I KO 36/26
PostanowienieIzba Karna2026-05-28
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania, wynikająca z oparcia go na podstawie innej niż wskazane w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, uzasadnia odmowę przyjęcia wniosku bez wzywania strony do usunięcia braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Wnioskodawca kwestionował legalność przepisu art. 523 § 1a k.p.k., który umożliwił wniesienie kasacji na jego niekorzyść, co doprowadziło do uchylenia korzystniejszego dla niego wyroku. Jednakże, wskazana przez wnioskodawcę okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu przepisów rozdziału 56 k.p.k.Stan faktyczny
Skazany T.P. złożył wniosek o wznowienie postępowania, kwestionując przepis art. 523 § 1a k.p.k., który jego zdaniem naruszył jego prawa konstytucyjne. Przepis ten umożliwił wniesienie kasacji na jego niekorzyść, co doprowadziło do uchylenia korzystniejszego dla niego wyroku sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał, że wskazana przez skazanego okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku T.P. o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
I KO 36/26
POSTANOWIENIE
Dnia 28 maja 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie z wniosku T.P.
skazanego z art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
w dniu 28 maja 2026 r.
wniosku skazanego
w przedmiocie wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem
Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II AKa 325/16,
częściowo zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt III K 122/13,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
odmówić przyjęcia wniosku T.P. o wznowienie postępowania
wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
W dniu 23 marca 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo T. P. z dnia
16 marca 2026 r., w którym jego autor domaga się wznowienia postępowania w
sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z
dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II AKa 325/16 częściowo zmieniającym wyrok
Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt III K 122/13.
I KO 36/26 2
Z pisma skazanego wynika, że w wyniku wprowadzenia do porządku
prawnego przepisu art. 523 § 1 a k.p.k., pozwalającego Prokuratorowi
Generalnemu w sprawach o zbrodnię wnieść kasację w oparciu wyłącznie o zarzut
niewspółmierności kary, „wpadł w pułapkę, która doprowadziła do pogwałcenia jego
praw konstytucyjnych.” Zdaniem wnioskodawcy, przepis ten umożliwił w jego
sprawie Ministrowi Sprawiedliwości – Prokuratorowi Generalnemu zaskarżenie na
jego niekorzyść wyroku sądu odwoławczego, na mocy którego złagodzono
skazanemu karę z 25 lat pozbawienia wolności do lat 15 (wyrok Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 85/16), a w konsekwencji
kasacji wniesionej na podstawie art. 523 § 1a k.p.k. doszło do uchylenia wyroku
Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 85/16
i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny we
Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 grudnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II AKa 325/16
utrzymał zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy w mocy w zakresie
orzeczonej kary 25-ciu lat pozbawienia wolności.
W złożonym wniosku skazany wskazał na oczywistą, jego zdaniem,
wadliwość dodanej w 2016 r. regulacji z art. 523 § 1a k.p.k., co potwierdzić mają w
jego ocenie załączone liczne opinie prawne postulujące zmianę tego przepisu oraz
fakt wniesienia projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego
oraz niektórych innych ustaw, w którym zaproponowano uchylenie tego przepisu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wobec oczywistej bezzasadności wniosku T. P. należało odmówić
jego przyjęcia. Niewątpliwie, przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o
wznowienie jest w pierwszym rzędzie kwestia istnienia podstaw do wznowienia
postępowania, a te określone zostały w art. 540 k.p.k., art. 540 a k.p.k. i 540 b k.p.k.
(katalog podstaw ma charakter zamknięty). Analiza przedmiotowego wniosku
pozwala stwierdzić, że wskazana w nim okoliczność nie mieści się w podstawach
wznowienia postępowania. Z treści pisma wynika, że skarżący kwestionuje wydane
w jego sprawie rozstrzygnięcie (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16
grudnia 2016 r., II AKa 325/16) kontestując legalność rozwiązania przyjętego w art.
I KO 36/26 3
523 § 1 a k.p.k., które doprowadziło, na skutek wniesienia kasacji opartej na tym
przepisie, do uchylenia wcześniejszego – korzystniejszego dla skazanego – wyroku
Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., II AKa 85/16.
Wskazać trzeba, że przepis art. 523 § 1a k.p.k. nie został uchylony i dalej
obowiązuje, a wspomniana przez wnioskodawcę ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r.
(projekt - druk 1600) zawierająca w tym zakresie rozwiązania deregulacyjne nie
została ostatecznie uchwalona, z uwagi na veto Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej.
Przenosząc te rozważania na grunt regulacji procesowych stwierdzić trzeba,
że zgodnie z przepisem art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o
wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków
formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Wskazana
w tym przepisie możliwość odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
z powodu jego oczywistej bezzasadności, dotyczy zarówno przypadków, gdy we
wniosku podniesiono okoliczności będące już wcześniej przedmiotem
rozpoznawania w postępowaniu o wznowienie, jak i przypadków, gdy w sposób
oczywisty, wniosek ten oparty został na innych podstawach niż te, które określone
zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego. Skoro zatem
wniosek o wznowienie został oparty na innej okoliczności niż te, które wskazane są
jako podstawy do wznowienia postępowania, to należało orzec jak w postanowieniu.
[WB]
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KO 107/25 2025-12-12Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje konkretnych podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających jego złożenie, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny bez wzywania do usunięcia brakó…
- III KO 92/17 2017-11-21Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, złożony przez skazanego, który nie wskazuje żadnych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania…
- II KO 75/22 2022-09-13Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który z samej swojej treści jest oczywiście bezzasadny, podlega odmowie przyjęcia bez wzywania strony do usunięcia braków formalnych?
- IV KZ 7/26 2026-04-24Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 545 § 2 k.p.k. i jest oczywiście bezzasadny, podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków formalnych?
- III KO 64/18 2018-07-11Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania, oparty na okolicznościach już rozpoznanych przez sądy merytoryczne i instancyjne, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny?
Powołane przepisy
art. 13 §1 KKart. 148 § 1 KKart. 545 § 3 KPKart. 523 § 1art. 540 KPKart. 540§1§ 1§ 3
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy