I KO 84/25
Izba Karna2025-08-22
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo istnienie relacji koleżeńskich i towarzyskich między sędziami orzekającymi w sądach tego samego okręgu, a także znajomość sędziego prowadzącego sprawę z innym sędzią, przeciwko któremu oskarżony złożył pozew cywilny, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Samo istnienie relacji koleżeńskich i towarzyskich między sędziami orzekającymi w sądach tego samego okręgu, a także znajomość sędziego prowadzącego sprawę z innym sędzią, przeciwko któremu oskarżony złożył pozew cywilny, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i wymaga zaistnienia okoliczności jednoznacznie świadczących o tym, że pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Koninie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej Z.R. innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na bliskie relacje koleżeńskie i towarzyskie między sędziami orzekającymi w sądach okręgu konińskiego. Podniesiono również, że sędzia prowadzący sprawę zna sędziego, przeciwko której oskarżony złożył pozew cywilny. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w Izbie Karnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
I KO 84/25 POSTANOWIENIE Dnia 22 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 sierpnia 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 431/25, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 431/25, Sąd Rejonowy w Koninie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy Z.R. oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sprawa ta została przekazana Sądowi Rejonowemu w Koninie postanowieniem Sądu Okręgowemu w Koninie z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt II Ko 85/25, w trybie art. 43 k.p.k., z uwagi na wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Turku. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że sędziowie orzekający w sądach leżących w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Koninie „doskonale się znają, w większości orzekają od ponad 20 lat, są w podobnym wieku i w większości
I KO 84/25 2 przypadków razem odbywali aplikację sądową i wielokrotnie spotykali się na szkoleniach oraz utrzymują kontakty towarzyskie”, na co wskazywał również oskarżony. Podniesiono również, że sędzia, któremu przydzielona została sprawa oskarżonego zna sędziego Sądu Rejonowego w Turku X. Y., (przeciwko której oskarżony złożył pozew cywilny) i utrzymuje z nią kontakty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny i dlatego nie został uwzględniony. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia jest założenie, że sam fakt znajomości sędziów orzekających w sądach należących do tego samego okręgu, stanowi w realiach sprawy okoliczność podającą w wątpliwość możliwość zachowania przez sędziów orzekających w sądzie występującym z inicjatywą z art. 37 § 1 k.p.k. bezstronności i obiektywizmu w sprawie oskarżonego. Co do rozumienia pojęcia dobra wymiaru sprawiedliwości odwołać się można do poglądu przedstawionego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2021 r., III KO 114/20. Wskazano w nim, że postrzeganie zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości wyłącznie przez fakt istnienia relacji służbowych oraz koleżeńskich sędziego pokrzywdzonego czynem zabronionym z innymi sędziami orzekającymi w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy prowadziłoby do niesłusznego wniosku, że w każdym wypadku, gdy sprawa w jakikolwiek sposób dotyczy sędziego bądź sędziów pracujących w danym sądzie, to pozostali sędziowie orzekający w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego nie są w stanie w sposób niezawisły i rzetelny rozpoznać sprawy.
I KO 84/25 3 Jakkolwiek pogląd ten został wyrażony na gruncie innych okoliczności faktycznych, to pozostaje aktualny również w niniejszej sprawie, która nie dotyczy przecież żadnego z sędziów Sądu Rejonowego w Koninie. Także i podnoszony przez Sąd Rejonowy brak zaufania oskarżonego do sędziów orzekających we wszystkich sądach okręgu konińskiego nie uzasadnia sięgnięcia przez Sąd Najwyższy po rozwiązanie z art. 37 k.p.k. Wskazany w postanowieniu Sądu Rejonowego fakt znajomości sędziego, któremu została przydzielona sprawa oskarżonego, z sędzią, przeciwko której oskarżony złożył pozew może świadczyć jedynie o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej wyłączenie w trybie art. 41 k.p.k. sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy. Ma ona jednak charakter indywidualny, dotykający konkretnego sędziego i jako taka nie może skutkować zmianą właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- V KO 7/23 2023-02-21Czy znajomość oskarżonego lub świadków będących adwokatami wykonującymi zawód w okręgu sądu właściwego, a także ich powszechna znajomość w lokalnym środowisku prawniczym, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sąd…
- V KO 38/13 2013-06-25Czy okoliczności takie jak znajomość zawodowa i prywatna między sędziami jednego sądu okręgowego uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro w…
- I KO 68/21 2022-02-02Czy istnieją nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy wnioskujący sąd wskazuje na relacje zawodowe i koleżeńskie między sędziami sądu właściw…
- III KO 23/19 2019-03-12Czy okoliczność, że świadkami w postępowaniu przygotowawczym są prokuratorzy, którzy mogą mieć zawodowe kontakty z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- II KO 8/22 2022-03-15Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest zasadny, gdy powodem jest fakt, że sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo jest znany z wieloletniej praktyki orzecznic…
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 207 § 1 KKart. 207 § 1art. 11 § 2 KKart. 43 KPKart. 41 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy