I KO 7/24

Izba Karna2024-03-14

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy względy na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego lub sądu nadrzędnego?
Ratio decidendi
Względy na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawiają za wyjęciem sprawy z kognicji sądu miejscowo właściwego i przekazaniem jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną procesu lub pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego lub sądu nad nim nadrzędnego. Pozwala to wyeliminować okoliczność mogącą być postrzeganą jako podająca w wątpliwość obiektywizm procesu.
Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia wpłynął akt oskarżenia przeciwko K. R. o czyny z art. 216 § 1 k.k. (zniewaga sędziów). Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na służbowe i osobiste powiązania sędziów okręgu wrocławskiego z pokrzywdzoną sędzią, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 7/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie K. R. oskarżonego o czyny z art. 216 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 marca 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu wpłynął akt oskarżenia przeciwko K. R., któremu zarzucono, że: 1. w dniu […] 2022 r. we W. znieważył sędzię Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu X.Y. poprzez obraźliwe określenie jej w piśmie złożonym na biurze podawczym Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu w celu jego dołączenia do akt sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu o sygn. […], w zamiarze, aby zniewaga dotarła do pokrzywdzonej, tj. czyn z art. 216 § 1 k.k., 2. w dniu […] 2022 r. we W. znieważył sędzię Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu X.Y. poprzez obraźliwe określenie jej w piśmie I KO 7/24 2 złożonym na biurze podawczym Sądu Okręgowego we Wrocławiu w celu jego załączenia do akt sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia–Fabrycznej we Wrocławiu o sygn. III Nsm […]1, w zamiarze, aby zniewaga dotarła do pokrzywdzonej, tj. czyn z art. 216 § 1 k.k., 3. w dniu […] 2023 r. we W. znieważył sędzię Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu X.Y. oraz sędzię Sądu Okręgowego we Wrocławiu X.Y.1 poprzez obraźliwe określenie ich w piśmie złożonym na biurze podawczym Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu w celu jego załączenia do akt sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu o sygn. III […]1, w zamiarze, aby zniewaga dotarła do pokrzywdzonych, tj. czyn z art. 216 § 1 k.k. Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt V K 1228/23, na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o „rozważenie przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania właściwemu rzeczowo sądowi spoza okręgu Sądu Okręgowego we Wrocławiu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości”. W uzasadnieniu wskazał na służbowe i osobiste powiązania sędziów i asesorów sądowych okręgu wrocławskiego z pokrzywdzoną sędzią X.Y.1 , co wynika z faktu pełnienia przez nią służby w XIII Wydziale Cywilnym Rodzinnym Sądu Okręgowego we Wrocławiu, ale też funkcji wizytatora w sprawach cywilnych oraz koordynatora ds. współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych. Powoduje to, że wśród wrocławskich sędziów jest osobą powszechnie znaną, co odnosi się też do drugiej pokrzywdzonej - sędzi X.Y. . Sąd przywołał też szereg orzeczeń Sądu Najwyższego, które w jego ocenie uzasadniają wystąpienie z wnioskiem, bowiem wyrażono w nich pogląd, że jest zasadne przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sędzia sądu właściwego lub sądu nadrzędnego jest stroną procesu lub pokrzywdzonym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Rzeczywiście, Sąd Najwyższy niejednokrotnie wyrażał pogląd, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za wyjęciem sprawy z kognicji sądu miejscowo właściwego i przekazaniem jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną I KO 7/24 3 procesu lub (w sprawie karnej) choćby niemającym tego statusu pokrzywdzonym, jest sędzia sądu właściwego lub sądu nad nim nadrzędnego (powołane przez Sąd Rejonowy postanowienia z: 4 sierpnia 2005 r., II KO 42/05; 28 czerwca 2002 r., II KO 21/02; 15 czerwca 2005 r., II KO 22/05; 25 stycznia 2007 r, IV Ko 3/07; 31 marca 2005 r., IV KO 15/05, także postanowienia z: 6 kwietnia 2022 r., III KO 26/22; 18 stycznia 2023 r., III KO 1/23). Wynika to z faktu, iż w odbiorze społecznym, a w pierwszej kolejności u strony przeciwnej, zapewne pojawi się spostrzeżenie, że skoro uczestniczący w procesie sędzia wymienionego sądu jest zainteresowany, by zostało wydane korzystne dla niego orzeczenie, to może to wpływać na zdolność sądu właściwego do obiektywnego rozpoznania sprawy. Niezależnie od trafności tego rodzaju supozycji, postąpienie po myśli art. 37 k.p.k. jest w takim wypadku wskazane, bowiem pozwoli to wyeliminować okoliczność mogącą być postrzeganą jako podająca w wątpliwość obiektywizm procesu. Wydaje się, że do niej nawiązał oskarżony, gdy w piśmie skierowanym do Sądu Najwyższego akcentował „brak jakiejkolwiek instancyjności sądów na terenie Wrocławia”. W konsekwencji należało uznać, że fakt, iż jako pokrzywdzona zachowaniem oskarżonego K. R. została wskazana m.in. sędzia Sądu Okręgowego we Wrocławiu, nadrzędnego nad Sądem Rejonowym dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu, przemawia za uznaniem, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu i to położonemu poza okręgiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał niniejszą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu. [J.J. [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 216 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy