I KR 232/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik.Sędziowie: R. Kryże, Z. Neumann. (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: R. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana D. o orzeczenie kary łącznej, po rozpoznaniu rewizji założonej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 30 września 1967 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki odmówił połączenia kar grzywny, orzeczonych:1)prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 21 maja 1963 r. w wysokości 100.000 zł obok zasadniczej kary pozbawienia wolności i kar dodatkowych za popełnione przez oskarżonego Jana D. w czasie od 1959 roku przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) oraz2)prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Siedlcach z dnia 27 stycznia 1964 r. w wysokości 5.000 zł za popełnione przez tegoż oskarżonego w czasie od 1960 roku przestępstwo z art. 75 § 1 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123).Odmowę połączenia powyższych grzywien w jedną karę łączną oparł Sąd Wojewódzki na przepisie art. 6 u.k.s., wskazując na to, że wyrokiem Sądu Powiatowego w Siedlcach skazanie oskarżonego nastąpiło za występek skarbowy, powołany zaś przepis wyłącza możliwość orzekania łącznej kary grzywny co do występków skarbowych.W rewizji od tego wyroku obrońca oskarżonego wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o orzeczenie łącznej kary grzywny z zastosowaniem pełnej absorpcji, kwestionując pogląd prawny Sądu Wojewódzkiego co do niedopuszczalności połączenia wyżej wskazanych grzywien oraz twierdząc, że ustawa karna skarbowa przewiduje tylko zakaz łączenia kar grzywny wymierzonych za występki skarbowe, z czego - zdaniem autora rewizji - wynika, iż brak jest przeszkód do orzeczenia łącznej kary złożonej z grzywien orzeczonych za występek skarbowy i za innego rodzaju przestępstwo.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrażony przez Sąd Wojewódzki pogląd prawny, że w danym wypadku orzeczenie łącznej kary grzywny nie jest dopuszczalne, nie może budzić zastrzeżeń.Warunki i zasady orzekania kary łącznej za występki skarbowe w razie skazania sprawcy za kilka przestępstw jednocześnie lub kilkoma wyrokami (orzeczeniami) na kary grzywny, kary pozbawienia wolności lub też na kary pozbawienia wolności i grzywny określa szczegółowo oraz jednoznacznie przepis art. 6 u.k.s.Z przepisu tego wynika w sposób oczywisty zakaz łączenia grzywny orzeczonej za występek skarbowy z jakąkolwiek inną grzywną.W celu uniknięcia wszelkich wątpliwości we właściwym rozumieniu treści art. 6 u.k.s., należy zwrócić uwagę na użycie przy redakcji tego przepisu dwóch różnych wyrażeń na określenie czynu, za który sprawca został skazany (jednocześnie lub kilkoma wyrokami) na kilka jednorodzajowych kar. Przy redagowaniu tego przepisu posłużono się wyrażeniami "przestępstwo" i "występek skarbowy". Są to pojęcia różne. Pojęcie "przestępstwo" jest szersze, obejmuje bowiem czyny określone jako zbrodnie i występki w kodeksie karnym oraz we wszystkich ustawach karnych dodatkowych łącznie z ustawą karną skarbową, zakres zaś pojęcia "występek skarbowy", mieszczącego się w pojęciu przestępstwa, jest węższy i określony jest w art. 2 u.k.s.Odczytanie przepisu art. 6 u.k.s. - przy zwróceniu uwagi na różnicę tych pojęć - wskazuje w sposób wyraźny, że ustawa karna skarbowa, normując odmiennie aniżeli kodeks karny kwestię łączenia kar:a)przewiduje w warunkach i na zasadach wskazanych w cytowanym przepisie tylko możliwość objęcia karą łączną kilku kar pozbawienia wolności, i to zarówno w wypadku skazania sprawcy na takie kary za kilka występków skarbowych, jak i w wypadku skazania na takie kary za występek skarbowy (występki skarbowe) oraz za innego rodzaju przestępstwo (przestępstwa),b)zakazuje łączenia kar grzywny orzeczonych za występki skarbowe, wyłączając tym samym możliwość łączenia grzywien wymierzonych za kilka występków skarbowych, jak i możliwość łączenia grzywien wymierzonych za występek skarbowy (występki skarbowe) z grzywnami orzeczonymi za przestępstwa z innych ustaw karnych.Przeszkodę w łączeniu grzywien orzeczonych za występki skarbowe z grzywnami za inne przestępstwa musiałaby stanowić także nie dająca się pogodzić odrębność uregulowania w ustawie karnej skarbowej i w kodeksie karnym kwestii zastępczych kar w zamian nie uiszczonej grzywny. Różne są więc w szczególności: określone w tych aktach prawnych zamienniki na wypadek nieuiszczenia grzywny (art. 43 § 1 k.k. i 13 § 2 u.k.s.); wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności orzeczonej za występek skarbowy nie może być w każdym razie warunkowo zawieszone (art. 3 § 3 u.k.s.) w przeciwieństwie do takiejże kary za innego rodzaju przestępstwo (art. 61 § 1 k.k.); na poczet grzywny orzeczonej za występek skarbowy zalicza się okres tymczasowego aresztowania (art. 15 § 1 u.k.s.), takiej zaś możliwości nie przewiduje ustawa w razie skazania na grzywnę za innego rodzaju przestępstwo (art. 58 k.k.).Łączenie grzywien, do których mają zastosowanie tak odmienne w swej treści przepisy, wymagałoby szczegółowego uregulowania sposobu i zasad łączenia tych kar, takich zaś przepisów brak, co stanowi dodatkowy argument przemawiający za wskazaną wyżej niedwuznaczną treścią art. 6 u.k.s., wyłączającą możliwość orzekania kar łącznych złożonych z grzywien wymierzonych za występek skarbowy i za innego rodzaju przestępstwo.Z tych wszystkich powodów Sąd Najwyższy uznał rewizję obrońcy za oczywiście bezzasadną i zaskarżony wyrok, jako prawidłowy, utrzymał w mocy.