V KO 72/25

Izba Karna2025-04-24

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym i jednocześnie świadkiem w sprawie jest sędzia sądu, w którym sprawa ma być rozpoznawana, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest zasadne, gdy pokrzywdzonym i jednocześnie świadkiem w sprawie jest sędzia tego samego sądu. Taka sytuacja może prowadzić do usprawiedliwionych wątpliwości w odbiorze społecznym co do obiektywnego rozpoznania sprawy, co negatywnie wpływa na autorytet wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga uniknięcia wszelkich sugestii o nieobiektywnym rozstrzygnięciu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Elblągu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy przeciwko K. B. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że pokrzywdzonym i jednocześnie świadkiem w sprawie jest sędzia Sądu Rejonowego w Elblągu, którego oskarżony fałszywie pomawiał o popełnienie przestępstwa. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Malborku.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 72/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie K. B. oskarżonego z art. 234 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 16 kwietnia 2025 r., w sprawie VIII K 345/25 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Malborku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Elblągu, postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2025 r., VIII K 345/25, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu sprawy przeciwko K. B. oskarżonemu z art. 234 k.k. w zw. z art. 238 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wniosek został uzasadniony tym, że pokrzywdzonym, a jednocześnie świadkiem, w sprawie o czyny zarzucane K. B. jest sędzia Sądu Rejonowego w Elblągu, którego fałszywie pomawiał on o popełnienie przestępstwa Sąd Najwyższy zważył, co następuje: V KO 72/25 2 Wniosek jest zasadny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej w wymienionym przepisie, podkreślając, że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000 r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym. Z taką sytuacja mamy do czynienia w badanej sprawie. Okoliczność, że pokrzywdzonym i świadkiem w badanej sprawie jest sędzia tego samego Sądu sprawia, iż w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez wnioskujący Sąd, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, LEX nr 2508531; z dnia 27 listopada 2020 r., III KO 101/20, LEX nr 3093804). Nie ma przy tym znaczenia, czy tę wątpliwości są uzasadnione, czy znajdą odzwierciedlenie w sposobie rozpoznania tej sprawy. Dobrem wymiaru sprawiedliwości stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest bowiem potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że sprawa mogłaby zostać rozpoznana w sposób nieobiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2013 r., V KO 66/13, LEX nr 1365524). Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [a.ł] V KO 72/25 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 234 KKart. 37 § 1 KPKart. 238 KKart. 11 § 2 KKart. 37 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy