katalog podstaw ma charakter zamknięty). Analiza przedmiotowego wniosku pozwala stwierdzić, że wskazana w nim okoliczność nie mieści się w podstawach wznowienia postępowania. Z treści pisma wynika, że skarżący kwestionuje wydane w jego sprawie rozstrzygnięcie (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2016 r., II AKa 325/16) kontestując legalność rozwiązania przyjętego w art. I KO 36/26 3 523 § 1 a k.p.k., które doprowadziło, na skutek wniesienia kasacji opartej na tym przepisie, do uchylenia wcześniejszego – korzystniejszego dla skazanego – wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., II AKa 85/16. Wskazać trzeba, że przepis art. 523 § 1a k.p.k. nie został uchylony i dalej obowiązuje, a wspomniana przez wnioskodawcę ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. (projekt - druk 1600) zawierająca w tym zakresie rozwiązania deregulacyjne nie została ostatecznie uchwalona, z uwagi na veto Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Przenosząc te rozważania na grunt regulacji procesowych stwierdzić trzeba, że zgodnie z przepisem art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Wskazana w tym przepisie możliwość odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, dotyczy zarówno przypadków, gdy we wniosku podniesiono okoliczności będące już wcześniej przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu o wznowienie, jak i przypadków, gdy w sposób oczywisty, wniosek ten oparty został na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego. Skoro zatem wniosek o wznowienie został oparty na innej okoliczności niż te, które wskazane są jako podstawy do wznowienia postępowania, to należało orzec jak w postanowieniu. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 §1 KKart. 148 § 1 KKart. 545 § 3 KPKart. 523 § 1art. 540 KPKart. 540§1§ 1§ 3

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy