I KR 317/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Żebrowski.Sędziowie SN: J. Polony, R. Staszkiewicz (spr.).Protokolant : J. Kazimierczak.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Lipiński.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna po rozpoznaniu sprawy: 1) Tadeusza K. osk. z art. 241 § 1 k.k., 2) Ryszarda T. i Wojciecha Ł. oskarżonych z art. 239 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 25 października 1971 r., sygn. IV 10/71:1)zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,2)zasądza od oskarżanych Tadeusza K., Ryszarda T. i Wojciecha Ł. na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania rewizyjnego, nadto opłaty sądowe za drugą instancję - od oskarżonego K. kwotę 600 zł, a od oskarżonych T. i Ł. - od każdego z nich kwotę 1.400 zł.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy uznał za winnych:I. Tadeusza K. tego, że w okresie od 1968 r. do września 1969 r. w Warszawie, wykonując remont budynku Banku Handlowego uraczył pełniącym funkcją inspektorów nadzoru przy tych pracach Witoldowi C. i Ryszardowi T., w związku z pełnieniem przez nich tych funkcji, korzyść majątkową w łącznej wysokości 10.000 zł - i za to na podstawie art. 241 § 1 k.k. skazał go na karą 1 roku pozbawienia wolności. Na zasadzie art. 74 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu, ustalając okres próby na 2 lata.II. Ryszarda T. tego, że w okresie od końca 1968 r. do połowy 1969 r. w Warszawie, pełniąc funkcję inspektora nadzoru przy robotach izolacyjnych budynku Banku Handlowego w Warszawie, przyjął - w związku z pełnioną funkcją inspektora nadzoru od wykonawcy tych robót Tadeusza K. korzyść majątkową w kwocie 4.500 zł i za to na zasadzie art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 36 § 2 i 3 k.k. skazał go na karą 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny z zamianą w razie jej nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przy przyjęciu 1 dnia pozbawienia wolności za równoważnik 100 zł grzywny. Na zasadzie art. 74 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił warunkowo oskarżonemu, ustalając okres próby na 2 lata.III. Wojciecha Ł. tego, że w okresie od 1968 r. do sierpnia 1969 r. w Warszawie, jako starszy inspektor, a od grudnia 1968 r. jako zastępca naczelnika Wydziału Inwestycyjno-Gospodarczego Banku Handlowego Spółka Akcyjna, przejął w związku z pełnioną funkcją od wykonującego roboty remontowo-budowlane na rzecz tegoż Banku - Tadeusza K. kwotą 4.500 zł i za to na zasadzie art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 36 § 2 i 3 k.k. skazał go na karą 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny z zamianą w razie jej nie uiszczenia w terminie na karę zastępczą pozbawienia wolności przyjmując 1 dzień pozbawienia wolności za równoważny 100 zł grzywny. Na zasadzie art. 74 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu, ustalając okres próby na 2 lata.Od powyższego wyroku wnieśli rewizję obrońcy oskarżonych.Rewizja obrońcy oskarżonego Tadeusza K. zarzuca - obrazę prawa materialnego wobec niezastosowania przepisu art. 243 k.k., mimo iż okoliczności przypisanego czynu uzasadniały skorzystanie z dobrodziejstwa cytowanego przepisu i wnosi - o uchylenie wyroku Sądu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o karze, a następnie o odstąpienie od wymierzenia kary.Rewizja obrońcy oskarżonego Ryszarda T. zarzuca - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez nierozważenie okoliczności, wynikających z treści wyjaśnień współoskarżonego K., przemawiających za brakiem wiarygodności w odniesieniu do faktów wręczenia korzyści majątkowej Ryszardowi T. i wnosi - o zmianą zaskarżonego wyroku i uniewinnienie Ryszarda T.Rewizja obrońcy oskarżonego Wojciecha Ł. zarzuca - błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia przez nierozważenie zebranego materiału dowodowego, a mianowicie wyjaśnień oskarżonego Ł. oraz zeznań świadków i wnosi - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie Wojciecha Ł., względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Co do rewizji oskarżonego Tadeusza K.Rewizja trafnie podnosi, że stosowanie art. 243 k.k. nie jest uzależnione od innych, niż tego wymaga przedmiotowy przepis warunków.Nieistotne jest więc, czy zawiadomienie o przestępstwie określonym w art. 239-241 k.k. i okolicznościach jego popełnienia dokonane zostanie samorzutnie, przez zgłoszenie się do organów powołanych do ścigania, czy też zostanie złożone w formie wyjaśnienia, w związku z innym zarzutem, co do którego toczyło się już postępowanie