I KO 91/23
Izba Karna2023-10-25
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy małoletniego pokrzywdzonego jest jednocześnie sędzią sądu właściwego miejscowo i zamierza wystąpić w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa sądu wnioskującego o przekazanie sprawy jest zasadna. W sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy strony, który zamierza działać jako oskarżyciel posiłkowy, jest sędzią sądu właściwego miejscowo, może to rodzić po stronie opinii publicznej przekonanie o braku bezstronności sądu, nawet jeśli sąd zachowałby obiektywizm. W celu uniknięcia wszelkich sugestii i ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wyjątkowe przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. jest konieczne.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w X. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej G. L., oskarżonego o czyn z art. 157 § 2 k.k. Wniosek uzasadniono tym, że matka małoletniego pokrzywdzonego, będąca jednocześnie sędzią Sądu Rejonowego w X., złożyła oświadczenie o zamiarze występowania w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Sąd wnioskujący uznał, że te okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania i stwarzać pozory braku obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wolsztynie.Pełny tekst orzeczenia
I KO 91/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie G. L. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 października 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w X. zawartego w postanowieniu z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VII K 798/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wolsztynie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VII K 798/23, Sąd Rejonowy w X. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania – w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy G. L., oskarżonego o czyn z art. 157 § 2 k.k. W uzasadnieniu postanowienia zawierającego wniosek wskazano, że czyn zarzucony oskarżonemu popełniony miał być na szkodę małoletniego X.Y., którego matka X.Y., jako przedstawicielka ustawowa, a jednocześnie sędzia Sądu Rejonowego w X., złożyła oświadczenie o zamiarze występowania w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Zdaniem Sądu wnioskującego o przekazanie, wskazane wyżej uwarunkowania podmiotowe mogą nie tylko wywierać wpływ na swobodę orzekania, lecz również
I KO 91/23 2 stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w X. zasługiwała na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że w układzie, w którym przedstawicielem ustawowym strony, zamierzającej działać w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest wieloletni sędzia sądu właściwego miejscowo i to pionu karnego, niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia procesu, a także przekonania Sądu Najwyższego, że Sąd Rejonowy w X. zachowałby w toku postępowania pełny obiektywizm, nie jest możliwe uniknięcie – po stronie opinii publicznej – wprawdzie niewątpliwie nieuprawnionych, lecz realnie ze wszech miar możliwych ocen co do braku bezstronności orzekającego sądu oraz kierowaniu się przy wydawaniu rozstrzygnięcia innymi, niż merytorycznymi i wynikającymi ze zgromadzonych dowodów, powodami. Dla uniknięcia wszelkich sugestii w tym względzie wyjątkowe przekazanie sprawy w oparciu o przepis art. 37 k.p.k., z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, jawi się w tym wypadku jako konieczność. Uwzględniając przy tym względy logistyczne sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Wolsztynie położonego w relatywnie bliskiej odległości od siedziby sądu właściwego miejscowo, a jednocześnie mieszczącego się poza okręgiem właściwości Sądu Okręgowego w X. [K.K.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KO 10/20 2020-02-27Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu okręgowego jest córką ofiary przestępstwa i zgłasza zamiar wystąpienia w charakterze oskarżyciela posiłkowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względ…
- III KO 119/22 2022-12-07Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest małoletnie dziecko sędziego orzekającego w danym sądzie, a jego rodzice występują w charakterze oskarżycieli posiłkowych, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do…
- III KO 173/24 2025-01-29Czy przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy oskarżycielem posiłkowym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości…
- II KO 31/21 2021-04-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na relacje zawodowe sędziów z oskarżycielką posiłkową, która jest pracownicą sądu?
- IV KO 171/25 2025-10-15Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędzia będący wiceprezesem sądu jest jednocześnie matką oskarżycielki posiłkowej i był pokrz…
Powołane przepisy
art. 157 § 2 KKart. 37 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy