I K 587/58
WyrokIzba Karna1959-04-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może oprzeć wyrok wyłącznie na opinii biegłego przesłuchanego na rozprawie, która jest sprzeczna z opinią biegłego z postępowania przygotowawczego, bez należytego rozważenia tej sprzeczności w uzasadnieniu wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rewizja prokuratora była słuszna. Biegły wezwany na rozprawę, który dyskwalifikuje opinię biegłego z postępowania przygotowawczego, musi nie tylko przedstawić własną analizę i uzasadnić nowe stanowisko, ale także ustosunkować się do opinii poprzednika. Samo stwierdzenie braku zgody nie jest wystarczające. Sąd pierwszej instancji, opierając się na opinii biegłego M. i odrzucając opinię biegłego L. jako "nie przemyślaną i nie znajdującą oparcia w całokształcie materiału dowodowego sprawy", nie spełnił wymogów art. 339 § 1 lit. a) k.p.k. Nierozważenie w sposób wyczerpujący opinii biegłego L. oraz sprzeczności z opinią biegłego M. stanowi obrazę art. 8 k.p.k. i art. 320 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki uniewinnił oskarżonego Walentego K. od zarzutu nieumyślnego spowodowania śmierci Janiny G. w wyniku wypadku drogowego. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając sądowi oparcie wyroku na opinii biegłego M. sprzecznej z opinią biegłego L. z postępowania przygotowawczego oraz brak należytego rozważenia tej sprzeczności w uzasadnieniu wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego w Warszawie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa. Sędziowie: A. Bachrach, K. Czajkowski (sprawozdawca). Prokurator: M. Warmanowa.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Walentego K. oskarżonego z art. 230 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego w Warszawie z dnia 16 maja 1958 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla województwa warszawskiego w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 1958 r. uniewinnił Walentego K. z zarzutu oskarżenia o to, że nieumyślnie spowodował śmierć Janiny G. przez to, iż jako kierowca, prowadząc ruchliwą ulicą z nadmierną szybkością samochód ciężarowy marki "Star 20" i nie zachowując środków ostrożności, najechał na Janinę G., uderzywszy ją bakiem benzynowym, w wyniku czego poniosła ona śmierć na miejscu, tj. o czyn przewidziany w art. 230 § 1 k.k.W rewizji od tego wyroku Prokurator zarzuca mającą wpływ na treść wyroku obrazę przepisów prawa procesowego, mianowicie:a) art. 124 k.p.k. przez oparcie wyroku wyłącznie na opinii przesłuchanego w toku rozprawy głównej biegłego M., sprzecznej z opinią biegłego L. znajdującą się w aktach sprawy a złożoną przez biegłego bezpośrednio przed zamknięciem śledztwa,b) art. 320 i 339 § 1 k.p.k. przez to, że Sąd nie rozważył w uzasadnieniu wyroku w sposób należyty i wyczerpujący sprzeczności, jaka zachodzi pomiędzy opiniami obu biegłychi wnosi o uchylenie wyroku w stosunku do oskarżonego Walentego K. w całości oraz o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego w Warszawie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja jest słuszna.Biegły wezwany na rozprawę wskutek usprawiedliwionej nieobecności wyznaczonego w sprawie innego biegłego, jeżeli dyskwalifikuje opinię wydaną przez tego biegłego w toku śledztwa, powinien nie tylko przedstawić nową, własną analizę, ocenę fachową oraz wnioski, lecz również przekonywająco uzasadnić nowe stanowisko przez ustosunkowanie się między innymi do opinii swego poprzednika. Nie wystarczy przeto stwierdzenie biegłego na rozprawie, że nie zgadza się z opinią wydaną w toku śledztwa przez innego biegłego. Ta opinia inż. L. była bardzo szczegółowa i wymagała skrupulatnego przeanalizowania, zwłaszcza w świetle art. 124 k.p.k., który wymaga, aby opinia biegłych była jasna i nie zawierała sprzeczności.W sprawie niniejszej są dwie sprzeczne opinie dwóch biegłych: inż. L. ze śledztwa i inż. M. przesłuchanego na rozprawie. Jeżeli Sąd uznał za prawidłową opinię biegłego M., to powinien był w uzasadnieniu wyroku dać wyraz swemu stanowisku i wyjaśnić, dlaczego nie uznał dowodu przeciwnego z opinii inż. L. Stwierdzenie Sądu I instancji, że odrzuca opinię inż. L., jako "nie przemyślaną i nie znajdującą oparcia w całokształcie materiału dowodowego sprawy", nie odpowiada wymaganiom art. 339 § 1 lit. a) k.p.k.W konsekwencji Sąd Najwyższy nie ma możności skontrolowania prawidłowości rozumowania Sądu I instancji, jak również tego, czy zachowana została zasada obiektywizmu. Nierozważenie bowiem w sposób wyczerpujący opinii inż. L. ani sprzeczności z treścią opinii inż. M. obraża art. 8 k.p.k. i art. 320 k.p.k.Powyższe uchybienia powodują konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Zadaniem Sądu I instancji będzie przede wszystkim rozważenie celowości bądź wezwania obydwu dotychczasowych biegłych, bądź wezwania innego biegłego (art. 124 k.p.k.).Ponadto przewód sądowy i rozstrzygnięcie sprawy będą wymagały uzupełnienia braków w myśl powyższych wskazań.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III KK 641/19 2020-11-26Czy sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania, w szczególności dotyczące przeprowadzania dowodu z opinii biegłych, poprzez niezasadne pominięcie wniosków dowodowych oskarżycielki posiłkowej i oddalenie wniosku…
- III KR 112/77 1977-05-07Czy sąd może oprzeć ustalenia faktyczne w znacznej mierze na opinii biegłego, jeśli dokumenty źródłowe zostały prawidłowo ocenione przez biegłego, a sąd nie przeprowadził samodzielnej analizy tych dokumentów?
- I KK 438/23 2024-05-14Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące rzetelności opinii biegłego, w sytuacji gdy prokuratura przedstawiła dowody wskazujące na możliwość popełnienia przez tego biegłego przestępstwa w związk…
- U 3/68 1969-01-30Czy odczytanie opinii biegłego w czasie przewodu sądowego może nastąpić tylko wówczas, gdy został on wezwany i stawił się na rozprawę sądową?
- II KS 8/23 2023-05-11Czy Sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., jeśli nie stwierdził jednoznacznie konieczności skazania, a jedy…
Powołane przepisy
art. 230 § 1 KKart. 375art. 124 KPKart. 320art. 339 § 1art. 8 KPKart. 320 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.