przygotowawcze. Spełnione zostaną warunki wówczas, jeśli organ powołany do ścigania w chwili zawiadomienia nie posiada informacji o przestępstwie, a w przypadku wcześniejszego postawienia zarzutu, jeśli on nie wiąże się pod względem przyczynowo-skutkowym z przestępstwem sprzedajności.W niniejszej sprawie zarzut zagarnięcia mienia społecznego postawiony oskarżonemu nie pozostawał w związku przyczynowo-skutkowym z udzielaniem przez niego korzyści majątkowych inspektorom nadzoru i Ł. Oskarżony przecież wręczał im pieniądze nie w tym celu, aby zawyżali mu rachunki za wykonane prace remontowe i w ten sposób stworzyli mu warunki do podejmowania wyższych sum pieniędzy niż mu się należały, lecz po to, aby nie zwlekali z zatwierdzaniem przedkładanych mu rachunków, gdyż każda zwłoka wpływała niekorzystnie na wypłaty robotnikom i na okres trwania remontu. Dowodem przemawiającym za słusznością powyższego wnioskowania jest odstąpienie Sądu Wojewódzkiego od przypisania oskarżonemu zagarnięcia mienia społecznego. W tych warunkach powoływanie się na orzeczenie Sądu Najwyższego (vide: str. 30 uzasadnienia wyroku) nie jest trafne. Wracając do dalszych zarzutów należy podkreślić, że rewizja zdaje się nie dostrzegać, iż stosowanie art. 243 k.k. jest fakultatywne, a więc zależne od oceny, czy waga ujawnienia nieznanego dotąd czynu pozostaje w takim stopniu do wielkości jego społecznego, niebezpieczeństwa, iż nawet przewidziana w ustawie dolna granica kary byłaby rażąco niewspółmierna.Jeśli się zważy, że oskarżony, wcale nie zachęcany do tego, sam zainicjował wręczanie nienależnych korzyści majątkowych, i że czynił to w stosunku do kilku osób, to nie można zgodzić się z twierdzeniem, że zasługuje on na dalsze jeszcze, niż to uczynił Sąd Wojewódzki, nadzwyczajne złagodzenie kary.Co do rewizji oskarżonego Ryszarda T. Rewizja nie jest zasadna.Zarzut, że wyjaśnienia oskarżonego K. nie są wiarygodne dlatego, iż dopiero w dniu 10 listopada 1970 r. po raz pierwszy obciążył oskarżonego T. jest chybiony.Przyznając się do nowego przestępstwa oskarżony w pierwszym rzędzie pogorszył swój własny los, gdyż nie wiedział jaki będzie dalszy bieg jego sprawy prowadzonej w przedmiocie zagarnięcia kwoty około 130.000 zł.Mógł się spodziewać jedynie tego, że zostaną mu postawione dwa zarzuty. Jeżeli więc zdecydował się ujawnić dalsze powiązania przestępcze i w swych wyjaśnieniach do końca był konsekwentny, to tego rodzaju postawa może świadczyć o nim tylko korzystnie, a podane przez niego fakty - jako realne i niebudzące wątpliwości.Posiłkowe znaczenie dla oceny wiarygodności jego wyjaśnień ma przyznanie przez oskarżonego C. faktów przyjmowania pieniędzy.Trudno zgodzić się z twierdzeniem rewizji, że z rachunkami K. nie miał kłopotów. Zeznawał on: "Inspektorzy nadzoru nabrali dużo zleceń i później trzeba było długo czekać na sporządzenie rachunków". Na rozprawie uzupełnił słowami: ... Samo sprawdzanie wlecze się zawsze dosyć długo...".Gdyby było inaczej nie zachodziłaby potrzeba przyspieszać kontroli rachunków wręczaniem korzyści majątkowych. Być może, że oskarżony T. jakością kontroli zaoszczędził inwestorowi pewną sumę pieniędzy.Sumienna kontrola należała jednak do jego podstawowych obowiązków. Należy przy tym podkreślić, że oskarżony przyjmował pieniądze od K. za przyspieszanie tej kontroli. A to przecież też należało do jego podstawowych obowiązków. Każda zwłoka w tym zakresie wpływała bowiem na przedłużenie remontu (vide: k 219 rozprawy).Z tych względów Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Wojewódzkiego co do winy oskarżonego i kary mu wymierzonej.Co do rewizji oskarżonego Wojciecha Ł. Rewizja nie jest zasadna.Rozważania Sądu Najwyższego na temat wiarygodności wyjaśnień oskarżonego K. są aktualne w odniesieniu do zarzutów zawartych w niniejszej rewizji i dlatego nie ma potrzeby ich powtarzania.Zarzut, że Sąd nie rozważył i nie ocenił zebranego materiału dowodowego, a mianowicie: wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków: P., P. i K., nie odpowiada rzeczywistości.Analizie zebranego materiału dowodowego w zakresie wręczania korzyści majątkowych przez oskarżonego K. Sąd poświęcał dużo uwagi i logicznie wywiódł dlaczego przyjął winę oskarżonego Ł. za udowodnioną (vide: uzasadnienie wyr. str. 26-27).Należy przy tym podkreślić, że pewną trudność w kontroli zasadności zarzutu sprawiało między innymi i to, że rewizja ograniczyła się do postawienia ogólnikowego zarzutu bez wskazania okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, których Sąd nie uwzględnił.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.