I KO 91/23

Izba Karna2023-10-25

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy małoletniego pokrzywdzonego jest jednocześnie sędzią sądu właściwego miejscowo i zamierza wystąpić w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa sądu wnioskującego o przekazanie sprawy jest zasadna. W sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy strony, który zamierza działać jako oskarżyciel posiłkowy, jest sędzią sądu właściwego miejscowo, może to rodzić po stronie opinii publicznej przekonanie o braku bezstronności sądu, nawet jeśli sąd zachowałby obiektywizm. W celu uniknięcia wszelkich sugestii i ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wyjątkowe przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. jest konieczne.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w X. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej G. L., oskarżonego o czyn z art. 157 § 2 k.k. Wniosek uzasadniono tym, że matka małoletniego pokrzywdzonego, będąca jednocześnie sędzią Sądu Rejonowego w X., złożyła oświadczenie o zamiarze występowania w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Sąd wnioskujący uznał, że te okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania i stwarzać pozory braku obiektywizmu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wolsztynie.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 91/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie G. L. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 października 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w X. zawartego w postanowieniu z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VII K 798/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wolsztynie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VII K 798/23, Sąd Rejonowy w X. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania – w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy G. L., oskarżonego o czyn z art. 157 § 2 k.k. W uzasadnieniu postanowienia zawierającego wniosek wskazano, że czyn zarzucony oskarżonemu popełniony miał być na szkodę małoletniego X.Y., którego matka X.Y., jako przedstawicielka ustawowa, a jednocześnie sędzia Sądu Rejonowego w X., złożyła oświadczenie o zamiarze występowania w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Zdaniem Sądu wnioskującego o przekazanie, wskazane wyżej uwarunkowania podmiotowe mogą nie tylko wywierać wpływ na swobodę orzekania, lecz również I KO 91/23 2 stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w X. zasługiwała na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że w układzie, w którym przedstawicielem ustawowym strony, zamierzającej działać w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest wieloletni sędzia sądu właściwego miejscowo i to pionu karnego, niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia procesu, a także przekonania Sądu Najwyższego, że Sąd Rejonowy w X. zachowałby w toku postępowania pełny obiektywizm, nie jest możliwe uniknięcie – po stronie opinii publicznej – wprawdzie niewątpliwie nieuprawnionych, lecz realnie ze wszech miar możliwych ocen co do braku bezstronności orzekającego sądu oraz kierowaniu się przy wydawaniu rozstrzygnięcia innymi, niż merytorycznymi i wynikającymi ze zgromadzonych dowodów, powodami. Dla uniknięcia wszelkich sugestii w tym względzie wyjątkowe przekazanie sprawy w oparciu o przepis art. 37 k.p.k., z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, jawi się w tym wypadku jako konieczność. Uwzględniając przy tym względy logistyczne sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Wolsztynie położonego w relatywnie bliskiej odległości od siedziby sądu właściwego miejscowo, a jednocześnie mieszczącego się poza okręgiem właściwości Sądu Okręgowego w X. [K.K.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 157 § 2 KKart. 37 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy