I KR 348/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Rink. Sędziowie: J. Cieślak (sprawozdawca), C. Gajewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Pryba.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 1988 r. sprawy Dariusza S. i innych, oskarżonych o popełnienie czynu określonego w art. 210 § 1 k.k. z wz. z art. 60 § 1 i 3 k.k. z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 19 lipca 1988 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1) uchylił orzeczenia o karach łącznych;2) uznał, że czyny zarzucane oskarżonym Dariuszowi S. i Jarosławowi K. w pkt II i III aktu oskarżenia stanowią jedno przestępstwo określone w art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k. oraz na podstawie art. 36 § 3 i art. 40 § 1 k.k. skazał każdego z oskarżonych na kary po 4 lata pozbawienia wolności, po 25.000 zł grzywny i po 3 lata pozbawienia praw publicznych;3) na podstawie art. 66, 67 § 1, art. 70 § 1 i art. 71 § 2 k.k. wymierzył oskarżonym kary łączne: Dariuszowi S. i Jarosławowi K. po 7 lat pozbawienia wolności, po 80.000 zł grzywny i kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych na okresy po 4 lata;4) w pozostałych zaskarżonych częściach wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneDariusz S., Jarosław K. oskarżeni zostali o to, że:- (...) w dniu 11 września 1986 r. w K., działając wspólnie i w porozumieniu, używając gwałtu w postaci bicia rękoma i kopania w różne części ciała Mariana C., zabrali mu w celu przywłaszczenia pieniądze w wysokości 500 zł, przy czym Marek P. i Krzysztof M. przestępstwa tego dokonali w warunkach opisanych w pkt I aktu oskarżenia, a Dariusz S. i Jarosław K. w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od dnia 26 września 1985 r. do dnia 29 sierpnia 1986 r. kar pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa podobnego, tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k.;- w czasie i w miejscu, jak opisano wyżej, działając wspólnie i w porozumieniu, używając gwałtu w postaci bicia rękoma i kopania w różne części ciała Mieczysława C. zabrali mu w celu przywłaszczenia zegarek marki "Wostok" wartości około 1.600 zł oraz pieniądze w wysokości 1.350 zł, tj. o przestępstwo przewidziane w art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. (...).Sąd Wojewódzki w O. po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 19 lipca 1988 r. oskarżonych Dariusza S. i Jarosława K. uznał za winnych dokonania czynów opisanych w pkt II, III i IV aktu oskarżenia i za to na podstawie art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k., art. 36 § 3 k.k. i art. 40 § 1 k.k. skazał Dariusza S. za czyny opisane w pkt II i III aktu oskarżenia na kary po 4 lata pozbawienia wolności i po 25.000 zł grzywny, na kary dodatkowe po 3 lata pozbawienia praw publicznych, a za czyn opisany w pkt IV aktu oskarżenia na karę 5 lat pozbawienia wolności, 70.000 zł grzywny i pozbawienie praw publicznych na okres 4 lat, Jarosława K. za czyny opisane w pkt II i III aktu oskarżenia na kary po 4 lata pozbawienia wolności, po 25.000 zł grzywny i kary dodatkowe po 3 lata pozbawienia praw publicznych, a za czyn opisany w pkt IV aktu oskarżenia na karę 5 lat pozbawienia wolności, 70.000 zł grzywny i pozbawienie praw publicznych na okres 4 lat - za każdy z tych czynów (...) - łącznie wymierzył:Dariuszowi S. i Jarosławowi K. po 8 lat pozbawienia wolności, po 80.000 zł grzywny i kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych na okres po 4 lata (...).Wyrok ten został zaskarżony przez obrońców oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Za chybione należało uznać dodatkowe zarzuty obrońców oskarżonych Dariusza S. i Jarosława K. dotyczące obrazy przepisów postępowania i zakończone wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Nie można zgodzić się z poglądem, że wobec wykonywania obowiązków obrońcy oskarżonych: Dariusza S. i Jarosława K. w toku postępowania przed sądem I instancji przez tego samego adwokata przy ponownym rozpoznaniu sprawy zachodzi bezwzględna przesłanka rewizyjna określona w art. 388 pkt 6 k.p.k., gdyż istniała kolizja interesów obydwóch oskarżonych. Nie można tej sytuacji rozpatrywać w oderwaniu od realiów sprawy, które polegały na tym, że obaj oskarżeni, których ten zarzut dotyczy, nie przyznawali się do zarzucanych im czynów i wniosek zawarty w głosach stron sprowadzał się do wnoszenia o uniewinnienie oskarżonych. Obrońca wspólny dla obydwu oskarżonych reprezentował więc ich interesy w sposób nie naruszający ich praw i nie zostało wykazane, aby obrona była wykonywana w sposób kolizyjny. Fakt znalezienia u oskarżonego Dariusza S. rzeczy pochodzących z przestępstwa nie rzutował na kwestię odpowiedzialności oskarżonego Jarosława K.Nie można w sposób rozszerzający traktować art. 388 pkt 6 k.p.k. i w razie jakiejkolwiek kolizji interesów oskarżonych, których broni jeden obrońca, dopatrywać się bezwzględnej przesłanki rewizyjnej, która została wprowadzona dla wyjątkowych sytuacji, w których obrońca jest nieobecny w toku całego postępowania lub w toku istotnych części tego postępowania.Sytuacje związane z ewentualnymi kolizjami należy rozpatrywać w zakresie uchybień, które obejmuje art. 387 pkt 3 k.p.k. Jak już poprzednio zostało wykazane, ta konkretna sytuacja nie stwarza podstaw do twierdzenia, że zachodziła kolizja między obroną tych oskarżonych, co mogłoby ewentualnie mieć wpływ na treść wyroku.Nie do przyjęcia jest pogląd, zgodnie z którym każdy ze sprawców przestępstwa dokonanego wspólnie musi mieć odrębnego obrońcę, zwłaszcza w sytuacji, gdy sprawcy nie przyznawali się w ogóle do zarzucanych im czynów i nie obciążali się wzajemnie, a obrońca konsekwentnie wnosił o ich uniewinnienie (...).˙