I KO 77/22
Izba Karna2022-09-07
Skład orzekający: Paweł Kołodziejski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku, złożony w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania, powinien zostać uwzględniony, jeśli nie wykazano oczywistej zasadności zarzutów ani wyjątkowo dolegliwych i nieodwracalnych skutków dla skazanego?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku, złożony na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania, nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli nie zostaną kumulatywnie spełnione dwa warunki. Po pierwsze, musi istnieć oczywista zasadność zarzutów podniesionych we wniosku o wznowienie postępowania, a po drugie, wnioskodawca musi wykazać, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki dla skazanego. Sam fakt wniesienia wniosku o wznowienie postępowania i jego motywacja nie stanowią wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku.Stan faktyczny
Obrońca skazanego K.K. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący K.K. za oszustwo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania złożono wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 77/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie K. K. skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 września 2022 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt III K […], na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł : nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt III K […] uznał K.K. za winnego tego, że w okresie od dnia 17 września 2014 r. do dnia 3 października 2014 r. w S. gm. B., działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wprowadził w błąd przedstawicieli firmy Przedsiębiorstwo […] w S. S.A. co do zamiaru wywiązania się z umowy zakupu i zapłaty przez Agencję […] sp. z o.o. z siedzibą w G. za towar przekazany z odroczonym terminem płatności, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci sprzedaży 301,24 ton rzepaku technologicznego w łącznej wysokości 417.518,64 zł, co stanowiło mienie znacznej wartości, na
2 szkodę Przedsiębiorstwa […] w S. S.A., tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i za ten czyn wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności. Ponadto, mocą rzeczonego wyroku zobowiązano K. K. do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Przedsiębiorstwa […] w S. S.A. kwoty 417.518,64 zł. Orzeczenie zawierało także rozstrzygnięcie o kosztach procesu (k. 1291-1292). Od wskazanego orzeczenia obrońca K. K. wywiódł apelację, zaskarżając rzeczony wyrok w całości na korzyść oskarżonego (k. 1315-1322). W wyniku rozpoznania wniesionej apelacji, Sąd Apelacyjny w […], wyrokiem z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II AKa […] zmienił zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że jako podstawę rozstrzygnięć w nim zawartych zgodnie z art. 4 § 1 k.k. przyjął przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym przed 24 czerwca 2020 r., w pozostałym zakresie utrzymując go w mocy (k. 1366). Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego z dnia 13 czerwca 2022 r. o wznowienie przedmiotowego postępowania wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności. Jak enigmatycznie motywował Wnioskodawca, wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności uzasadnione jest podstawą samego wniosku o wznowienie postępowania, który został oparty na art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k., ewentualnie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. oraz art. 547 § 2 k.p.k. (k. 3–5 akt SN). W piśmie procesowym datowanym na 28 czerwca 2022 r. obrońca skazanego ponowił wniosek o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności, ponownie uzasadniając go podstawami wniosku o wznowienie postępowania (k. 6-7 akt SN). Odpowiedź na wniosek obrońcy skazanego o wznowienie postępowania złożył prokurator Prokuratury Krajowej, który wniósł o: 1. pozostawianie bez rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania – jako niedopuszczalnego z mocy ustawy, w części dotyczącej wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., 2. stwierdzenie braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu na korzyść skazanego – w części dotyczącej wskazania wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.,
3 3. oddalenie wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. (k. 18-23 akt SN). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 532 § 1 k.p.k., stosowanym odpowiednio na podstawie art. 545 § 1 k.p.k., w razie wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania. Ustawodawca w art. 532 k.p.k. nie wskazał wprawdzie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, niemniej jednak nie budzi żadnych wątpliwości, że rozwiązanie zawarte w ww. przepisie winno mieć charakter wyjątkowy, albowiem stanowi ono odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków (vide art. 9 § 3 k.k.w.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zastosowanie wskazanej instytucji wymaga kumulatywnego zmaterializowania się dwóch warunków. Pierwszym z nich jest wystąpienie oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku odwoławczym (w przedmiotowej sprawie z uwagi na odpowiednie stosowanie przepisów art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. będą to podstawy uzasadniające wznowienie zakończonego prawomocnym orzeczeniem postępowania sądowego). Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki (zob. postanowienie SN z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2022 r., III KK 495/21, LEX nr 3290355; postanowienie SN z dnia 10 lutego 2022 r., IV KK 664/21, LEX nr 3348351; postanowienie SN z dnia 18 listopada 2021 r., III KK 391/21, LEX nr 3330806). Dopiero łączne spełnienie wskazanych warunków daje asumpt do rozważenia zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
4 Nie przesądzając o treści przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania należało zważyć, że wstępna analiza podstaw oraz motywacji wniosku o wznowienie postępowania dokonana w ograniczonym zakresie, bowiem tylko w zakresie niezbędnym dla rozpoznania rzeczonego wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, nie wskazuje na to, aby taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Podniesione przez Wnioskodawcę argumenty nie pozwalają na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w […], co potwierdza również stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej zawarte w odpowiedzi na wniosek obrońcy. Również drugi ze wskazanych warunków do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie orzeczenia nie został spełniony, albowiem obrońca skazanego w żadnym miejscu rzeczonego wniosku nie wskazuje okoliczności pozwalających na stwierdzenie zaistnienia wyjątkowo dolegliwych i nieodwracalnych skutków, które mogłoby wywołać dalsze wykonywanie orzeczenia. Wnioskodawca, podnosi jedynie, że wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia jest uzasadniony podstawą wniosku o wznowienie postępowania. Powyższe prowadzi w istocie do stwierdzenia, że wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie zawiera żadnego uzasadnienia, a sam fakt wniesienia wniosku o wznowienie postępowania i wykazana w nim motywacja nie stanowi podstawy do przełamania reguły natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków, a tym samym do zastosowania tej nadzwyczajnej instytucji. Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II AKa […] zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt III K […]. Podkreślić należy, iż przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o zasadności lub niezasadności samego wniosku o wznowienie postępowania, która to kwestia będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, po szczegółowej analizie materiałów sprawy. [as]
Powiązane orzeczenia
- V KO 80/21 2022-11-16Czy istnieją podstawy prawne do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli wnioskodawca powołuje się na okoliczności, które były już przedmiotem kontroli sądowej lub nie stanowią nowości w r…
- III KO 84/23 2024-03-27Czy wyrok sądu gospodarczego, zasądzający odszkodowanie na rzecz spółki, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. jako nowy dowód wskazujący, że przypisane s…
- IV KO 115/21 2022-02-15Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli po jego wydaniu ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany został przypisany czyn zagrożony surowszą…
- II KO 29/20 2020-11-04Czy ujawnienie nowych dowodów w postaci dokumentów z systemu informatycznego oraz zeznań świadków może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym, jeśli dowody te m…
- III KO 42/26 2026-06-15Czy ujawnienie się nowych faktów lub dowodów, które nie były znane sądowi ani stronie w poprzednim postępowaniu, a które z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością wskazują na błąd sądowy, uzasadnia wznowienie postępo…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 532 § 1 KPKart. 545 § 1 KPKart. 4 § 1 KKart. 540 § 1 pkt 2art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 547 § 2 KPKart. 532 KPKart. 9 § 3 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy