I KO 70/22

Izba Karna2022-09-07

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu w związku z osobami objętymi postępowaniem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy okoliczności faktyczne mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu w powszechnym odbiorze społecznym. Dotyczy to sytuacji, w której osoby podejrzewane o popełnienie przestępstwa pełnią wysokie funkcje w sądownictwie, co może prowadzić do przekonania o braku rzetelności postępowania, nawet jeśli obiektywnie nie ma ku temu podstaw.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynu z art. 231 § 1 k.k. Podejrzanymi o popełnienie tego czynu byli sędziowie Sądu Apelacyjnego w [...] oraz prezes Sądu Okręgowego w P.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 70/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 7 września 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w P. z dnia 6 czerwca 2022 r. (sygn. akt III Kp […]), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego w P. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie 3.Ds. […], do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 6 czerwca 2022 r. (sygn. akt III Kp […]) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy prowadzonej pod tą sygnaturą innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, iż sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynu z art. 231 § 1 k.k., którego mieli się rzekomo dopuścić sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] II Wydziału Karnego oraz III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Dodatkowo jednym z owych sędziów jest pełniący funkcję prezesa Sądu Okręgowego w P.. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zasadniczym elementem dobra sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. jest potrzeba zapewnienia przeprowadzenia rzetelnego procesu karnego, 2 rozumianego jako taki, który zakończy się w rozsądnym terminie, będzie prowadzony przed bezstronnym i obiektywnym sądem, w warunkach wolnych od negatywnego wpływu na prowadzone w jego ramach czynności, oraz pozwala realizować prawa uczestników postępowania w tym przede wszystkim oskarżonego i pokrzywdzonego. Uzasadnienie decyzji o przekazaniu sprawy z pominięciem de facto ustawowych przepisów o właściwości musi zawierać argumentacje wyjątkową. Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności zaistniałe w tej sprawie niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obiektywnego, obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego, obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie. Chodzi przede wszystkim o specyficzną konfigurację podmiotową z jaką mamy do czynienia w tej sprawie. Jest rzeczą oczywistą, że w powszechnym odbiorze społecznym, po rozpoznaniu przez sąd właściwy sprawy, w której osobą podejrzewaną o popełnienie przestępstwa jest m.in. wykonujący czynności służbowe Prezes tego sądu, mogłoby powstać przekonanie o braku rzetelności (i stronniczości) prowadzonego postępowania odwoławczego i to niezależnie od zakresu tego postępowania, które przecież dotyczy trafności rozstrzygnięcia prokuratora co do braku znamion czynu zabronionego w opisanym zachowaniu prezesa sądu. Ponadto w odbierze społecznym orzekanie w przedmiocie decyzji prokuratora co do braku podstaw do wszczęcia postępowania w stosunku do sędziów Sądu Apelacyjnego, w którego okręgu znajduje się Sąd wnioskujący może także nasuwać (nieuzasadnione obiektywnie) wątpliwości, co do pełnej bezstronności sędziów. Opinia publiczna może wyciągnąć wniosek, że orzekanie w sprawie sędziów, którzy pełnią służbę w sądzie stojącym instancyjnie ponad sądem, w którym dochodziłoby do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora, nie jest w pełni obiektywne. Nie jest rolą Sądu Najwyższego rozwiewanie takich przekonań ani tym bardziej ich umacnianie, lecz dbanie o dobro wymiaru sprawiedliwości, które także zależy od jego percepcji zewnętrznej. Okoliczności te uzasadniają zatem przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w J. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [as] 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy