I KO 81/21

Izba Karna2022-03-31

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanemu, który nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, należy wyznaczyć obrońcę z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazany, który nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, ma prawo żądać wyznaczenia mu obrońcy z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego. Wniosek o wznowienie postępowania karnego, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, a samodzielne sporządzenie go przez skazanego nie wywołuje skutków procesowych.
Stan faktyczny
Skazany K. J. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego i jednocześnie wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, argumentując brak środków finansowych na adwokata z wyboru z powodu długotrwałego pobytu w zakładzie karnym. Sąd Najwyższy, badając sytuację finansową skazanego, stwierdził, że posiada on jedynie niewielką kwotę na rachunku bieżącym, a środki zgromadzone na rachunku na przejazd i utrzymanie po zwolnieniu nie mogą być przeznaczone na bieżące koszty obrony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił ustanowić dla skazanego K. J. obrońcę z urzędu i zlecić mu zbadanie akt sprawy pod kątem przesłanek do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 81/21 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 31 marca 2022 r., bez udziału stron wniosku skazanego K. J. o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym postanowił ustanowić dla skazanego K. J. obrońcę z urzędu w osobie adw. M. G., Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych w W., ul. N. i zlecić mu zbadanie akt sprawy Sądu Okręgowego w O., sygn. akt II K (…), pod kątem istnienia przesłanek do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, a następnie – o ile przesłanki istnieją – w terminie do 30 kwietnia 2022 r. opracowanie stosownego wniosku, ewentualnie powiadomienie Sądu Najwyższego o niestwierdzeniu podstaw do wznowienia postępowania. UZASADNIENIE K. J., w swoim piśmie z dnia 27 grudnia 2021 r., żądającym wznowienia postępowania, zawarł wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w tym postępowaniu, co potwierdził w piśmie z dnia 21 lutego 2022 r. W myśl art. 545 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania karnego, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata, radcę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej RP. Wynika z tego, że wniosek o wznowienie postępowania karnego sporządzony samodzielnie przez skazanego nie wywołuje żadnych skutków procesowych. Skazany, zgodnie z art. 2 78 k.p.k., może jednak żądać wyznaczenia mu obrońcy z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku uwzględnienia wniosku, wyznaczony obrońca z urzędu może wniosek o wznowienie postępowania sporządzić albo poinformować na piśmie sąd i skazanego, że nie stwierdził podstaw do jego sporządzenia, co wynika z art. 84 § 3 k.p.k. Skazany K. J. uzasadniając wniosek o ustanowienie mu obrońcy z urzędu podał, że od 2017 r. przebywa w Zakładzie Karnymi i nie ma środków finansowych na opłacenie adwokata z wyboru. Z ustaleń poczynionych w sprawie o sygn. akt I KO (…), a która dotyczy również konieczności rozpoznania wniosku K. J. o wznowienie innego postępowania wynika, że skazany ten posiada do swojej dyspozycji kwotę 0,04 zł. Z pisma zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w S. z dnia 3 lutego 2022 r. wynika również, że na rachunku środków na przejazd i utrzymanie zwolnionego skazanego, zgromadził on kwotę 5 657,30 zł. (art. 126 k.k.w.). Skoro aktualnie skazany K. J. nie może pokryć wydatków na adwokata z wyboru ze środków zgromadzonych w trybie art. 126 k.k.w., to należy przyjąć, iż w realiach sprawy zachodzą przesłanki z art. 78 § 1 k.p.k., skutkujące ustanowieniem mu obrońcy z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 2 KPKart. 2art. 84 § 3 KPKart. 126 KKart. 78 § 1 KPK§ 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy