I KO 66/21

Izba Karna2021-12-21

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Eugeniusza Wildowicza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który brał udział w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania karnego dotyczącego ekstradycji, powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu kolejnego wniosku o wznowienie postępowania w tej samej sprawie, dotyczącego przepadku poręczenia majątkowego, jeśli uzasadnia to wątpliwościami co do swojej bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, uznając, że jego wcześniejszy udział w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania karnego w tej samej sprawie, dotyczącego ekstradycji, może uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności w nowym postępowaniu dotyczącym przepadku poręczenia majątkowego. Sąd podkreślił, że istotne znaczenie ma ocena stanu bezstronności dokonana przez samego sędziego, która musi być odzwierciedlona w obiektywnych okolicznościach sprawy, mogących kształtować przekonania stron co do jego bezstronności.
Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w przedmiocie przepadku poręczenia majątkowego. W składzie orzekającym wyznaczonym do rozpoznania tego wniosku znalazł się sędzia, który wcześniej brał udział w rozpoznaniu innego wniosku o wznowienie postępowania karnego w tej samej sprawie, dotyczącego ekstradycji. Sędzia ten złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania, uzasadniając go wątpliwościami co do swojej bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 66/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie Z. T. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2021 r. wniosku SSN Eugeniusza Wildowicza o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 lipca 20021 r. (sygn. akt II AKz (…)) w przedmiocie przepadku poręczenia majątkowego zarejestrowany w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt I KO 47/21 uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Eugeniusza Wildowicza od udziału w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 lipca 20021 r. (sygn. akt II AKz (…)) UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy Z. T. o wznowienie z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 542 § 3 k.p.k. postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 lipca 20021 r. (sygn. akt II AKz (…)) w przedmiocie przepadku poręczenia majątkowego zarejestrowany pod sygn. akt I KO (…). Do rozpoznania sprawy tej wyznaczony został skład trzech sędziów Sądu Najwyższego: Waldemar Płóciennik, Jerzy Grubba oraz Eugeniusz Wildowicz (jako sprawozdawca). 2 Ten ostatni sędzia wniósł o wyłączenie go od orzekania w tej sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. Uzasadnił go tym, iż brał udział w składzie orzekającym w sprawie pod sygn. III KO 112/16, w której Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt - II AKz (…) utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt II Kop (…) w przedmiocie stwierdzenia, że nie zachodzą prawne przeszkody do wydania organom Republiki Białoruś obywatela Republiki Litwy Z. T. podejrzanego o popełnienie przestępstwa określonego w przepisach art. 228 część 3 i art. 328 część 3 białoruskiego Kodeksu karnego. W postanowieniu tym Sąd Najwyższy odniósł się do zagadnień związanych z tym postępowaniem ekstradycyjnym oraz kwestiami bezwzględnych przyczyn odwoławczych do których nawiązuje aktualny wniosek obrony. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek jest zasadny. Jak wskazuje w swym orzecznictwie Sąd Najwyższy „gdy wniosek o wyłączenie od orzekania składa sam sędzia istotne znaczenie ma dokonana przez niego, a wyrażona w złożonym wniosku ocena stanu jego bezstronności w danej sprawie. Jest to konkretna własna ocena relacji indywidualnej sędziego do sprawy, jego stosunku do przedmiotu rozstrzygnięcia w odniesieniu do zawartej w art. 41 § 1 k.p.k. przesłanki stanu uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sam stopień tego uzasadnienia w przypadku wniosku składanego przez sędziego w sposób oczywisty wynikać musi z jednej strony z obiektywnie potwierdzonych okoliczności sprawy (…), z drugiej jednak składa się właśnie z własnej, subiektywnej, wewnętrznej sfery przekonania samego sędziego.” (tak m.in. w postanowieniu z 28 maja 2021 r., IV KO 63/21, LEX nr 3181389). Podstawy wyłączenia sędziego (iudex suspectus) w oparciu o ten przepis aktualizują się zatem wówczas, gdy brak jest możliwości obiektywnego przekonania przeciętnie rozsądnej osoby, że owe zaistniałe okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy. 3 Zasadnie wskazuje sędzia Eugeniusz Wildowicz, że w postepowaniu w sprawie III KO 112/16 jako członek składu wypowiadał się o dopuszczalności tego samego postępowania ekstradycyjnego, którego elementu (przepadek poręczenia majątkowego) dotyczy nowy wniosek, a wnioskodawca jest reprezentowany przez tego samego obrońcę. Niewątpliwie okoliczność ta, mimo, że nowy wniosek o wznowienie dotyczy orzeczenia incydentalnego, to jednak opiera się na szerokiej argumentacji związanej z kognicją polskiego wymiaru sprawiedliwości w tej sprawie, co po części było (w nieco innym kontekście) kontestowane już w sprawie III KO 112/16. Ponadto wnioskodawca w obecnej sprawie powołuje się na stanowisko zawarte przez Sąd Najwyższy w tamtym postanowieniu. Powyższe przekonuje, że w istocie subiektywne przekonanie sędziego Eugeniusza Wildowicza ma odzwierciedlenie w obiektywnych okolicznościach, które dla zewnętrznych obserwatorów wymiaru sprawiedliwości (a przynajmniej stron postępowania), mogą kształtować przekonania co do bezstronności sędziego orzekającego już wcześniej w danej sprawie, gdy rozpoznaje inny aspekt przedmiotowo powiązany z tą sprawą w nowym postępowaniu. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 42 § 1 KPKart. 228art. 328§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy