I KO 70/22
Izba Karna2022-09-07
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu w związku z osobami objętymi postępowaniem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy okoliczności faktyczne mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu w powszechnym odbiorze społecznym. Dotyczy to sytuacji, w której osoby podejrzewane o popełnienie przestępstwa pełnią wysokie funkcje w sądownictwie, co może prowadzić do przekonania o braku rzetelności postępowania, nawet jeśli obiektywnie nie ma ku temu podstaw.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynu z art. 231 § 1 k.k. Podejrzanymi o popełnienie tego czynu byli sędziowie Sądu Apelacyjnego w [...] oraz prezes Sądu Okręgowego w P.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 70/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 7 września 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w P. z dnia 6 czerwca 2022 r. (sygn. akt III Kp […]), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego w P. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie 3.Ds. […], do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 6 czerwca 2022 r. (sygn. akt III Kp […]) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy prowadzonej pod tą sygnaturą innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, iż sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynu z art. 231 § 1 k.k., którego mieli się rzekomo dopuścić sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] II Wydziału Karnego oraz III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Dodatkowo jednym z owych sędziów jest pełniący funkcję prezesa Sądu Okręgowego w P.. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zasadniczym elementem dobra sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. jest potrzeba zapewnienia przeprowadzenia rzetelnego procesu karnego,
2 rozumianego jako taki, który zakończy się w rozsądnym terminie, będzie prowadzony przed bezstronnym i obiektywnym sądem, w warunkach wolnych od negatywnego wpływu na prowadzone w jego ramach czynności, oraz pozwala realizować prawa uczestników postępowania w tym przede wszystkim oskarżonego i pokrzywdzonego. Uzasadnienie decyzji o przekazaniu sprawy z pominięciem de facto ustawowych przepisów o właściwości musi zawierać argumentacje wyjątkową. Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności zaistniałe w tej sprawie niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obiektywnego, obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego, obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie. Chodzi przede wszystkim o specyficzną konfigurację podmiotową z jaką mamy do czynienia w tej sprawie. Jest rzeczą oczywistą, że w powszechnym odbiorze społecznym, po rozpoznaniu przez sąd właściwy sprawy, w której osobą podejrzewaną o popełnienie przestępstwa jest m.in. wykonujący czynności służbowe Prezes tego sądu, mogłoby powstać przekonanie o braku rzetelności (i stronniczości) prowadzonego postępowania odwoławczego i to niezależnie od zakresu tego postępowania, które przecież dotyczy trafności rozstrzygnięcia prokuratora co do braku znamion czynu zabronionego w opisanym zachowaniu prezesa sądu. Ponadto w odbierze społecznym orzekanie w przedmiocie decyzji prokuratora co do braku podstaw do wszczęcia postępowania w stosunku do sędziów Sądu Apelacyjnego, w którego okręgu znajduje się Sąd wnioskujący może także nasuwać (nieuzasadnione obiektywnie) wątpliwości, co do pełnej bezstronności sędziów. Opinia publiczna może wyciągnąć wniosek, że orzekanie w sprawie sędziów, którzy pełnią służbę w sądzie stojącym instancyjnie ponad sądem, w którym dochodziłoby do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora, nie jest w pełni obiektywne. Nie jest rolą Sądu Najwyższego rozwiewanie takich przekonań ani tym bardziej ich umacnianie, lecz dbanie o dobro wymiaru sprawiedliwości, które także zależy od jego percepcji zewnętrznej. Okoliczności te uzasadniają zatem przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w J. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [as]
3
Powiązane orzeczenia
- III KO 15/16 2016-03-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy sąd wnioskujący nie jest uzależniony od osób, których sprawa dotyczy, a zapewnienie obiektywnego roz…
- III KO 89/13 2013-12-12Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy sąd wnioskujący wskazuje na możliwość wątpliwości co do bezstronności sędziów?
- V KO 23/16 2016-04-21Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy odmowa wszczęcia śledztwa dotyczy prawnokarnej oceny sędziów orzekających w sądzie równorzędnym oraz fun…
- IV KO 115/19 2019-10-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, gdy sprawa…
- III KO 41/24 2024-03-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy