I KR 174/88
WyrokIzba Karna1988-06-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy eksperyment rzeczoznawczy przeprowadzony przez Zakład Kryminalistyki KGMO na zlecenie Sądu Najwyższego, bez udziału oskarżonych i bez powiadomienia stron, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 341 i 342 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że eksperyment rzeczoznawczy przeprowadzony przez Zakład Kryminalistyki KGMO nie jest eksperymentem procesowym ani oględzinami w rozumieniu art. 341 i 342 k.p.k. Jest on częścią składową opinii biegłego i nie wymaga udziału stron ani ich powiadamiania. W związku z tym zarzut obrazy przepisów postępowania w tym zakresie jest bezzasadny.Stan faktyczny
Oskarżeni zostali skazani za przestępstwa z art. 201 k.k. w zb. z innymi przepisami. W toku postępowania przeprowadzono eksperyment rzeczoznawczy w Zakładzie Kryminalistyki KGMO w celu zbadania mechanizmu powstania śladów proszku fluoryzującego na butach oskarżonych. Obrońcy oskarżonych wnieśli rewizję, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania poprzez przeprowadzenie eksperymentu bez udziału oskarżonych i bez powiadomienia stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w B.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak. Sędziowie: S. Kaliński, L. Nowak (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 1988 r. sprawy Zdzisława S. i innych, oskarżonych o czyn określony w art. 201 k.k. w zb. z art. 208 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 29 stycznia 1988 r.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w B. po powtórnym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 29 sierpnia 1988 r. (...):1) oskarżonego Zdzisława B. uznał za winnego dokonania czynu opisanego w pkt. II, i za to - kwalifikując czyn jako przestępstwo przewidziane w art. 201 k.k. w zb. z art. 58 k.k. z zastosowaniem art. 10 § 2 i 3 k.k. - na podstawie art. 201 k.k., w zw. z art. 58 k.k. i art. 36 § 2 i 3 k.k. skazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności i 150 000 zł grzywny (...);2) oskarżonych Jana B. i Janusza M. uznał za winnych dokonania zarzucanego im, opisanego w pkt. IV zaskarżonego wyroku, czynu i za to - kwalifikując czyn ako przestępstwo przewidziane w art. 201 k.k. w zb. z art. 208 k.k. z zastosowaniem art. 10 § 2 i 3 k.k. - na podstawie art. 201 k.k. w zw. z art. 36 § 2 i 3 k.k. skazał każdego z nich na kary po 5 lat pozbawienia wolności i po 150 000 zł grzywny (...).Wyrok ten zaskarżyli obrońcy oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyzszy zważył, co następuje:(...) Co do rewizji obrońcy oskarżonego Zdzisława B. i oskarżonego Jana B. - to podniesione w rewizji obroncy zarzuty są chybione.Przede wszystkim nie zachodzi obraza art. 272 § 1 k.p.k., gdyż - jak wynika z wypowiedzi wszystkich oskarżonych - okazano im w śledztwie ślady proszku fluoryzującego na ich butach po zabezpieczeniu ich jako dowodów rzeczowych, przy czym każdy z oskarżonych stwierdził naocznie istnienie tych śladów.Nie jest trafny także zarzut obrazy przepisów postępowania, a więc art. 341 i 342 k.p.k., polegający na przeprowadzeniu eksperymentu w Zakładzie Kryminalistyki KGMO bez udziału oskarżonych i bez powiadomienia stron o tej czynności.W związku z tak postawionym zarzutem należy stwierdzić, że art. 341 i 342 k.p.k. nie odnoszą się do eksperymentu przeprowadzonego przez wymieniony Zakład Kryminalistyki. Przede wszystkim eksperyment, o który chodzi, przeprowadzony został na zlecenie Sądu Najwyższego i w postępowaniu przed tym Sądem, a nie przed Sądem Wojewódzkim, a po drugie art. 342 k.p.k. reguluje kwestię przeprowadzenia oględzin, nie zaś eksperymentu. Różnica jest tu zasadnicza. Wymieniony zakład Kryminalistyki dla zbadania mechanizmu powstania śladów w postaci proszku fluoryzującego na obuwiu zakwestionowanym u oskarżonych i warunków ich powstania przeprowadził w ramach ekspertyzy eksperyment rzeczoznawczy, który nie może być utożsamiony z eksperymentem procesowym i oględzinami przeprowadzanymi przez organ procesowy w ramach art. 185 i 186 k.p.k. Główną cechą odróżniającą eksperyment procesowy od eksperymentu rzeczoznawczego jest to, że eksperyment przeprowadzony w postępowaniu dowodowym przez sąd i inne organy procesowe jest sensu stricto czynnością procesową, natomiast eksperyment rzeczoznawczy przymiotu takiego nie ma; jest częścią składową opinii biegłego. Druga cecha odróżniająca obie te czynności dotyczy podmiotów dokonujących badań. Eksperyment rzeczoznawczy jest przeprowadzany przez biegłych różnych specjalności, natomiast eksperyment procesowy jest czynnością organu procesowego prowadzącego postępowanie karne.Z tych powodów powołanie się autora rewizji na obrazę art. 341 i 342 k.p.k., polegającą na przeprowadzeniu eksperymentu bez udziału oskarżonych i bez powiadomienia stron o tej czynności, jest oczywiście chybione i pozbawione podstaw prawnych (...).
Powiązane orzeczenia
- IV KK 209/06 2006-10-03Czy oględziny miejsca zdarzenia i eksperyment procesowy przeprowadzone przez biegłego, a nie przez organ procesowy, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych i wyroku?
- III KKN 333/98 2001-02-05Czy eksperyment osmologiczny, przeprowadzony przez biegłego i stanowiący jedyny dowód obciążający oskarżonego, może stanowić wystarczającą podstawę do przypisania mu winy, jeśli sąd uzna go za wiarygodny?
- IV KK 237/12 2012-10-17Czy wynik badań wariograficznych, przeprowadzonych w ramach zleconej ekspertyzy przez biegłego za zgodą oskarżonego, może być podstawą ustaleń faktycznych w procesie karnym, mimo zakazu stosowania środków technicznych sł…
- V KK 545/19 2020-10-28Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zarzuty apelacji, utrzymując w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu zabójstwa, przyjmując działanie w warunkach obrony koniecznej?
- I K 587/58 1959-04-24Czy sąd może oprzeć wyrok wyłącznie na opinii biegłego przesłuchanego na rozprawie, która jest sprzeczna z opinią biegłego z postępowania przygotowawczego, bez należytego rozważenia tej sprzeczności w uzasadnieniu wyroku…
Powołane przepisy
art. 201 KKart. 208 KKart. 58 KKart. 10 § 2art. 36 § 2art. 272 § 1 KPKart. 341art. 342 KPKart. 185§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.